Milly, de media en de dader

Met de trieste verdwijning en dood van het meisje Milly, lijkt de journalistiek in Nederland een nieuw tijdperk te zijn ingegaan....

Als ik me beperk tot gedrukte landelijke media en internet, dan horen De Telegraaf, AD, Metro, Spits en GeenStijl bij de eerste groep, terwijl NRC (Next), Trouw, De Pers en gelukkig ook de Volkskrant de tweede groep vormen.

Waar in de eerste groep niets te dol is en journalistieke en ethische regels compleet overboord lijken te zijn gegooid, proberen de kranten in de tweede groep verslag te doen van wat er speelt en is gebeurd, zonder fatsoenregels aan hun laars te lappen.

Natuurlijk, het is vreselijk wat er is gebeurd en de dader moet voor de rechter komen. Maar geeft zijn handelen media het recht om emmers met modder uit te strooien over het hoofd van de dader? Waarom moeten persoonlijke foto's van Hyves uit en te na worden getoond, eerst op GeenStijl en vervolgens in alle media uit de eerste groep?

Waar haalt een krant het lef vandaan om deze verdachte geheel zijn privacy te ontnemen? Hoe ver kun je zinken als je wel schrijft over politieman Sander V. maar vervolgens zijn foto een kwart pagina groot geheel herkenbaar in beeld brengt?

Waarom moeten wij in het AD kunnen lezen wat de eigenaar van een discotheek vindt van de man die jaren geleden de lege glazen verzamelde in de disco? Waarom is de moeder van een bekende Nederlander ineens interessant, alleen maar omdat ze ooit bij de dader in de buurt woonde? Waarom reageert die moeder eigenlijk als een verslaggever haar om een reactie vraagt? Is dan echt alles geoorloofd om je naam maar in de krant te krijgen?

Het lijkt op een volksgericht waarbij alle sluizen zijn opengezet om deze dader publiek op te knopen. Kan de man ooit nog rekenen op een eerlijk proces, nu hij in een groot deel van de media al is veroordeeld?

Ik weet het, als de man het meisje niet had meegelokt en gedood, was hij geen publiek figuur geworden. Zo bezien heeft hij het over zichzelf afgeroepen. Maar dan nog is de vraag legitiem met welk recht media in een vorm van eigenrichting tot publieke berechting zijn overgegaan, een proces dat nog steeds doorgaat.

Neem de publicatie van de foto’s van de man, zijn vriendin en poes. De dader zal de foto’s niet zelf hebben verstrekt aan de media die ze publiceerden. De foto’s zijn dus illegaal overgenomen van Hyves of Facebook of welke andere internetsite ook.

Mag je die foto’s zomaar overnemen en publiceren? Rust er geen auteursrecht op? Jawel, maar alle rechten lijken voor de dader ineens vervallen nu de man een gruweldaad heeft gepleegd.

Wat gebeurt er als straks in een proces onverhoopt mocht blijken dat de man op het moment van handelen niet toerekeningsvatbaar was? Heeft deze dader dan nog een leven na zijn straf of behandeling? Is er één inrichting of gevangenis in Nederland te vinden waar hij in anonimiteit zijn behandeling kan ondergaan of zijn straf kan uitzitten?

Gek genoeg zal ook deze trieste zaak niet leiden tot een journalistiek debat over wat wel en niet kan in de media.

Een krant of omroep die de Raad voor de Journalistiek niet erkent, zal zich ook niet laten afschrikken door een uitspraak van die Raad over zijn gedrag.

De dader zal zelf naar de rechter moeten stappen om de media een halt toe te laten roepen. Maar die dader zal dat om heel begrijpelijke redenen niet doen en dus houden de media een vrijbrief om door te gaan.

Het gaat helaas al lang niet meer om de trieste dood van het meisje Milly. Het lijkt erop dat een deel van de media deze gruwelijke zaak gebruikt om de grenzen op te zoeken. Niet de grenzen van het fatsoen, want die zijn al ver gepasseerd, maar de grens van wat het publiek nog accepteert.

Journalistiek is voor een deel van de media kennelijk verworden tot niet meer dan u vraagt en wij draaien, hoe walgelijk of weerzinwekkend ook.

Dat is een vorm van verharding en verschraling die zorgwekkend is, nog afgezien van de vraag of de lezer en kijker het eigenlijk allemaal wel echt wil weten wat op hem wordt afgevuurd. Gaat het trouwens nog wel om de lezer of de kijker, of gaat het alleen nog maar om de vraag of we een stap verder durven gaan dan onze directe concurrent?

Meer over