Column

Mijn volksbuurt: mozaïek van zuilen en zuiltjes

 

Flakkeesestraat in de Rotterdamse volkswijk Carnisse.Beeld anp

Waar gaat het land heen als het overspoeld wordt door gelukzoekers? Nou, kom eens bij mij langs. 'Superdiversiteit' kenmerkt het rommelige Rotterdamse volksbuurtje waar ik woon, Carnisse. Ik ben een metropolenmens. Als kosmopoliet aard ik hier beter dan in een homogene vinexwijk, maar ieder zijn meug.

Er werd ook hier in de autochtone zuil, al jaren een van de vele minderheden in het mozaïek, veel op de PVV gestemd door mensen die het zo onderhand wel welletjes vinden. Niet uitsluitend overigens, het handjevol buurtbewoners dat zo fanatiek was om D66-, PvdA- en VVD-posters op hun raam te plakken, is namelijk ook autochtoon. Ik schat dat bijna de helft van onze buurt uit 'autochtone' bestaat. Ook dat is overigens een heterogeen gezelschap. Van potige types met een tatoeage van hun dierbare viervoeter, pitbull Wesley, op het torso tot een hoogdravende quinoaveganistische kunstenaarsscene. En dagelijkse toevoer van jonge refo's op de SGP-scholen voor kinderen uit de Hoekse Waard. En gewone, saaie mensen.

De rest van de buurt bestaat uit extreem veel zuilen en zuiltjes. Turken, Marokkanen, Chinezen, Surinamers, Antillianen, Irakezen, Polen, Bulgaren, Bosniërs, Grieken, Portugezen, Brazilianen, Nigerianen, Ghanezen. Het zijn er meer, maar deze groepen hebben in de buurt hun eigen winkels en, tot mijn genoegen, afhaaltoko's. Nigerianen treffen we bij een Nigeriaans belhuis annex winkel van sinkel om de hoek. Je kunt er Nollywoodfilms halen met tot de verbeelding sprekende titels als Skelewu babes (sexy) of Spirit Girl 2 (eng), haarrelaxers, gedroogde vis en belkaarten kopen en naar verluidt de beste fufu van Rotterdam. Naïeve sloebers vinden ze de bootvluchtelingen. Waarom moeilijk doen als het makkelijker kan. Zij kwamen met het vliegtuig, via Parijs, Londen. Familie, toeristenvisum, ik word er weinig wijs uit maar er zijn mogelijkheden. Nederland valt trouwens tegen.

Kees Broere portretteerde zaterdag mensen in Ghana die nog altijd leven naar het adagium, vrij naar 50 Cent, 'get to Europe or die trying'. Maar de Ghanese economie behoorde de afgelopen jaren tot de snelstgroeiende ter wereld en dit is één van de Afrikaanse landen die zich rap van derde naar tweede wereldland ontwikkelt. Vorig jaar interviewde ik voor ondernemersblad Sprout een aantal Nederlandse nieuwe media-ondernemers die lyrisch waren over de kansen. 'Er bestaat een heel ander Afrika dan we uit het nieuws kennen', zei Brian Hirman, onder meer actief in Ghana. Nieuwbouwwijken die uit de grond gestampt worden, grote, hippe internetcafé's. Een groeiende, ontluikende middenklasse. Hij maakte ook kennis met de 'cheetahs', jonge ambitieuze Afrikanen die gestudeerd hebben in Europa of Amerika en terugkomen naar Afrika om iets op te zetten. Zij zijn helemaal klaar met de 'aid'-cultuur.

In de VS waren Afrikaanse immigranten de afgelopen jaren de beste academic achievers van alle etnische groepen. Bijna 49 procent heeft een college-diploma, iets meer dan Asian Americans, twee keer zoveel als blanke Amerikanen en vier keer zoveel als Afro Amerikanen. Hun ouders vormden al een elite, maakten deel uit van de Afrikaanse braindrain van artsen en advocaten die van-af de jaren '70 naar de VS gingen. Hun kinderen, papiertje van Yale op zak, keren nu, gelokt door de economische kansen, terug.

Zoals de vijf bloedmooie, hoogopgeleide 'cheetah'-meiden van rond de dertig die schitteren in An African City, een populaire Engelstalige webserie uit Accra. Het Afrikaanse antwoord op Sex and the City. Ze groeiden op in Londen of New York, studeerden daar aan prestigieuze universiteiten, en keren vol ambitie en op zoek naar Mr Right terug naar het land van hun ouders. Natuurlijk, dit is een verwende, elitaire, subcultuur. Net als de dames van de New Yorkse Sex and the City bemiddeld upper middle class waren, zijn de verwende, veeleisende single mannenverslindsters uit An African City dat ook. Maar het beeld van Accra dat je via de talloze hopeloze dates en uithuilwijnavondjes krijgt, van witte designappartementen, hipster gitaarbarretjes en fancy cocktailbars, is wel het laatste wat je met ontredderd Afrika associeert. Het zou zo maar eens kunnen zijn dat als de groei in landen als Ghana doorzet, de stroom mensen die Europa als heilige graal ziet opdroogt. Dat zegt natuurlijk nog niets over andere migratiestromen, met name oorlogsslachtoffers.

'Gelukzoek'-migratie is van alle tijden. Gehoord, op een volgende hoek, bij de Portugese winkel; 'Rotterdam wordt moeilijker. Uitzendbureaus willen alleen Polen. Lissabon is nog steeds 'dikke shit'. Maar waar veel werk is, in de bouw? Angola.'

Meer over