Mijlpaal

POLEN, Hongarije en Tsjechië zijn tot de NAVO toegetreden. Tien jaar na de val van de Muur hebben de eerste landen uit Midden- en Oost-Europa aansluiting gevonden bij een westerse organisatie....

Voor de westerse landen is er eveneens reden voor voldoening, maar tegelijkertijd ook voor schaamte, met name wat de West-Europeanen betreft. Die hebben het tot nu toe schandelijk laten afweten als het om het verwezenlijken van het door zoveel Europese leiders met de mond beleden ideaal van een ongedeeld Europa gaat.

Weliswaar betekent de uitbreiding van de NAVO dat de deur van de westerse instellingen eindelijk opengaat voor de Midden- en Oost-Europeanen, maar dat moment heeft lang op zich laten wachten. Bovendien is het de verkeerde deur, en dat die nu op een heel klein kiertje is gezet, is niet eens de verdienste van de Europeanen maar van de Amerikanen.

Het had voor de hand gelegen dat de Polen, Hongaren en Tsjechen eerst waren toegetreden tot de Europese Unie. Hun grootste problemen zijn immers economisch van aard. Maar het is alsof er nooit een Muur is gevallen voor de West-Europeanen: zij zijn vooral met zichzelf bezig en vechten een bikkelharde, onverkwikkelijke strijd uit om macht en geld. Daardoor is de oostelijke uitbreiding op de lange baan geschoven; er worden zelfs geen streefdata meer genoemd.

Niet voor de eerste keer in de historie kan worden geconstateerd dat de zorg voor de stabiliteit en veiligheid van het Europese continent niet aan de Europeanen zelf kan worden overgelaten. Als er slagvaardig moet worden opgetreden, is de Amerikaanse inbreng klaarblijkelijk onmisbaar.

Natuurlijk: de Amerikaanse president Clinton had electorale motieven om het NAVO-lidmaatschap van Polen, Hongarije en Tsjechië door te drukken (hij kon de stemmen gebruiken van de immigranten uit die landen), maar zo werkt het democratisch proces. Dat de belangen van de Midden- en Oost-Europeanen aan de andere kant van de Atlantische Oceaan een belangrijker factor zijn in verkiezingen dan in West-Europa, is misschien de omgekeerde wereld, maar tegelijkertijd moet het de Europeanen te denken geven.

Met de uitbreiding naar het Oosten doet de NAVO wat de EU tot dusver nalaat: het exporteren van stabiliteit naar het gebied van de jonge, nog broze democratieën in het voormalige Oostblok. Dat is een mooie, nieuwe taak voor een bondgenootschap dat hoopt te bewijzen dat het ook na het wegvallen van de sovjet-vijand reden van bestaan heeft.

Meer over