Mickeys brommermotor is weg, net als zijn onschuld

Het was de grootste binnenlandse transfer in het Nederlandse voetbal. Met de overgang van toptalent Miralem Sulejmani van Heerenveen naar Ajax was in 2008 ruim 18 miljoen euro gemoeid. Vijf jaar later is de voormalige groeibriljant vooral een exponent van financieel onbegrensde tijden. Hij verlaat de Arena deze zomer door de achterdeur.

Hij had volgens Ajax toch echt 'een uitnodiging ontvangen'. Er was zelfs een officieel afscheid voor hem geregeld. Maar Miralem Sulejmani (24) wilde niet. En daar zullen weinig fans echt rouwig om zijn geweest.

Het is 29 maart 2008, als Heerenveen - Ajax wordt gespeeld in het Abe Lenstra Stadion. Marco van Basten, toekomstig trainer van de Amsterdammers, zit op de perstribune. Op het tafeltje voor hem ligt een schrijfblok.

Van Basten noteert driftig. De naam van de 19-jarige Serviër Miralem Sulejmani, de wervelende linksbuiten van Heerenveen, omcirkelt hij. Volgens ingewijden wordt hij die avond verliefd op de watervlugge technicus. 'Ik dacht: die wil ik komend seizoen hebben', zegt Van Basten nu zelf.

Een paar weken later meldt de directie van Ajax zich bij de leiding van Heerenveen. Of er over een transfer van Sulejmani te praten valt, is de vraag. Maar de Friezen zitten absoluut niet te wachten op de verkoop van het toptalent.

In de winterstop had de club spits Afonso Alves voor 20 miljoen euro aan Middlesbrough gesleten, dus aan geld is geen gebrek. Bovendien heeft Sulejmani een langlopend contract en zal zijn marktwaarde, verwacht de Heerenveenleiding, alleen maar stijgen.

Toch wil Ajax per se in gesprek. De club heeft de afgelopen jaren ook niet slecht geboerd op de transfermarkt en wil nu zelf een forse investering doen. Een uitgave die, zo is de gedachte, over een aantal jaren dubbel en dwars wordt terugverdiend. Met de sluimerende interesse van Chelsea voor Sulejmani weet de Amsterdamse clubleiding bovendien dat haast is geboden.

Presenteerblaadje

Wisselende delegaties nemen namens Ajax deel aan de gesprekken. Onder anderen financieel directeur Jeroen Slop, technisch manager Danny Blind en algemeen directeur ad interim Henri van der Aat doen pogingen de Friezen te vermurwen. 'Dat lukte ze lange tijd niet', herinnert Henk Hoekstra, destijds financieel directeur van Heerenveen, zich. 'Het waren zware gesprekken, het ging om veel geld. Al leek het in die tijd minder dan het nu lijkt.'

Een jaar eerder had Heerenveen Sulejmani op een presenteerblaadje aangeboden gekregen. Voormalig hoofdscout Bert Pijffers bekeek hem tijdens een wedstrijd van een Servisch jeugdelftal en raakte overtuigd. Voor een opleidingsvergoeding van zo'n 250 duizend euro kwam de toen 18-jarige aanvaller naar Friesland. Vanwege onenigheid met zijn club Partizan Belgrado, die claimde dat hij een contract had, werd de Serviër door de FIFA voor een half jaar geschorst.

Toch werd in Batajnica, een voorstad van Belgrado, instemmend geknikt. Vader Miljaim was ervan overtuigd dat de transfer naar Nederland goed zou zijn voor z'n kind. Het was de beloning voor de trainingen die hij jarenlang met zijn zoon had afgewerkt op het schoolplein in de buurt.

Het eerste half jaar in Heerenveen, waarin Sulejmani de tijd kreeg om zonder de druk van wedstrijden te acclimatiseren, deed hem goed. In het daaropvolgende seizoen toonde hij zich een uitzonderlijk talent. Oud-voorzitter Riemer van der Velde signaleerde zelfs parallellen met clubicoon Abe Lenstra, een vergelijking die bij oneigenlijk gebruik in Friesland gelijk staat aan heiligschennis.

Begin juli 2008 komen Heerenveen en Ajax, na weken onderhandelen, tot een zwaarbevochten akkoord. Ajax betaalt zo'n 16,5 miljoen euro aan de Friezen en nog eens 1,5 miljoen aan de zaakwaarnemers van Sulejmani.

Het is de grootste transfer ooit in het Nederlandse voetbal. 'En toch stonden we niet te springen', zegt Henk Hoekstra. 'We raakten niet alleen een geweldige voetballer kwijt, maar ook een bijzondere jongen.'

Naast zijn exceptionele kwaliteiten op het veld, is Sulejmani in Friesland ook erg populair erbuiten. Hij is altijd vrolijk, praat net zo lief met de wasvrouw als met de voorzitter en is wars van sterallures. Zijn ontwapenende glimlach maakt hem tot het troetelkind van de club.

Soms gedraagt hij zich ook als een kind. Als hij tijdens trainingen een tikje krijgt, blijft hij verongelijkt op de grond liggen. 'Alsof hij ernstig geblesseerd was geraakt', zegt toenmalig teamgenoot Gerald Sibon. 'In het begin schrokken we, dacht iedereen dat er echt iets was. Later besteedden we er geen aandacht meer aan. Toen hield hij er vanzelf mee op.'

In die periode heeft de tiener nog geen rijbewijs en toert hij noodgedwongen door Friesland op een scooter. Teamgenoten maken soms plagend brommergeluiden als hij langs loopt. 'Mickey', zoals hij liefkozend wordt genoemd, kan erom lachen. De directie creëert bij de hoofdingang van het stadion een speciale scooterparkeerplaats voor hem. Een knipoog.

Ondanks zijn onbezorgde leventje in Friesland is Sulejmani erg blij als hij hoort dat de overgang naar Ajax rond is. Hij ziet het als een ideale stap in zijn carrière. Bovendien gaat hij in Amsterdam ongeveer zes keer zoveel verdienen. Als hij zijn handtekening onder de vijfjarige verbintenis zet, is hij in één klap financieel onafhankelijk.

Niet alleen de Serviër is opgelucht als de transfer is beklonken. De leiding van Ajax ziet het vastleggen van het toptalent als een puike prestatie. Ondanks het forse bedrag dat met de overgang gemoeid is, staat iedereen binnen de club, inclusief de raad van commissarissen, achter de aankoop. 'Met zijn innemende en frisse spel had hij ons allemaal betoverd', zegt een betrokkene. 'Ik was zeer content', herinnert Van Basten zich.

Als Sulejmani in juli 2008 zijn eerste training bij Ajax afwerkt, wordt hij door duizenden fans toegezongen. De verwachtingen zijn torenhoog. De goedlachse Serviër vindt het allemaal prachtig. Hij spreekt over een droom die uitkomt, neemt zijn tijd voor de fans. In die voorbereiding wordt de basis gelegd voor zijn sterke band met de achterban. Een band die later danig op de proef wordt gesteld.

In zijn eerste weken bij Ajax blijkt Sulejmani nog niet helemaal fit. Een knieblessure die hij bij Heerenveen opliep, speelt hem parten. Hij kan ermee voetballen, maar mist explosiviteit. Toch is zijn start bij Ajax niet slecht. In de eerste drie officiële wedstrijden scoort hij twee keer en geeft hij twee assists. In de derde competitiewedstrijd, uit bij Feyenoord, gaat het mis: hij loopt een hamstringblessure op.

Buiten het veld is er ook volop 'beweging' rond het talent. Het contrast tussen het veilige dorp Heerenveen en de dynamische hoofdstad van Nederland is groot. Opeens zijn er mensen die Sulejmani's vriend willen zijn. Dat gebeurt vaker bij Slavische spelers die naar Ajax komen. 'Een netwerk van dubieuze figuren gaat zo'n speler omringen. Ze ruiken geld. Daar is weinig aan te doen', beweert een insider.

Ajax overweegt de pas 19-jarige Serviër in een gastgezin te plaatsen. Op die manier moeten de gevaren en verleidingen van de stad ingeperkt worden. Maar in de club heerst de veronderstelling dat zo'n voorstel bij Sulejmani niet in goede aarde valt. Men besluit erop te vertrouwen dat hij zelf genoeg weerstand kan bieden als dat nodig is.

Van Basten: 'De vraag is hoe ver je zo'n speler de hand moet reiken. Moet je als club alleen een appartement voor hem regelen, of moet je het ook inrichten? Je hebt niet overal invloed op. Al zou je dat soms wel willen.'

Mentor

Hoe het ook zij, de stormachtige ontwikkeling die Sulejmani bij Heerenveen doormaakt, stokt bij Ajax. De jongeling mist een mentor. In Friesland was hij onafscheidelijk van linkermiddenvelder Danijel Pranjic, die als een vader voor hem was. Zowel in het veld als erbuiten toonde de Kroaat zich een beschermheer voor de ietwat naïeve Serviër. Sulejmani nam de topsportmentaliteit van Pranjic over.

In Amsterdam gaat Sulejmani op een zeker moment samenwonen met zijn jonge teamgenoot Darko Bodul. Die neemt het niet zo nauw met de regels van de topsport. Het heeft effect op de leefstijl van de Serviër. Hij wordt zwaarder, zijn wendbaarheid neemt af. Supporters hebben nog steeds een zwak voor hem, maar schreeuwen af en toe dat hij minder pizza's moet eten.

Aan de Nederlandse les die hij bij de club volgt, heeft hij een broertje dood. Vaak zegt hij af. Dan heeft hij opeens een belangrijke afspraak of voelt hij zich niet lekker. Op het trainingsveld blijft hij onverminderd enthousiast.

Toch wordt er langzamerhand steeds vaker gesproken over een miskoop. Die ontwikkeling begint als Martin Jol trainer wordt. Jol vindt dat hij te weinig geld mag besteden op de transfermarkt en gebruikt Sulejmani regelmatig als voorbeeld om zijn woorden kracht bij te zetten.

'Hij was niet gebaat bij een hoofdrol voor Sulejmani in zijn elftal', zegt een insider. 'Dat had invloed op de rest van de club. Wat een trainer behaagt, wordt een wettelijke verordening.'

Sulejmani wordt onzeker, voelt zich niet gewaardeerd. De welbekende trappenscène - samen met Aissati moet hij van Jol, onder het toeziend oog van de pers, de trappen van de Arena op en neer rennen - krenkt zijn trots. Hij is ongelukkig. Hij wil verhuurd worden aan West Ham United, maar de club laat hem niet gaan.

Of het zijn blessures zijn, zijn sociale omgeving, zijn gekrenkte trots of iets anders, Sulejmani kan nooit aan het torenhoge verwachtingspatroon voldoen. Hij speelt een aantal goede wedstrijden, maakt enkele prachtige doelpunten, maar lijkt energie te missen. Hij verliest zijn lichtvoetigheid. Volgens betrokkenen gaat ook zijn onschuld verloren. Zijn prijskaartje wordt een molensteen.

Onder Jols opvolger Frank de Boer leeft hij weer even op, al lost hij nooit de belofte in die hij bij Heerenveen aankondigde. Hij krijgt een vriendin, gaat samenwonen, wordt vader. Onder medespelers en werknemers blijft hij onverminderd populair. Zijn sociale karakter behoudt hij.

'Voetbal is nog steeds zijn lust en zijn leven', verklaart iemand die bij Ajax met hem samenwerkt. 'Je kunt hem 's nachts wakker bellen om erover te praten. Het doet pijn dat zijn begaafdheid niet is omgezet in realiteit. Niet alleen bij ons, maar ook bij hem.'

Over de oorzaak van zijn 'mislukking' wordt volop gespeculeerd. Hij zou lui zijn, niet serieus genoeg, te veel met andere zaken bezig. 'Dat soort verhalen krijg je altijd als iets niet loopt zoals men verwacht', beseft Van Basten. 'Maar volgens mij klopt het niet. Ik ken hem als een pure liefhebber. Waar het dan wel aan ligt? Misschien is hij te lief.'

Van Basten kreeg de schuld van de mislukte megatransfer grotendeels in zijn schoenen geschoven. 'Prima hoor', zegt hij geïrriteerd. 'Ik heb alleen aangegeven dat ik hem graag wilde hebben. Ik deed de onderhandelingen niet. Iedereen binnen de club was het ermee eens. We wilden hem allemaal. Of we het achteraf anders hadden moeten doen met Mickey? Vast en zeker, al zou ik niet weten hoe.'

Het is 5 mei 2013 als het plein voor de Arena vol staat. De hossende menigte zingt de uitzinnige spelers van Ajax een voor een toe. Dit is de titel van het collectief, beseft iedereen. Een ode aan de eendracht. Dissonanten zijn er niet.

Miralem wie?

undefined

Meer over