Mexico tracteert 'Pepsi Paus' op commercieel circus

De vierde reis van Johannes Paulus II naar Mexico in twintig jaar wordt mede mogelijk gemaakt door Sabritas-chips, Pepsi Cola en Bancomer....

Van onze buitenlandredacteur

Art van Iperen

AMSTERDAM

Waar de paus ook komt, bijna overal worden er wit-gele posters, sleutelhangers, handdoeken, glazen, asbakken en T-shirts met zijn afbeelding verkocht. Maar de merchandising en het commerciële circus rond het bezoek van de kerkvorst is tot nu toe nergens zo grootschalig en professioneel aangepakt als in Mexico.

Ruim twintig bedrijven - van luchtvaartmaatschappijen tot banken - zijn aangewezen als 'officiële sponsor van het pausbezoek'. In ruil voor het gebruik van het beeldmerk van Johannes Paulus II voor reclamedoeleinden hebben de sponsors 1,2 miljoen dollar in de kas gestort waarmee het Mexicaanse episcopaat de pausreis financiert.

De Mexicaanse zoutjesproducent Sabritas is al weken bezig met een soort flippo-campagne. In elke zak chips zit een fotootje van de paus en verzamelaars kunnen een speciaal album kopen om de plaatjes op te bergen.

Pepsi heeft gigantische reclameborden in Mexico-stad opgehangen met een foto van de paus en het eigen Pepsi-logo. Als de paus morgen van het vliegveld naar het centrum rijdt, komt hij zeker zeven Pepsi-borden met zijn eigen afbeelding tegen. De reclamecampagne is zo indringend dat Mexicanen het al weken gekscherend hebben over de komst van de 'Pepsi Paus'.

Een particuliere beveiligingsfirma adverteert deze week paginagroot in kranten en weekbladen met de trotse mededeling dat 'onze gepantserde auto's de officiële voertuigen zijn voor het transport van de herdenkingsmunten van het vierde bezoek van de paus.' Het organisatiecomité heeft de munten gratis gekregen van Bancomer, de grootste bank van Mexico.

Een Mexicaanse consumentenorganisatie heeft felle kritiek geleverd op het reclamecircus. De Associatie voor de Verdediging van de Consumenten vindt het schandalig dat de paus reclame maakt voor chips, omdat chips slechts zijn voor de gezondheid. 'De paus heeft herhaaldelijk commerciële uitbuiting scherp veroordeeld, maar die boodschap is kennelijk niet doorgedrongen tot de organisatoren van het bezoek.'

Het Mexicaanse episcopaat verweert zich door erop te wijzen dat de boodschap van de paus via de massamedia en reclame veel meer mensen bereikt. Bovendien moet er geld in het laatje komen. Het pausbezoek is geen staatsbezoek. Daarom betaalt het Vaticaan de kosten niet. De Mexicaanse kerk draait er geheel voor op.

Sinds zijn eerste bezoek, twintig jaar geleden, zijn de paus en Mexico sterk veranderd. De energieke Johannes Paulus II die in 1979 als een wervelwind door Mexico raasde om fel van leer te trekken tegen de bevrijdingstheologie heeft plaatsgemaakt voor een fragiele, oude man die soms moeilijk uit zijn woorden komt en zijn pijlen vooral richt op de uitwassen van het neoliberalisme.

Hoofddoel van zijn bezoek aan Mexico is de ondertekening van een document dat de grondslag moet worden voor het kerkelijke beleid in de Amerika's. De bisschoppen van het Amerikaanse continent kwamen vorig jaar in een speciale synode bijeen om het document op te stellen. De kerk gaat de komende jaren proberen de verschillen tussen arm en rijk te verkleinen, minderheidsgroepen te helpen en de uitholling van de morele waarden een halt toe te roepen. Volgens functionarissen in het Vaticaan geeft het document het gedachtengoed van de paus goed weer: conervatief wat betreft morele kwesties als abortus, condoomgebruik en echtscheiding; liberaal wat betreft de bestrijding van armoede en de eerlijkere verdeling van de welvaart.

Pal na zijn uitverkiezing op 16 oktober 1978 fluisterde de Poolse kardinaal Stefan Wyszynski Johannes Paulus II in de Sistijnse Kapel in het oor: 'Als god u heeft gekozen, heeft hij u gekozen om de kerk het volgende millenium in te leiden.' De paus maakt er de laatste jaren een erezaak van 2000 te halen. Zijn buitenlandse reizen worden doelbewust korter gehouden met veel minder verplaatsingen en verplichtingen. In Mexico zijn er voor de paus in vier dagen 'maar' drie open-luchtmissen en een handvol andere optredens in Mexico-stad georganiseerd. De kerkvorst krijgt voldoende tijd om tussen de bedrijven door op adem te komen.

Als Mexico erop zit, vliegt Johannes Paulus II met zijn speciale Al Italia-Boeing door naar de Amerikaanse stad St.Louis. De paus zal daar een ontmoeting hebben met jongeren en president Clinton. De paus zal ongetwijfeld een hartig woordje wisselen met de overspelige Amerikaanse president. Het Vaticaan heeft bovendien de bombardementsvluchten op Irak en Sudan veroordeeld en verwerpt in steeds scherpere bewoordingen het Amerikaanse embargo tegen Cuba.

Er zijn hardnekkige geruchten dat de paus zijn kritiek op het Amerikaanse Cuba-beleid nog eens wil onderstrepen door op de terugweg naar Rome een korte tussenstop in Havana te maken, precies een jaar na zijn eerste bezoek aan Cuba. Fidel Castro heeft al laten weten dat hij JPII met open armen zal ontvangen.

Meer over