Meten met Turkse maat

Erdogan vermaande bondgenoot Israël terecht. Maar Turkije meet wel met twee maten.

De vrede schijnt intussen telefonisch weer getekend, maar de openlijke uitval van de Turkse premier Erdogan naar de Israëlische president Peres in Davos zal nog niet zijn vergeten.

Niet in Israël, waar zij als een waarschuwing zal moeten worden gezien dat Ankara zich gezien de stugge Israëlische bezettingspolitiek niet kan veroorloven al te dikke maatjes te zijn.

Als Turkije een rol in het Midden-Oosten wil spelen - en die ambitie heeft het, zeker nu het met de Europese toetredingsonderhandelingen niet zo vlot - kan het het Palestijnse speelveld niet geheel aan Iran of Saoedi-Arabië laten.

Geloofsbroeder

En niet in Turkije, waar Erdogan zich duidelijk als geloofsbroeder van de Palestijnen heeft gepositioneerd. Dat wekt bij de eigen islamitische achterban verwachtingen, die in dit conflict gevoelsmatig anders staat dan de seculiere oppositie.

Die achterban verplicht Erdogan tot meer distantie. Een te snelle nieuwe omhelzing van Israël betekent dan gezichtsverlies.

Hypocrisie

Erdogan had met zijn harde woorden inhoudelijk gelijk, alleen waren die niet vrij van hypocrisie. Ankara heeft immers zelf ook niet zo'n fraaie conduitestaat waar het bijvoorbeeld de Koerden betreft. Hier meet Turkije duidelijk met twee maten - één kritische voor Israël, en één minder kritische voor zichzelf.

Boter op hoofd

Dat geldt eveneens voor alle Arabische regimes: hoezeer de Palestijnen zichzelf terecht tegen hun onderdrukkers verzetten, in Caïro, Riaad en Damascus heeft men natuurlijk tonnen boter op het hoofd.

Dat maakt de positie van het Westen een moeilijke. Het kan niet de mensenrechtenschendingen in de Arabische landen aanklagen, als het stelselmatig wegkijkt bij die van de eigen bondgenoot, zelfs als die minder zijn.

Ook onder Obama hangt Amerika's morele geloofwaardigheid in niet-westerse ogen daarvan vergaand af. Israël is nu eenmaal de jongste westerse kolonie in een niet-westers deel van de wereld, dat daarmee de mondiale verhoudingen veel sterker dan andere conflicten belast - ook als die conflicten als zodanig veel meer slachtoffers vergen.

Heilige Land

De wandaden van Saddam Hoessein waren een 'interne' Arabische kwestie, zoals de slachtpartijen in Kongo of Soedan door de betrokkenen als een interne Afrikaanse worden gezien. Zij leggen niet zo'n hypotheek op het Westen als het Heilige Land.

Om die reden is een oplossing van dát conflict die tevens aan Arabische verwachtingen recht doet, ook voor Europa van veel groter belang.

Meer over