Nieuws

Met Jorritsma en Ollongren als verkenners geven Rutte en Kaag een duidelijk signaal

De verkenning voor het vierde kabinet Rutte wordt gedaan door Annemarie Jorritsma en Kajsa Ollongren. Dat heeft Kamervoorzitter Arib donderdagmiddag bekendgemaakt na gesprekken met de verkozen fractievoorzitters. Doorgaans wijst alleen de grootste partij een verkenner aan uit eigen kring, maar nu zijn dat er dus twee.

Annemarie Jorritsma (VDD) en Kajsa Ollongren (D66) in de Oude Zaal van de Tweede Kamer vlak na hun aanstelling als Verkenners. Beeld Freek van den Bergh
Annemarie Jorritsma (VDD) en Kajsa Ollongren (D66) in de Oude Zaal van de Tweede Kamer vlak na hun aanstelling als Verkenners.Beeld Freek van den Bergh

Met een VVD-verkenner (Jorritsma) en een van D66-huize (Ollongren) geven Rutte en Kaag een duidelijke boodschap: zij zijn de winnaars van deze verkiezing en zullen het beoogde fundament van een nieuw kabinet vormen. Vier jaar geleden sprak Arib de voorkeur uit voor een vrouw als verkenner, dat werd toen VVD’er Edith Schippers. Nu komen er dus twee vrouwelijke verkenners.

Overleg zeventien fractievoorzitters

Wakker geworden na de verkiezingsnacht was er voor de lijsttrekkers weinig tijd voor een overwinningsroes of gesikkeneur. Arib wilde alle fractievoorzitters meteen spreken over de komende vier jaar. In een volle Rooksalon in Den Haag kwamen ze alle zeventien bij elkaar, waaronder nieuwkomers als Laurens Dassen (Volt) en Sylvana Simons (Bij1). Caroline van der Plas (BoerBurgerBeweging) kwam per tractor aan. Voor Joost Eerdmans, die met JA21 vier zetels wist te halen, wordt het zijn tweede keer in de Kamer na een eerdere periode bij de LPF. ‘Ik heb een permanente toegangspas’, grapte hij bij het naar binnen gaan.

Volgens Arib is er ‘breed draagvlak’ onder de gekozen lijsttrekkers voor de twee verkenners. Jorritsma en Ollongren zullen met de zeventien fractievoorzitters in gesprek gaan over welke coalitie hun voorkeur heeft. Vervolgens zullen ze verslag uitbrengen aan de Tweede Kamer. Dat zal snel moeten gebeuren: Arib wil uiterlijk 30 maart al weten welke coalitie de meeste kans van slagen heeft, zodat een nieuwe geïnstalleerde Tweede Kamer er vanaf 31 maart meteen over in debat kan gaan.

Snel eerste verslag

Na de verkenning volgt de informatieperiode, waarbij de verkenners meestal als informateurs worden aangewezen om een specifieke coalitie verder te onderzoeken. Voor Jorritsma en Ollongren wacht dus een belangrijke taak. De gesprekken beginnen maandag al, zei Ollongren donderdag tijdens een persconferentie. Volgende week zal er voor het eerst verslag worden uitgebracht. Jorritsma sprak, net als Rutte eerder, de wens uit om tot een snelle formatie te komen.

Met deze twee vrouwen is gekozen voor ervaren politici. Jorritsma werd in 1982 al lid van de Tweede Kamer voor de VVD. In 1998 werd zij minister van Economische Zaken en vice-premier. Lang was Jorritsma burgemeester van Almere, tot zij in 2015 fractievoorzitter van de VVD in de Eerste Kamer werd. Jorritsma is een vertrouweling van Mark Rutte en behoorde tot het kleine gezelschap dat woensdagavond de overwinning van de VVD vierde. In samenwerking met D66 heeft zij ruime ervaring. Ze behoorde in de jaren tachtig al tot de lichting jonge VVD’ers die aanstuurde op een ‘paarse’ regering met D66 en PvdA, zonder confessionele partijen.

Kajsa Ollongren was tussen 2007 en 2014 een hooggeplaatste ambtenaar op het ministerie van Algemene Zaken en de secretaris bij de formatie van Rutte I. Ze werkte jarenlang nauw samen met premier Rutte. Nadat Ollongren wethouder en loco-burgemeester namens D66 in Amsterdam was geweest, nam ze plaats in het derde kabinet-Rutte als minister van Binnenlandse Zaken en vice-premier. Een tijdje gold ze als een goede kanshebber om Alexander Pechtold op te volgen als leider van D66, maar na een lange ziekteperiode liet ze in mei vorig jaar weten niet beschikbaar te zijn.

Meer over