nieuws

Met extra belastingen en heffingen moet het EU-budget met 12 miljard omhoog

De Europese Commissie wil met nieuwe heffingen en belastingen ruim 12 miljard euro per jaar extra inkomsten verkrijgen voor het EU-budget. Die miljarden zijn nodig voor het aflossen van de subsidies voor de lidstaten uit het speciale coronaherstelfonds en voor het nieuw op te richten klimaatfonds tegen energiearmoede.

Marc Peeperkorn
Een kolencentrale in het Duitse Peitz. Het is een van de grootste uitstoters van CO2 in de EU.  Beeld Getty Images
Een kolencentrale in het Duitse Peitz. Het is een van de grootste uitstoters van CO2 in de EU.Beeld Getty Images

De Commissie kiest vooral voor het afromen van de opbrengst uit het emissiehandelssysteem ETS, waarmee Europese producenten betalen voor de uitstoot van het broeikasgas CO2. Een kwart daarvan zou voortaan naar de EU-begroting moeten gaan, goed voor 9 miljard euro per jaar. Nu gaan de ETS-inkomsten nog naar de lidstaten. De heffing moet in 2023 ingaan, zo blijkt uit het nog vertrouwelijke voorstel dat de Commissie woensdag presenteert.

De Commissie vraagt verder 75 procent van de geplande CO2-grensheffing op de import van vervuilende niet-Europese producten. Dat brengt naar verwachting een half miljard euro per jaar in de EU-kas. Verder wil de Commissie 15 procent van een nieuwe winstbelasting voor multinationals, goed voor 2,5 tot 4 miljard euro per jaar. Betrokkenen verwachten niet dat de Commissie het voorstel woensdag wezenlijk zal veranderen.

Het voorstel voor nieuwe eigen inkomsten voor de EU zal op het nodige protest van lidstaten stuiten. Die ontvangen nu het geld uit de CO2-heffingen en zijn in tijden van crisis niet enthousiast over het idee een deel ervan door te sluizen naar Brussel. Aan de andere kant verzochten de EU-leiders de Commissie bij de oprichting van het herstelfonds (in totaal 750 miljard euro) met voorstellen te komen hoe die extra (eenmalige) uitgaven te financieren. De enige andere optie is het herstelfonds te bekostigen uit de gewone EU-begroting van circa 150 miljard euro per jaar.

Het herstelfonds bestaat voor 390 miljard euro aan subsidies en 360 miljard euro aan goedkope leningen voor de lidstaten. De Commissie leent daarvoor zelf op de financiële markt – een heuse revolutie, deze ‘Bank Brussel’. De terugbetaling wordt door de EU (alle lidstaten) vergoed. Bij elkaar gaat het om een jaarlijkse aflossings- en rentesom van 15 miljard euro tussen 2028 en 2058.

De Commissie stelt voor al vanaf 2023 met de terugbetaling te beginnen om de financiële last te spreiden. Het pakket voorgestelde nieuwe inkomstenbronnen is dan ook grotendeel gericht op de jaren 2023-2030. In de jaren erna leveren de drie voorgestelde heffingen circa 17 miljard euro per jaar op. Het geld is ook nodig voor het sociale klimaatfonds (70 miljard euro) dat moet voorkomen dat mensen door de omschakeling naar duurzame energiebronnen hun energierekening niet meer kunnen betalen.

Volgend jaar komt de Commissie met een tweede pakket aan nieuwe inkomstenbronnen; de heffingen op de CO2-uitstoot nemen immers in de loop der tijd af omdat bedrijven steeds duurzamer moeten gaan werken. Voor het tweede pakket noemt de Commissie een heffing op financiële transacties en een belasting op winsten van Europese bedrijven. Beide ideeën worden al jaren zonder wezenlijke voortgang besproken tussen de lidstaten

Meer over