Met een tube lijn krijgt antiheld zijn eigen stuk

Menelaos naar Euripides. Regie: Geert Kimpen. Nog te zien op 29 en 30 juni in Frascati Amsterdam...

RONALD OCKHUYSEN

Menelaos is misschien wel de grootste schlemiel uit de klassieke mythologie. Hij is een zoon van Atreus en dus een broer van Agamemnon, koning van Sparta en boven alles de echtgenoot van de wonderschone Helena, de vrouw voor wie ontelbare mannen ziel en zaligheid hebben geofferd.

Ondanks die chique komaf is er voor Menelaos in de kunsten niet meer dan een figurantenrol weggelegd; slechts af en toe siert zijn afbeelding een antieke vaas, en in de ons overgeleverde tragedies is zijn rol van minimale betekenis.

Momenteel toert een tragikomedie over het onfortuinlijke leven van deze antiheld langs het zogenaamde derde circuit. Hoewel, tragikomedie: Menelaos is geschreven met een tube lijm.

Een aantal dialogen en monologen uit diverse klassieke tragedies of bewerkingen daarvan werden achter elkaar geplakt en hopla: de man wiens liefdesverdiet tot de Trojaanse oorlog leidde, heeft óók zijn eigen toneelstuk.

Over offers en noodlot blijkt deze cocktail van Euripides-teksten niet te gaan - de reconstructie heeft nog het meest weg van een onvervalste smartlap. Om die reden waarschijnlijk wordt er op het toneel flink wat gezongen.

En niet alleen de liedjes maken Menelaos tot een potpourri. Regisseur Geert Kimpen heeft uit te veel vaatjes getapt en de acteurs zodoende met een ondoorzichtige diversiteit aan speelstijlen het strijdperk ingestuurd.

Er wordt serieus, met gefronsde wenkbrauwen tragedie gespeeld, maar ook gespot met de teksten. En tegenover eendimensionale personages als de arrogante Agamemnon, de oerstomme Proteus en stomdronken Hekabe staan weer een ondoorgrondelijke Helena en een kinderlijke, dus niet te volgen Menelaos.

Het lijkt er soms op dat Kimpen met deze voorstelling de opvoeringstraditie van Griekse tragedies heeft willen parodiëren. Maar de oprichting van de Stichting Belgisch Toneel die de voorstelling uitbrengt, doet vrezen dat deze jonge theatermaker het serieus heeft bedoeld.

Menelaos is nu een nog grotere schlemiel dan hij al was.

Ronald Ockhuysen

Meer over