ProfielBernard Leenstra

Met de dood bedreigde dokter Bernard is ‘gewoon een lieve jongen’

Huisarts in opleiding Bernard Leenstra is onder meer actief met het bestrijden van desinformatie op sociale media. Beeld  Raymond Rutting / de Volkskrant
Huisarts in opleiding Bernard Leenstra is onder meer actief met het bestrijden van desinformatie op sociale media.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Huisarts in opleiding Bernard Leenstra, onder meer een van de bedenkers van prullenbakvaccin.nl, maakte woensdag bekend dat de politie iemand heeft opgepakt die 1.000 euro bood om hem te vermoorden. Wie is Leenstra en wat drijft hem?

Maud Effting

Toen huisarts in opleiding Bernard Leenstra (32) bij YouTube de tekst ‘Kan iemand die dokter Bernard omleggen? Ik bied vast 1000€’ las, reageerde hij aanvankelijk rustig. ‘Ik dacht: wat moeten ze nou met een klein doktertje uit Utrecht als ze ook Jaap van Dissel kunnen krijgen?’, zegt hij. Hij maakte er grapjes over tegen zijn vriendin. ‘Als ik boodschappen ging doen, zei ik: Ik ben zo terug, althans …’

Een tijdlang besloot Leenstra de bedreiging te negeren. Hij vermoedde dat de dader jong zou zijn. Een zielig iemand. Als medeoprichter van prullenbakvaccin.nl, een site om verspilling van coronavaccins tegen te gaan, had hij wel meer over zich heen gekregen. Hij was ‘dokter Mengele’ genoemd. De ‘witte engel des doods’. Mensen hadden geopperd dat zijn nek moest worden omgedraaid. Dat zijn strot moest worden doorgesneden.

Hoofdschuddend had hij het aangezien. Maar toen hij merkte hoe het zijn omgeving raakte en ook hoe andere artsen werden bedreigd – een bevriende huisarts kreeg vanwege zijn activiteiten rondom corona een kogel door zijn deur en er werd brand gesticht in zijn praktijk – besloot hij uiteindelijk aangifte te doen. ‘Ik dacht: en nú ben ik er klaar mee.’

Gewoon doen

Dinsdag pakte de politie een verdachte op in zijn zaak: een 21-jarige man uit de Hoeksche Waard. Nog voor hij zeker wist of de politie de man daadwerkelijk had aangehouden, had Leenstra al de wereld ingeslingerd dat er die ochtend iemand van zijn bed zou worden gelicht. Het tekent de huisarts in opleiding: niet te lang nadenken, gewoon doen.

Hij koppelde er meteen een plan aan vast: het actief bestrijden van desinformatie op sociale media, via een soort onlinevariant van de twijfeltelefoon. ‘Deze vaccintwijfelaars lezen vaak geen kranten, kijken niet naar de website van het RIVM. De complottheorieën op sociale media over corona vormen een voedingsbodem voor bedreigingen. Nu laten we iedereen daar vrijelijk zijn gang gaan. Terwijl je er ook naast kunt gaan staan en antwoord kunt geven.’

De afgelopen jaren kwam Leenstra geregeld in het nieuws met ideeën om de zorg te verbeteren. Zo trok hij in zijn witte doktersjas door de wijken van Utrecht om mensen te informeren over het coronavaccin. Eerder richtte hij het bedrijf Schok & Pomp op, een bedrijf in reanimatiecursussen, nadat hij op de spoedeisende hulp had gezien dat veel patiënten beter af waren geweest als ze ter plekke waren gereanimeerd.

Nieuwe ideeën

‘Tijdens zijn studie stond Bernard soms ’s ochtends vroeg ineens in zijn badjas in mijn studentenkamer met de mededeling: Ik heb een plan’, zegt zijn goede vriend en zakenpartner Jonas Linders. Samen richtten ze de afgelopen jaren verschillende bedrijven op – groot en klein. ‘Echt áltijd als ik Bernard zie, heeft hij weer een nieuw idee. Ze zijn niet allemaal uitvoerbaar, maar er lukken er meestal wel een paar. Hij heeft de gave om continu om zich heen te kijken en overal mogelijkheden te zien om situaties te verbeteren. Zonder rekening te houden met heilige huisjes of conventies.’

‘Schok & Pomp doet hij echt uit overtuiging’, zegt Linders. ‘Hij vindt gewoon dat iedereen in Nederland over een paar jaar zou moeten kunnen reanimeren.’ Hij vertelt hoe ze de afgelopen jaren investeerders binnenhaalden. ‘Bernard is totaal niet bezig met geld. Tijdens de onderhandelingen is hij rustig in staat om te zeggen: ‘Ik vind het prima om al mijn aandelen in te leveren.’ Op die momenten grijp ik dan wel even in.’

Doktersvak

Leenstra groeide op in een doktersgezin, zijn vader is hoogleraar neurochirurgie. Toch was geneeskunde geen vanzelfsprekendheid. ‘Ik was een waardeloze middelbare scholier’, zegt hij zelf. ‘Ik heb op drie middelbare scholen gezeten en ik kon er niets van. Ik was lui, niet vooruit te branden, en wilde vooral gamen en kratjes bier drinken.’

Pas na een ‘goed gesprek’ met zijn vader over het doktersvak, raakte hij geïnspireerd. Dat hij uit een links, sociaal nest komt, hielp daarbij ook. ‘Ik ben opgevoed met het idee dat je er bent om de samenleving te helpen. Kijk altijd wat je kunt doen voor anderen.’ Zijn studie redde hij naar eigen zeggen door hard te werken en nooit op te geven.

Hij heeft nu al een rijtje plannen voor de komende tijd klaarstaan. Zo wil hij iets doen aan de bestrijding van diabetische voeten, ‘een van de meest ellendige dingen die er bestaan’, ontwikkelde hij een plan om laaggeletterdheid tegen te gaan en ontwikkelde hij een pilot om meer handen aan het bed te krijgen in de ouderenzorg.

Lieve jongen

Doordat hij geen blad voor de mond neemt, wordt hij op sociale media weleens neergezet als blaaskaak, zegt Linders. ‘Maar dat klopt totaal niet. Hij is gewoon een hele lieve jongen. Toen het een tijdje geleden even wat minder met me ging, was Bernard er altijd voor me. Een echte vriend.’

Een van de leuke dingen aan Leenstra is volgens zijn vrienden dat hij nooit bang is om te falen. ‘Mislukkingen horen bij het leven’, zegt hij er zelf over. ‘Ik ben totaal niet perfectionistisch. Ik kan me ook niet voorstellen hoe het zou zijn om een burn-out te krijgen.’

Nadat zijn bedreigingen bekend waren geworden, kreeg hij warme reacties van anderen. Zo belde minister Hugo de Jonge om hem een hart onder de riem te steken. Het sterkte hem in de gedachte dat hij niet moest zwijgen. ‘We moeten laten zien wat er speelt. Deze bedreigingen mogen niet normaal worden.’

Meer over