NieuwsZwangerschap

Met corona in het ziekenhuis kiest zwangere vrouw vaker voor thuis bevallen

Zwangere vrouwen lijken door de coronacrisis vaker voor een thuisbevalling te kiezen – hoewel er capaciteit genoeg is in de ziekenhuizen. ‘Het is geen prettig idee dat het allemaal snel-snel moet.’ 

Moeder Greet Schuurman laat haar drie weken oude zoontje Juda zien aan haar zwangere zus Wilmy en zwager Armando: raambezoek in Vleuten. Achter Greet staat vader Peter.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De weeën van Daniella Meeuwis (29) uit Breda kunnen ieder moment komen opzetten. Ze is ruim 38 weken in verwachting. Het wordt haar eerste kind. Juist daarom was haar plan eigenlijk om in het ziekenhuis te bevallen. ‘Je weet de eerste keer toch niet goed wat je moet verwachten. Het ziekenhuis voelt dan gewoon veiliger. Als er iets is, zijn de artsen er gelijk.’ Plus: in het ziekenhuis kun je pijnstilling krijgen, mocht dat nodig zijn.

Maar dat was toen. Nu de coronacrisis juist in Brabant zo heftig heeft toegeslagen, wegen voor Meeuwis die argumenten niet meer op tegen de nadelen van een gang naar het Amphia Ziekenhuis. Ze maakt zich op voor een thuisbevalling, als de omstandigheden dat straks toelaten. Niet zozeer omdat ze bang is dat zij of haar baby’tje besmet raken, ‘ik denk dat ze de coronapatiënten en anderen echt wel goed uit elkaar houden’. Wel omdat ze vreest dat ze als bevallende vrouw straks geen prioriteit is. ‘Het ligt daar helemaal vol. De verloskundige waarschuwde me dat ze de verloskamers zo kort mogelijk willen bezetten. Het idee dat het allemaal snel-snel moet, vind ik niet prettig.’

Meeuwis is zeker niet de enige zwangere die door de coronacrisis haar plan aanpast. ‘We horen uit het hele land dat meer vrouwen nu een thuisbevalling overwegen’, zegt woordvoerder Hennie Zoontjes van verloskundigenvereniging KNOV. ‘We kunnen het nog niet met cijfers staven, maar dat is wat we horen. Er speelt angst en onzekerheid mee: loop ik geen risico? Is er straks in het ziekenhuis wel plek?’

Anna de Wilde (36) uit Utrecht is 36 weken zwanger. ‘Zelf was er nog niet eens zo zenuwachtig over, maar doordat bekenden nu steeds aan mij vragen: hoe ga je dat doen met die bevalling, zit ik er wel steeds meer over na te denken.’ Ze kan zich voorstellen dat anderen er nu misschien eerder voor kiezen om thuis te blijven. Maar vanwege een eerdere lastige bevalling, die op haar eigen bed begon maar uitdraaide op een spoedrit naar de verloskamer, wil zij dit keer juist wel naar het ziekenhuis. ‘Dus ik hoop maar dat ik daar tegen die tijd nog wel terecht kan.’

Onterecht

Het beeld dat de ziekenhuizen zo vol zouden liggen dat barende vrouwen de deur moet worden gewezen, is volledig onterecht, zegt Martijn Oudijk, gynaecoloog en woordvoerder van de beroepsvereniging NVOG. Wel afgeschaald zijn de reguliere controles van zwangeren. Die vinden minder vaak plaats en er mogen geen partners bij zijn. Zodoende kijken vaders nu vaak noodgedwongen via Facetime mee naar de eerste bewegende beelden van hun kind tijdens de 20-wekenecho.

‘Maar een bevalling is natuurlijk acuut, daar is gewoon capaciteit voor’, zegt Oudijk. Sterker, in sommige ziekenhuizen is er volgens hem zelfs extra personeel beschikbaar in deze periode, omdat alle normale gynaecologie-afspraken en vruchtbaarheidsbehandelingen zijn afgezegd. ‘Die collega’s kunnen ook bijspringen in het begeleiden van bevallingen.’

Wat de artsen betreft is er dus geen reden om vanwege corona voor een thuisbevalling te kiezen. ‘Wij laten die keuze altijd bij de vrouw’, zegt ook Zoontjes namens de verloskundigen. Toch lijkt er wel sprake van enige sturing. Zo verspreidde ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten op Facebook een video waarin een verloskundige voor een babyblauwe muur vertelt dat in de regio is afgesproken om ‘zo veel mogelijk thuisbevallingen te doen’ voor zwangeren zonder medische indicatie.

Ook op de websites van sommige verloskundigenpraktijken staat te lezen dat het advies op dit moment is om ‘indien mogelijk thuis te bevallen’. Wellicht grijpen sommige verloskundigen corona aan om nieuw leven te blazen in de door hen omarmde, maar tanende Nederlandse traditie van het thuis baren (rond 2008 werd nog eenderde van de kinderen thuis geboren, inmiddels is dat slechts 13 procent).

Gynaecologen: laat zwangeren niet rondlopen met klachten

Gynaecologen vrezen dat de beeldvorming over uitpuilende ziekenhuizen ertoe leidt dat zwangeren, huisartsen en verloskundigen niet tijdig specialistische hulp inschakelen. Beroepsvereniging NVOG verspreidde een noodoproep om zwangeren en pasgeborenen met klachten wel gewoon naar het ziekenhuis te verwijzen. ‘We kregen met name uit Brabant berichten dat zwangere vrouwen pas in een heel laat stadium in het ziekenhuis verschenen met ernstige complicaties’, zegt Martijn Oudijk namens de NVOG. ‘Het lijkt erop dat de zorg in eerste instantie werd afgehouden omdat zij ook corona-achtige klachten hadden.’

De NVOG beschrijft enkele voorbeelden, zoals een vrouw die niet werd doorverwezen terwijl ze later ernstige zwangerschapsvergiftiging bleek te hebben. Een pasgeborene met een grauwe kleur werd niet thuis bezocht, uit vrees voor besmetting. De ouders moesten eerst maar een filmpje sturen. Een dag later werd de baby ernstig ziek opgenomen in het ziekenhuis. ‘Het kan niet zo zijn dat er zorg van deze kwaliteit geleverd wordt’, waarschuwt de NVOG.

Beschermend pak

Verloskundige Sarah Mathijs uit Sittard zegt zo’n advies niet te geven. ‘Maar je merkt vanuit de zwangeren zelf dat ze liever thuis blijven, omdat ze bang zijn dat ze in het ziekenhuis iets oplopen. Dan leggen wij uit dat die angst niet nodig is, omdat die patiëntenstromen goed worden gescheiden.’

Intussen verandert corona de zorg behoorlijk, zegt Mathijs. Zo hielp ze afgelopen week al twee baby’s ter wereld terwijl ze was gehuld in zogenoemde ‘druppelisolatie’, met beschermend pak, spatbril en mondkapje. De barende vrouwen hadden last van hoesten en andere corona-achtige symptomen. Hier wreekt zich het gebrek aan testen, want het staat niet vast dat de vrouwen daadwerkelijk corona hadden. ‘Wat ik echt triest vind’, zegt Mathijs, ‘is dat zo’n moeder dan haar pasgeboren baby’tje uit voorzorg met een mondkapje op moet borstvoeden en verschonen. Terwijl ze misschien niet eens corona heeft.’

Zo verloopt ook de kraamperiode voor veel jonge ouders niet zoals ze het zich hadden voorgesteld. Moeder Greet Schuurman (33) uit Vleuten heeft haar drie weken oude zoontje Juda nog niet in de armen kunnen leggen bij zijn grootouders of ooms en tantes. Juda is in het ziekenhuis geboren, vlak voor de ‘intelligente lockdown’ van kracht werd. ‘De eerste dag dat we thuis waren, kreeg de kraamverzorgende een mail van haar werkgever, dat er vanaf dat moment geen kraambezoek meer mocht plaatsvinden vanwege het besmettingsgevaar.’

Moeilijk, zegt Schuurman, want je wilt in deze periode de geboorte juist vieren met je familie en vrienden. Ze doen dus noodgedwongen maar mee aan een snel in populariteit groeiend ritueel: kraambezoek wordt raambezoek. Bewonderaars van Juda kunnen hem vanuit de voortuin achter glas komen bekijken. Het klinkt misschien grappig, maar het is eigenlijk een beetje treurig, zegt Schuurman. ‘Mijn moeder vindt het zo pijnlijk, dat ze eigenlijk niet op raambezoek wil komen. Als ze hem alleen vanachter glas kan bekijken, benadrukt dat voor haar alleen maar meer dat ze niet bij hem kan zijn.’

LEES OOK:

De corona-angst achter de dichte deuren van het verpleeghuis

De deuren van de verpleeghuizen zitten dicht. Om de kwetsbare bewoners te beschermen tegen verdere verspreiding van het coronavirus. Maar het virus dringt toch binnen. ‘Dan moet je een hele afdeling met kwetsbare ouderen op slot zetten en er het beste van hopen.’

Meer over