NIEUWS

Merkel voegt zich woensdag bij kort lijstje Duitse Bevrijdingsdag-deelnemers

Op uitnodiging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei gaat bondskanselier Angela Merkel woensdag met premier Rutte en studenten in gesprek over vrijheid. Haar voorgangers zijn schaars. Want dat een Duitser een prominente rol krijgt op 4 en 5 mei lag lange tijd gevoelig.

Bondskanselier Angela Merkel zal op 5 mei met premier Mark Rutte en Nederlandse studenten in gesprek gaan over de betekenis van vrijheid.  Beeld EPA
Bondskanselier Angela Merkel zal op 5 mei met premier Mark Rutte en Nederlandse studenten in gesprek gaan over de betekenis van vrijheid.Beeld EPA

‘Angela Merkel heeft een geweldige bijdrage geleverd aan de vrede en stabiliteit in Europa. Dat is de reden waarom we juist haar hebben gevraagd een toespraak te houden op 5 mei’, zegt Gerdi Verbeet, voorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Eigenlijk zou de Duitse bondskanselier vorig jaar al spreken, ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding. Dat ging toen niet door vanwege de coronapandemie.

Ook dit jaar wordt de viering van Bevrijdingsdag gehinderd door corona. Merkel spreekt met een videoverbinding vanuit Berlijn. Daarna gaat zij met premier Rutte in gesprek met studenten over de betekenis van vrijheid.

Lange tijd lag de deelname van Duitsers aan Bevrijdingsdag gevoelig, maar de uitnodiging aan Merkel heeft niet tot protesten geleid, zegt Verbeet. ‘Angela Merkel is een vrouw waar binnen Nederland grote waardering voor is. Ze heeft eerder gesproken over de rol van Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Daar zat geen woord Spaans bij. In Duitsland is het besef van de eigen verantwoordelijkheid heel sterk. Ze kijken het beest vol in de bek’, aldus Verbeet.

Indrukwekkende toespraak

In de jaren negentig worstelden Nederlandse politici nog met de vraag of zij Duitsers konden uitnodigen voor 4 of 5 mei. D66-voorman Hans van Mierlo vond dat bondskanselier Helmut Kohl in 1995 moest worden uitgenodigd voor de viering van vijftig jaar bevrijding. Kabinet en Kamer werden het er niet over eens. Uiteindelijk legde Kohl op 22 mei 1995 een krans bij het monument De verwoeste stad in Rotterdam, op een minder beladen moment dan 5 mei en een minder beladen locatie dan de Dam in Amsterdam.

Het zou tot 2012 duren voordat een Duitser een officiële rol kreeg toebedeeld op 5 mei. De toenmalige president Joachim Gauck hield in Breda een toespraak die allerwegen als indrukwekkend werd ervaren.

Duitsers zijn welkom

Woensdag spreekt Angela Merkel, maar het is geen beleid van het Nationaal Comité 4 en 5 mei om vaker Duitsers voor Bevrijdingsdag uit te nodigen, zegt Gerdi Verbeet. ‘Dit was een persoonlijke uitnodiging aan Angela Merkel, omdat zij een belangrijke figuur in het afgelopen decennium is geweest’, aldus Verbeet.

Het Comité maakt wel onderscheid tussen 4 en 5 mei. 4 mei is een nationale bijeenkomst waar het verdriet om de doden van de Tweede Wereldoorlog centraal staat. 5 mei is een feestdag, maar ook een dag van reflectie over de vraag wat vrijheid betekent, zegt Verbeet. Daarbij zijn Duitsers welkom, net als andere buitenlanders. Verbeet: ‘5 mei ligt minder gevoelig dan 4 mei.’

Meer over