Merkel houdt in Parijs de kaarten tegen de borst

De Franse president Chirac, zijn premier De Villepin en zelfs hun tegenstrever Sarkozy: ze willen allemaal graag Angela Merkel het hof maken....

Verder van haar sobere, Oost-Duitse achtergrond kon AngelaMerkel moeilijk komen. Te midden van de pracht en praal van hetChâteau de Versailles, het onmetelijke paleis van de Fransekoningen, mocht de Duitse bondskanselier maandag een expositieover het Saksische hofleven openen, uiteraard in gezelschap vanpresident Jacques Chirac. Na die momenten van ontspanning was hetwerken geblazen om de Frans-Duitse relatie goed te houden.

Want er zijn nogal wat redenen voor wederzijdse irritatie.Zo wil Duitsland maar niet toegeven aan het Franse zeuren om eenlagere BTW voor restauranthouders; een issue waar de Fransenbuitengewoon dramatisch over kunnen doen. Fundamenteler is hetcontrast tussen het Duitse 'ja' en het Franse 'nee' tegen deEuropese Grondwet. Chirac denkt hooguit delen van de Grondwetalsnog tot leven te kunnen wekken, Merkel heeft al laten wetenniets in die halfzachte oplossing te zien.

De Fransen fronsen over de wittebroodsweken van de Duitsebondskanselier in de internationale politiek. De domineesdochterlegt sterk de nadruk op waarden, wat de indruk in Parijs wekt dathet woord Realpolitik niet in haar vocabulaire voorkomt. Dat zijhet bij haar eerste bezoek aan Washington aandurfde om de cellenin Guantánamo Bay ter sprake te brengen, wordt nog gewaardeerd.

Maar met Merkels afkeer van het opheffen van het wapenembargotegen China is de Franse diplomatie veel minder ingenomen. Chiracheeft er hard voor gelobbyd en had een medestander in Schröder,die zich ook niet zo stoorde aan de Chinese schendingen vanmensenrechten. Merkel doet dat wel en schaart zich aan de kantvan Bush.

Haar betrokkenheid bij mensenrechten manifesteerde Merkel ookop bezoek bij de Russische president Poetin in Moskou, waar zijpubliekelijk verklaarde het oneens te zijn met diens beleidinzake Tsjetsjenië. Ook ging zij, tot verbazing van de Fransen,ertoe over om op de Duitse ambassade tegenstanders van Poetin teontvangen. Alsof Merkel niet beseft dat Duitsland van Russischgas afhankelijk is, zo werd er in Parijs gemopperd.

Maar ondertussen doen de Fransen er alles aan om Merkel hethof te maken. Want voor het tandem Chirac en diens premier DeVillepin is en blijft de Frans-Duitse as heilig - alleen via diesamenwerking kan hun land blijvend een stempel op de gang vanzaken in Europa drukken, ondanks de schadelijke 'nee'-stem vanhet volk tegen de Grondwet. Dus herhaalde Villepin tijdens zijnbezoek vorige week aan Berlijn tot vervelens toe dat er nietsbelangrijkers dan de Frans-Duitse as bestaat.

Merkel denkt daar anders en lichter over. De historischbeladen term 'as' krijgt ze sowieso niet over haar lippen. Innavolging van haar leermeester Helmut Kohl gaat het haar nietalleen om de relatie met Frankrijk, maar ook om die metbuurlanden als Oostenrijk, Denemarken en Nederland. Zij begrijptde achterdocht aldaar over Frans-Duitse onderonsjes. Chirac hader samen met Schröder nogal eens een handje van om te schetterendat zij weer een Europees probleemdossier uit de wereld haddengeholpen, waarna de rest van de EU geprikkeld reageerde. Maandagliep dat anders: triomfantelijke aankondigingen bleven tijdensde persconferentie van Chirac en Merkel achterwege.

Behalve Chirac en Villepin dringt ook de minister vanBinnenlandse Zaken, Nicolas Sarkozy, zich al geruime tijd bijMerkel op. Hij deed dat al tijdens haar verkiezingscampagne uithoofde van zijn voorzitterschap van de regeringspartij UMP, diepolitiek verwant is aan Merkels eveneens rechtse CDU. Sarkozy zoudolgraag met haar de Duits-Franse as vormen.

Maar Merkel hoedt zich ervoor aan de kant van Sarkozy te gaanstaan. Diens luchtballonnetje om de EU voortaan door zes grotelidstaten te laten domineren, stuitte bij haar op hetzelfdebezwaar als zij heeft tegen dominantie door de Frans-Duitserelatie. Ook legde zij een brief van Sarkozy naast zich neer,waarin hij bij 'chère Angela' om verlaging van het BTW-tariefvoor restauranthouders smeekte.

Dat Merkel afstand houdt tot het binnenlandse politieke spelvan de Fransen pleit voor haar gevoel voor Realpolitik. Tenslottezou zo maar kunnen gebeuren dat volgend jaar de socialisteSégolène Royal, momenteel de rijzende ster in de peilingen,haar op het Elysée-paleis ontvangt.

Meer over