'Mensen hebben niet meer genoeg aan mooi inkomen'

Steeds meer werknemers worstelen met diepere vragen die het werk bij hen losmaakt. Haaglanden is het derde politiekorps dat zijn agenten een handje wil helpen bij de beantwoording daarvan....

De moderne werknemer wil aandacht voor die existentiële vragen, meent Visschers. 'Daaraan tegemoetkomen is een vorm van kwalitatieve personeelszorg. De mens verlangt naar nieuwe kaders, nu maatschappelijke verbanden als de kerk zijn weggevallen. Zijn werkgever kan helpen met de zoektocht daarnaar.'

De theoloog denkt de kost te kunnen verdienen met zingevingsprogramma's voor bedrijven en instellingen. Met bestuurskundige en theologe S. de Wit begint hij binnenkort een bedrijf. Zij presenteerden onlangs de resultaten van een onderzoek naar de wenselijkheid van geestelijke verzorging bij de politie.

Politiemensen hebben vaker dan normaal te maken met vragen over de zin van hun leven en handelen, constateerde De Wit. De politie moet daarom niet alleen geestelijke verzorgers aanstellen, maar ook interne campagnes organiseren over thema's als recht, moraal en geweld.

Het onderzoek zal het duo waarschijnlijk veel werk opleveren. Behalve de politie hebben ook de brandweer en de medische wereld belangstelling getoond voor zingevingsprogramma's. Het bedrijfsleven zal volgen, voorspelt ook J. Doolaard, publicist en oud-voorzitter van de Vereniging van geestelijk verzorgers in zorginstellingen.

'Veel mensen beschikken niet meer over een bezield verband', legt Doolaard uit. 'Ze zijn geen lid meer van een kerk. Zelfs politieke partijen doen niet meer aan zingeving. Die zijn meer bezig met besturen en het vergaren van macht. De bron droogt op.'

Maar de mens houdt behoefte aan reflectie over het leven, meent Doolaard. 'Ook in bedrijven is het belangrijk om orde op zaken te stellen. Want dat is ethiek: orde op zaken stellen. Mensen komen in hun werk vaak in situaties die veel van hun vermogen tot oordelen vragen.'

Geestelijke verzorging is iets anders dan het werk van psychologen en maatschappelijk werkers, vindt J. Mooren, docent aan de Universiteit voor Humanistiek en publicist op het gebied van de geestelijke verzorging. 'Aandacht voor levensbeschouwing kan de psychotherapeut buiten de deur houden. Als mensen meer houvast hebben, kunnen ze veel beter omgaan met schokkende gebeurtenissen.'

De humanist bespeurt geen tekort aan zingeving, integendeel. Mooren: 'Er is een teveel aan waardensystemen. Het aanbod is niet meer herkenbaar. Mensen worden bijvoorbeeld ontelbare mogelijkheden voorgehouden als het gaat om relaties.'

Geestelijke verzorging moet niet bestaan uit het opleggen van een doctrine, vinden Visschers en Mooren.

De theoloog: 'Je moet heel voorzichtig zijn met je antwoorden. Het gaat vooral om de juiste vragen.'

De humanist: 'Je begeleidt mensen bij hun persoonlijke oriëntatie. Humanistische raadslieden dragen een visie uit over het belang van normen en waarden en over de eigen verantwoordelijkheid van mensen.'

Zullen bedrijven de rol van kerken overnemen? Doolaard: 'Misschien, al moeten we nooit vergeten dat bedrijven een ander primair belang hebben. Het maken van winst. Kerken zouden van de gelegenheid gebruik kunnen maken. Ze beschikken over veel knowhow en ervaring. Stel die dan ook beschikbaar aan bedrijven.'

Meer over