Nieuws

Menno Snel werkt nu voor pensioenfonds ABP én de olie-industrie, wat vragen oproept over belangenverstrengeling

Menno Snel maakt zich volgens milieugroep Fossielvrij NL schuldig aan belangenverstrengeling. De oud-staatssecretaris van Financiën wordt voorzitter van Nogepa, de brancheorganisatie van de Nederlandse olie- en gasindustrie.

Menno Snel, staatssecretaris van Financiën van 2017 tot 2019, wordt gehoord door de parlementaire enquêtecommissie Kinderopvangtoeslag. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Menno Snel, staatssecretaris van Financiën van 2017 tot 2019, wordt gehoord door de parlementaire enquêtecommissie Kinderopvangtoeslag.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De vraag is hoe dat te verenigen valt met zijn voorzitterschap van de beleggingscommissie van het ABP, het pensioenfonds voor de overheid en het onderwijs. In die functie heeft Snel (D66) al ‘beslissingen genomen over bedrijven die hij nu gaat vertegenwoordigen’, zegt Hiske Arts van milieugroep Fossielvrij NL. In de toekomst zal dat niet anders zijn, schetst zij.

Zo moest het ABP vorige week stemmen over een Follow This-resolutie die eiste dat de oliemaatschappij Shell sneller werk maakt van klimaatverandering. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW), toonde het ABP zich daar geen voorstander van. Dat Snel nog geen twee weken later een nevenfunctie in de olie-industrie aanvaardt, is tegen die achtergrond saillant.

Ethisch onverantwoord

Voornamelijk vanuit universiteiten kreeg het ABP de laatste maanden veel kritiek op zijn beleggingskeuzes. Het personeel van de Wageningen University & Research stipte in maart aan dat het fonds in grote Braziliaanse vleesbedrijven investeert, die een aanzienlijke rol zouden spelen in het kappen van bos in het Amazonegebied. Daardoor voelt doceren over de gevolgen van ontbossing ‘moeilijk en ethisch onverantwoord’, zo schreven de hoogleraren en onderzoekers in een petitie, die door meer dan 400 personeelsleden werd ondertekend.

Ook zo’n vijfhonderd hoogleraren van de TU Delft hekelden de gang van zaken. ‘We vinden het onacceptabel dat met grote hoeveelheden van ons pensioengeld investeringen worden gesteund die diametraal ingaan tegen het stoppen van klimaatverandering’, schreven zij in een brief.

Het pensioenfonds zegt ‘in dialoog’ te zijn met zijn kritische deelnemers, ‘om toe te lichten hoe wij het beleggingspakket willen verduurzamen’. Die gesprekken worden ‘niet gehinderd of verstoord door de nevenfunctie die meneer Snel heeft aanvaard’, zegt een woordvoerder.

Het werk voor het fonds is parttime, waardoor het bestuurders vrij staat ook andere werkzaamheden te zoeken. Volgens een woordvoerder vindt er een ‘uitgebreide toetsing’ plaats of verschillende activiteiten verenigbaar zijn. Bij Snel zag het pensioenfonds geen obstakels. Het wil niet zeggen waaruit zo’n toetsing bestaat.

Wat zal meespelen in het positieve oordeel, is dat het ABP en Nogepa op vergelijkbare wijze tegen de ‘weg naar een duurzame energievoorziening’ aankijken. De klimaatdoelen van 2050 moeten naar hun idee worden gehaald, maar een ambitieuzer doel vinden beide instanties ‘maatschappelijk gezien’ niet verantwoord.

Snel wil tegenover de Volkskrant niet reageren. Tegen de NOS zei hij via zijn nieuwe functie juist een impuls te kunnen geven aan ‘mijn vergroeningsagenda’. ‘Dat niet iedereen hier hetzelfde over denkt, is niet verrassend’, vindt hij.

Afkoelingsperiode

Ook in Den Haag zal Snels benoeming tot gefronste wenkbrauwen leiden. Hij trad eind 2019 af als staatssecretaris van Financiën vanwege de toeslagenaffaire. Normaal gesproken mag een politicus tot twee jaar na vertrek geen zakelijke contacten met zijn voormalige ministerie onderhouden, een zogenoemde ‘afkoelingsperiode’. Om technische redenen is die regel nu opgeschort. Daardoor komt D66, fervent voorstander van groene energie, wel heel snel zijn voormalige staatssecretaris tegen als belangenbehartiger van de gas- en oliebranche.

Ook voormalig minister van Medische Zorg Bruno Bruins heeft al een lobbyfunctie op bekend terrein: hij werd in januari benoemd tot lid van de raad van commissarissen bij Intravacc, het Nederlandse overheidsinstituut voor vaccinonderzoek.

Meer over