Melkweg trekt bolhopen kapot

Het Melkwegstelsel rukt zijn oudste bewoners aan flarden, en sterrenkundigen zijn voor het eerst getuige van het drama. Op de 200ste bijeenkomst van de American Astronomical Society in Albuquerque, New Mexico, zijn deze week foto's gepresenteerd waarop te zien is hoe de bolvormige sterrenhoop Palomar 5 uiteengerukt wordt door getijdenkrachten...

Bolvormige sterrenhopen zijn de oudste structuren in het Melkwegstelsel. Ze zijn twaalf tot veertien miljard jaar oud. Ze bewegen in wijde banen rond het Melkwegcentrum, en omdat de zwaartekracht van het Melkwegstelsel aan de ene kant van de bolhoop groter is dan aan de andere kant, kunnen ze ten prooi vallen aan getijdenkrachten.

Op foto's die gemaakt zijn als onderdeel van de Sloan Digital Sky Survey is nu het directe bewijs van dat vernietigingsproces gevonden: aan weerszijden van Palomar 5 zijn sterrenslierten ontdekt met een totale lengte van 13 duizend lichtjaar. De 'getijdenslierten' bestaan uit sterren die uit de bolhoop zijn gerukt, en daarna op drift zijn geraakt.

Omdat de losgerukte sterren de baan van de oorspronkelijke bolhoop markeren, is uit deze waarnemingen de massaverdeling in de buitengebieden van het Melkwegstelsel te achterhalen. 'De uiteengerukte bolhopen leveren informatie op over de verdeling van de donkere materie in de Melkweg', aldus projectleider Eva Grebel.

Meer over