Melkert heeft weinig geleerd van het verleden

DE fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid lanceerde een week geleden het plan om structureel meer geld uit te geven aan onderwijs en gezondheidszorg....

Melkert zou graag zien dat de Nederlandse regering zich structureel committeert aan bijvoorbeeld de OESO-norm aangaande de uitgaven voor onderwijs. Daarnaast wil hij de uitgaven voor de zorg structureel koppelen aan de groei van het nationaal inkomen. De PvdA-fractievoorzitter doet dit met het gunstige vooruitzicht op begrotingsevenwicht en misschien wel een begrotingsoverschot over twee of drie jaar.

Jarenlang, vooral onder Paars, is er gewerkt aan het financieel gezond maken van de staat. Deze doelstelling ging en gaat mijns inziens hand in hand met het efficiënter en effectiever maken - kortom moderniseren - van de collectieve sector. Dat maakt het onbegrijpelijk en onverstandig dat een van de Paarse partners pleit voor het structureel meer geld uitgeven aan twee onderdelen van deze sector. Dat is simpelweg een terugkeer naar een inefficiënte, ineffectieve en dus dure en ouderwetse collectieve sector.

Melkert wil terug naar de politieke methodiek van geld rondstrooien zonder dat daar concrete beleidsdoelstellingen aan zijn gekoppeld. Deze wijze van politiek bedrijven, zo hebben we in met name de jaren zeventig kunnen zien, houdt weinig rekening met essentiële begrippen als doelgericht en doelmatig werken. De burger, die verwacht dat de overheid zo zuinig mogelijk met zijn geld om gaat, zal uiteindelijk het gelag moeten betalen.

Daarnaast getuigt Melkert van ouderwets socialistisch optimisme. Door welke collectieve uitgaven dan ook te koppelen aan de groei van het nationaal inkomen, snijdt Melkert zich vroeg of laat in de vingers. Immers, zo leert het verleden ons, de groei van het nationaal inkomen vertoont geen rechte lijn en kan afnemen of tegenvallen. Sterker nog, er kan zelfs sprake zijn van stagnatie of terugval.

Het willen vastleggen van de collectieve uitgaven op een bepaald percentage van het nationaal inkomen getuigt van een naïef optimisme. Ondoelmatigheid, ondoeltreffendheid en onoplettendheid zullen het gevolg zijn. En bij tegenvallende groei zullen ingrijpende bezuinigingen en reorganisaties onvermijdelijk zijn. (Zie de ontwikkelingen van Den Uyl tot Lubbers III).

Tot slot geeft Melkert blijk van arrogantie. In eerste instantie lijkt het alsof hij politieke en beleidsmatige prioriteiten aan het stellen is. Niets is echter minder waar. Melkert stelt voor meer geld uit te geven. Een idee over hoe het onderwijs- en zorgbeleid moet worden vormgegeven blijft uit. Het lijkt me toch dat dat bij uitstek de eerste verantwoordelijkheid van een politicus is en dat hij/zij dan pas gaat kijken wat daar aan extra middelen voor nodig zijn. Meer geld uitgeven kan mijn grootje of kleine neefje ook.

Meer over