Meijers Alleman

Jacques Meijer was maar tien jaar fotojournalist, maar met de nasleep ervan is hij nog altijd druk. Exposities, boeken, zijn beelden van het alledaagse verspreidt hij graag. Terwijl de verkoop soms 'voor geen millimeter loopt'.

Zijn beroepscarrière als fotograaf mag slechts tien jaar, van 1955 tot 1965, hebben geduurd, met de naweeën ervan is Jacques Meijer (79) nog altijd druk. Hij brengt boeken uit die soms - via een app voor de tablet - een miniem publiek vinden ('Mijn schoonzoon is tot nu toe de enige afnemer van de app, om hem uit te proberen') en soms razend goed verkopen. Zoals de boeken die hij enkele jaren geleden over Den Haag en Scheveningen in de periode 1955-65 uit zijn archief samenstelde.

Een dezer dagen gaat in Amsterdam een groepstentoonstelling open waaraan Meijer deelneemt met foto's afkomstig uit zijn kersverse publicaties over België en Japan. Boeken die vanaf nu bij on demand publisher Blurb op internet te bestellen zijn. Die verkoop via Blurb 'loopt meestal voor geen millimeter' erkent Meijer vrolijk. Maar: 'Ik vind het mooi als de foto's die ik heb gemaakt zichtbaar blijven. Ik maak uit mijn archief uiteindelijk zestien boeken, waarvan ik er nu negen heb gerealiseerd.'

Het gaat er niet om dat de naam Jacques Meijer voor de eeuwigheid bewaard blijft: 'Waarom zou iemand iets over mij willen weten? Nee, ik wil het ik-verhaal graag vermijden. Het gaat mij om de onderwerpen op mijn foto's, die moeten interessant zijn voor de kijker. Ik ben als fotograaf altijd zuinig met film geweest, ik maakte nooit meer opnamen dan ik dacht dat nodig was. Maar het blijkt telkens net voldoende om er een boek uit te maken.'

Wie zo'n boek wil kopen, is aangewezen op internet. 'Prachtig, zo'n boek samenstellen', zegt Meijer, 'mits je het niet hoeft uit te geven. De eeuwige vraag is: wie draait op voor de drukkosten en wie verzorgt de distributie over de winkels? Ik in elk geval niet, veel te veel sores.'

Uit Meijers archief blijkt niet alleen telkens dat hij begiftigd is met talent. Hij blijkt met zijn nieuwsgierigheid en een zekere onverschrokkenheid in het benaderen van mensen op straat ook de tijdgeest prachtig te hebben vastgelegd. Gewone mensen, op straat, als ze uitgaan, bij volksfeesten, soms op demonstraties, Meijer mag ze graag observeren en afdrukken als zij, al dan niet opzettelijk, een glimp van hun persoonlijkheid prijsgeven. 'Ik weet altijd wel zodanig contact te leggen met mensen dat ik ze mag fotograferen. Nooit problemen.'

Meijer bezocht in 1969 en 1971 twee keer Japan. Hij was, gepokt en gemazeld in de wederopbouwjaren, fotojournalist af en werd als hoofdredacteur van enkele fotovakbladen uitgenodigd door Japanse camerafabrikanten. 'De Japanse markt werd overstroomd met goedkope camera's, die wilden ze ook naar de rest van de wereld exporteren. De fabrikanten wilden graag laten zien wat ze te bieden hadden. Toen ik zag hoe de camera's daar van de lopende band stuiterden, dacht ik al: de Europese en Amerikaanse fabrikanten kunnen hier nooit tegenop. De loop van de geschiedenis heeft me daarin wel gelijk gegeven hè?'

Tussen de bezoeken aan camerafabrieken en ontvangsten door vond Meijer tijd het Japanse straatleven vast te leggen, in de jaren waarin het consumentisme de tradities in razend tempo leek te overschaduwen. 'Ik had twee Leica's mee, een voor kleur, een voor zwart-witfilm. Het merk lag daar, met al die Nikons, Canons en Minolta's wel wat gevoelig.' Maar dat stond spontaan contact met de Japanners niet in de weg. Dermate exotisch was de boomlange westerling in hun ogen, dat ze vaak naar hem toe kwamen om hun Engelse spreekvaardigheid op hem te beproeven.

Meijer verbaasde zich over de drukte in Tokio, over de fraaie choreografie van verkeersagentes op drukke kruispunten, als ze gebarend en rond hun as draaiend het verkeer in goede banen leidden. Hij zag sporadisch nog handkarren tussen de auto's en vrachtwagens. Wolkenkrabbers met ernaast de tempels waar de tijd eeuwenlang leek te hebben stilgestaan.

En overal de consumentenelektronica die de markt overspoelde: in een warenhuis werden de nieuwste gadgets aan het publiek gedemonstreerd, zoals videocamera's, met een model op een podiumpje dat twaalf uur lang standhield en minzaam bleef glimlachen.

Mooi is ook te zien hoe het modebeeld zich beweegt tussen traditie en moderne snit: de lange gewaden en houten sandalen versus de strakgesneden leren jasjes, maoistisch aandoende werkkleding versus het strakke pak van de kantoorman.

Zoals Meijer zich - getuige zijn boek Japan, analogous memories 1969-1971 - in korte tijd thuisvoelde op straat in Japan, zo verging het hem ook in België, waar hij diverse fotobladen leidde. Demonstraties in het teken van de Waals-Vlaamse taalstrijd, wielerzesdaagsen, het leven rond de Brusselse Grote Markt met zijn terrassen en kroegen; Meijer betoont zich er, met die karakteristieke koppen van het volk, met het wat triestige plezier in de cafés en het Vlaamse land in de druilregen een vroege voorloper van Stephan Vanfleteren, de Vlaamse fotograaf die evenmin ooit uitgekeken raakt op het schouwspel zoals het zich aandient in stad en omstreken.

1934geboren in Delft 1955zelfstandig fotojournalist in Den Haag 1965uitgever/hoofdredacteur van de maandbladen Fototribune en TFF (toegepaste fotografie en film) 1975oprichting Jacques Meijer Productions BV, films, band/dia en video 2000vrije producties op gebied van foto, film en ruimtelijke vormgeving

Acht fotografen, onder wie Jacques Meijer, Bastiaan Heus, Hans Heus, Ad Nuis en Sander Nieuwenhuis exposeren 17 t/m 20/1 en 24 t/m 27/1 in de KunstKerk, Amsterdam. Kunstkerk.nl

undefined

Meer over