Megawati officieel door naar tweede kiesronde

De explosie was klein, maar toch veroorzaakte het bommetje dat maandag afging in het hoofdkantoor van de Indonesische kiesraad een golf van paniek....

Het bericht van de aanslag overstemde het nieuws dat de kiesraad maandag bekend moest maken: de uitslag van de eerste ronde in de presidentsverkiezingen. Die was geen verrassing meer. Al op de dag van de verkiezingen, 5 juli, hadden uitgangspeilingen het voorspeld: generaal b.d. Susilo Bambang Yudhoyono, ex-minister van Veiligheid onder president Megawati Soekarnoputri, haalde de meeste stemmen (33,5 procent), en Megawati werd tweede (met 26,6 procent). Zij nemen het op 20 september tegen elkaar op in de beslissende tweede ronde.

De drie kandidaten die afvallen zijn generaal b.d. Wiranto (22,1 procent), de voorzitter van het Volkscongres Amien Rais (14,6 procent) en vice-president Hamza Haz (3 procent).

Deze uitslag is het resultaat van een handmatige telling van alle ruim 120 miljoen uitgebrachte stemmen. De eindstand wijkt nauwelijks af van de eerste voorspellingen en van de elektronische telling door de kiesraad. Maar de kiesraad, kandidaten en partijen hadden er steeds op gehamerd dat niets vaststond tot de laatste stem handmatig was geteld.

Een stembus-incident wettigde de vrees dat er met de stemmen geknoeid zou kunnen zijn. In de islam-school Al Zaytun in Indramayu brachten op 5 juli 25 duizend mensen hun stem uit, terwijl er maar 11 duizend kiezers stonden ingeschreven. Kiezers werden met legervrachtwagens vol aangevoerd en stemden voor 99 procent op Wiranto. De kiesraad besloot pas na zware druk de stemming in Al Zaytun over te doen. .

Ondanks dergelijke incidenten stond al lang vast dat Yudhoyono ('SBY') de tweede ronde zou halen. SBY zelf stelde maandagmiddag, kort na de bomexplosie, zijn overwinningstoespraak echter nog even uit. Zelfs toen durfde hij nog niet vooruit te lopen op zijn 'mogelijke overwinning'. Dat tekent de kandidaat, die zijn zege te danken heeft aan zijn imago van onkreukbaarheid. Als minister van Veiligheid heeft hij zich doen kennen als een man die regels respecteert. Voor veel Indonesiërs is hij daarmee de ideale kandidaat om het land uit de aanhoudende malaise te redden.

Veel van die malaise wordt geweten aan het zwakke leiderschap van Megawati. Onder haar presidentschap is het land alleen maar verder afgegleden. De alomtegenwoordige corruptie is erger dan ooit. Het onderwijs is belabberd. Buitenlandse investeerders vertrekken . 45 Procent van de bevolking leeft in armoede. Conflicten in Ambon, Atjeh, Papua en Sulawesi zieken voort.

Yudhoyono's populariteit is fenomenaal . Toen hij nog minister was, dacht slechts een handjevol Indonesiërs dat hij president kon worden. Toen Yudhoyono echter op 11 maart aftrad, na een aanvaring met Megawati, werd hij op slag een kandidaat om rekening mee te houden. Hij was ineens een dissident, en daarmee het 'nieuwe' gezicht waarop de kiezers kennelijk zaten te wachten.

Bij de parlementsverkiezingen van april scoorde Yudhoyono's nieuwe Democratische Partij opvallend sterk, en in de weken die volgden rees zijn ster zo snel dat opiniepeilers hem bij de presidentsverkiezingen meer dan 50 procent beloofden. Daarvan is 33,5 procent over. Dat kan een teken zijn dat SBY's moment alweer voorbij is.

In ieder geval zal hij het in de tweede ronde zwaar krijgen. Een half jaar geleden gaf niemand meer een cent voor de kansen van de zittende president, maar nu Megawati de eerste ronde heeft overleefd, groeien haar kansen. Veel hangt af van de coalities die beide kandidaten weten te smeden, maar nog meer van hoe zij de sympathie van de kiezers kunnen vasthouden.

De bom bij de kiesraad richtte slechts geringe schade aan in een damestoilet. Generaal Da'I Bachtiar, de nationale bevelhebber van de politie, noemde de explosie een 'terroristische daad', bedoeld om de bevolking angst aan te jagen. De reactie van de media wijst erop dat dat is gelukt. Zelfs een kleine explosie herinnert de Indonesiërs aan het geweld dat wellicht nog altijd mogelijk is in dit land. De chaotische en vaak bloedige taferelen van de verkiezingen van 1999, en recente aanslagen zoals die op Bali en het Marriott hotel in Jakarta zijn nog niet vergeten.

De kiesraad schortte na de ontploffing onmiddellijk alle activiteiten op. Pas 's avonds om negen uur, drie uur voor de wettelijke deadline, maakte de voorzitter de officiële uitslag bekend.

Meer over