Megaster Gibson gestrikt voor lange slachtpartij

Payback van Brian Helgeland. Met Mel Gibson, Gregg Henry, Maria Bello, Kris Kristofferson. In 81 theaters, waaronder City 1 en Cinema 1 Amsterdam, Pathé 8 Scheveningen en Lumiere 1 Rotterdam....

'No More Mr. Nice Guy' is de ondertitel van het nieuwe Mel Gibson-vehikel Payback. Daar is niets te veel mee gezegd, want de megaster speelt een slecht mens. Binnen vijf minuten loopt hij een gearmd stel omver, graait hij het bedelgeld van een dakloze Vietnam-veteraan weg, steelt hij de sigaretten en fooi van een serveerster, en rolt hij de portefeuille van een zakenman om vervolgens zijn geld op te nemen van de bank.

Hoe het zo ver heeft kunnen komen? Porter - een voornaam heeft hij niet - is erin geluisd. Na een geslaagde overval op een dubieus geldtransport schoot zijn vriendin hem twee keer in zijn rug. Zijn beste vriend, de sadistisch aangelegde psychopaat Val Resnack (Gregg Henry) schopte hem vervolgens tot bloedens toe in het gezicht. Samen zijn ze er met de buit vandoor, Porter voor dood achterlatend.

Porter wil wraak (Val moet dood) en zijn deel van het geld (70 duizend dollar).

Wat volgt is een langgerekte slachtpartij. De eenzame wreker moet niet alleen afrekenen met Val, maar ook met het misdaadsyndicaat waar Val lid van is geworden met het gestolen geld, twee corrupte politieagenten, de Chinese maffia en een krankzinnige sadomasochistische prostituee.

En dat voor 70 duizend dollar, maar dat is nu juist de grap. Porter wil alleen maar gerechtigheid, en dat is volgens hem de helft van de buit. Niets meer en niets minder. Dat hij het geld zelf ook gestolen heeft, doet niet terzake.

Payback is losjes gebaseerd op de roman The Hunter van Richard Stark, die in 1967 al eens werd verfilmd door John Boorman onder de titel Point Blank. In Boormans versie ging het nog om 93 duizend dollar, wat, de inflatie meegerekend, een reëler bedrag is om je leven voor in de waagschaal te stellen.

Brian Helgeland won een Oscar voor zijn scenario van de geslaagde neo noir L.A. Confidential. De stoere one-liners, de donkerbruine voice-over en de grauwblauwe wereld doen vermoeden dat hij op dit succes heeft willen voortborduren. De debuterende regisseur strikte Mel Gibson op de set van Cospiracy Theory - waar Helgeland eveneens het scenario voor schreef. Maar de ster verving de regisseur en nam zelf de touwtjes in handen toen hij de eerste gemonteerde versie te zien kreeg.

Er volgden nieuwe opnamen - wat niet wegneemt dat Helgeland op de begintitels als enige regisseur vermeld staat. Op de eindcredits ontbreekt een regisseur, maar daar had Gibsons naam kunnen staan. Hij koos voor meer ontploffingen en maakte Kris Kristofferson de baas van het misdaadsyndicaat (in plaats van de stem van Angie Dickinson).

Een gruwelijke martelscène, waarin Porters tenen een voor een worden verbrijzeld met een moker, mocht blijven. Het is een dieptepunt in een barre, weerzinwekkende film, waarin de cartooneske overdrijving maar niet voor een komische noot kan zorgen. Het blijft gissen wat Helgeland ervan had willen maken. JPE

Meer over