Reportage

Meer spanning aan Libanese grens door oorlog in Gaza, dus stromen de dagjesmensen toe

Aan de Libanese zuidgrens is het in geen jaren zo spannend geweest. Libanon en Israël zijn oude vijanden, de laatste grote oorlog was in 2006. Dus toekijken aan de grens, met een zoontje van 3 zelfs en een babydochter, is dat niet gevaarlijk? ‘Wij worden beschermd. Door Hezbollah.’

Protest aan de grens tussen Libanon en Israël. Beeld Aline Deschamps
Protest aan de grens tussen Libanon en Israël.Beeld Aline Deschamps

Juist nu is volgens sommige Libanezen het moment voor een gezinsuitstapje naar de grens met Israël. Op een picknickplaats hoog boven de betonnen grensmuur die Israël enkele jaren terug om veiligheidsredenen heeft laten bouwen, is het een komen en gaan van dagjesmensen.

Hussein Kasim (30) staat hier met zijn vrouw, zus, zoontje van 3 en babydochter. Is dat niet gevaarlijk? Israël vuurde de afgelopen week meerdere keren raketten af op de grensstreek. Dat gebeurde in reactie op aanvallen uit Libanon. Geen zorgen, stelt Hussein. ‘Wij worden beschermd. Door Hezbollah. Sommige mensen noemen Hezbollah een militie, of zelfs terroristen. Maar wij zien Hezbollah als het verzet dat ons veilig houdt tegen Israël.’

Spanningen

De vierde Gazaoorlog vergroot ook de spanningen tussen Israël en het noordelijke buurland Libanon. Het grensgebied is in de greep van provocaties. Inwoners van Libanon proberen raketten op Israël af te vuren. De derde poging, op woensdag, was de eerste die slaagde. Alle keren deed Israël een vergeldingsaanval. Het Israëlische leger schoot vorige week een 21-jarige Libanees dood toen hij de grens overstak tijdens een door Hezbollah georganiseerd protest.

Libanon en Israël zijn oude vijanden. De grens tussen beide landen is officieel zelfs nooit vastgesteld. De laatste grote oorlog was in 2006. De sjiitische strijdgroep Hezbollah begon destijds. Israël bombardeerde daarna grote delen van Zuid-Libanon. Om de rust te bewaren, patrouilleren in de grensstreek maar liefst twee VN-missies: het Unifil-vredesleger van meer dan tienduizend VN-militairen en een kleinere VN-waarnemersmissie.

Zal de oorlog tussen Israëliërs en Palestijnen nu overslaan naar Libanon? Daar lijkt het tot nu toe niet op. Hezbollah heeft in het verleden de Palestijnse strijdgroep Hamas gesteund en hint erop dat mogelijk weer te zullen doen, maar in vorige Gazaoorlogen is het daar altijd bij gebleven. Voor oorlog lijkt dit het verkeerde moment. Hezbollah heeft zijn handen vol aan binnenlandse problemen. Libanon verkeert in een diepe economische crisis.

Provocaties

De amateuristische raketaanvallen op Israël van de afgelopen week? Hezbollah, dat beschikt over moderne wapens die doel treffen, stelt nadrukkelijk dat zij daar niet achter zitten. Israël heeft evenmin belang bij een escalatie, ook al omdat zo’n conflict regionale trekken kan krijgen. Hezbollah is militair actief in buurland Syrië. De afgelopen jaren kenmerkten de verhoudingen zich door onderlinge provocaties die na tussenkomst van de VN steeds net op tijd werden gestaakt.

Desondanks is het aan de Libanese zuidgrens in geen jaren zo spannend geweest. Alles komt samen in café Bab ad-Day’aa, de Poort van het Dorp. Het caféterras, achter de picknickplaats die in trek is bij dagjesmensen, kijkt uit over Israël. Aan één tafel zitten drie VN-waarnemers aan de koffie. Aan een andere tafel zit een dozijn breedgeschouderde mannen op legerlaarzen en met een portofoon aan de broekriem. Ze roken waterpijp.

‘Een observatieteam van Hezbollah’, weet Ali, een gedrongen man die alleen over zichzelf kwijt wil dat hij dus Ali heet en werkt in Maroun al Ras, een grensdorp dat twee jaar geleden internationaal in opspraak kwam toen Hezbollah daar raketten afvuurde op Israël. Ali is stamgast bij de Poort van het Dorp. Om niets te missen zit hij ‘elke seconde’ op dit terras.

Ineens laten de mannen met portofoons hun waterpijpen in de steek. Ze rennen naar gereedstaande auto’s. ‘Die hebben intel’, verklaart Ali, vanuit zijn deskundigheid als stamgast. ‘Eén telefoontje en dan gaan ze. Geen tijd voor uitstel. Dit deel van de grens maakt deel uit van Zone Nul. Als er een melding komt in Zone Nul, gaat Hezbollah er gelijk op af.’

Maar de mannen blijken slechts onderweg naar een door Hezbollah georganiseerde demonstratie op een rots even verderop, boven de grensmuur. ‘Wij gaan naar Jeruzalem’, zingen jongemannen met touwen om de schouder. Ze rennen over een geitenpaadje de rots af, langs rollen prikkeldraad in het niemandsland tussen Libanon en Israël. Bungelend aan een touw schiet er één de grensmuur op. In het zicht van Israël worden Hezbollah-vlaggen opgehangen.

Traangasgranaten

Jeruzalem wordt deze middag niet bereikt. Israël reageert met het afvuren van traangasgranaten. De demonstranten worden niet rechtstreeks getroffen, zoals bij een eerdere demonstratie waarschijnlijk wel gebeurde. Medische teams van Hezbollah redden meerdere demonstranten uit het prikkeldraad. De woordvoerder van Unifil laat weten dat de VN protesten alleen mag ‘monitoren’. Grensbestormingen tegengaan is de taak van het Libanese leger. Libanese elitemilitairen slaan het protest gaande, maar grijpen niet in.

Wie het met Hezbollah oneens is, waagt zich hier niet. Demonstraties als deze zijn onder meer het domein van moeders uit Hezbollahfamilies die hun kinderen meenemen. Zoals de 33-jarige Daad, die rondloopt met haar zoontje Abbas van 4. De kleine man weet nog van niks, maar ze heeft grote plannen met hem. ‘Hij gaat later ook bij Hezbollah. Eerst bij de padvinders en dan wordt hij opgeleid als strijder. Of hij nu overwint of sterft als martelaar, wij zullen trots op hem zijn.’

Meer over