Meer oppositie-Ossi's lopen over naar Kohl

De scheuring is compleet. Na Vera Lengsfeld zijn dinsdag nog vijf Oost-Duitse leden van de Groenen overgestapt naar Helmut Kohls CDU....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

Gemeenschappelijk gaven de zeven dissidenten gisteren in Berlijn een toelichting op hun besluit. In de DDR stonden ze allen onder permanente druk van de Stasi wegens hun politieke activiteiten. In het verenigde Duitsland zien ze met lede ogen aan hoe de gevestigde linkse partijen in het oosten heimelijk samenwerken met de postcommunisten van de PDS, opvolger van Honeckers SED. In de PDS zien ze nog steeds hun vroegere pijnigers.

Vera Lengsfeld (43) voelt zich het grootste slachtoffer. Jarenlang heeft haar echtgenoot, Knut Wollenberger, onder de codenaam 'Donald' schriftelijk verslag aan de Stasi uitgebracht over haar in de DDR strafbare pogingen een Oost-Duitse milieupartij op te richten. 'Donald', vader van haar drie kinderen, werd pas in 1992 ontmaskerd; Vera Lengsfeld, psychologe van beroep, belandde in een diepe crisis en stond plotseling model voor alle slachtoffers van de Stasi-terreur.

Lengsfeld, anders dan de overige overlopers lid van de Bondsdag, weigert haar zetel ter beschikking te stellen. Zij stemt voortaan mee met de centrum-rechtse coalitie van Helmut Kohl, die dank zij haar een krappe meerderheid van tien zetels heeft kunnen vergroten tot twaalf. Alle zeven voormalige strijders voor een menswaardige DDR verwachten in de CDU te kunnen werken aan 'een sociaal en ecologisch beter Duitsland'. De CDU, aldus Lengsfeld c.s., 'is de enige partij die consequent elke samenwerking met de postcommunisten van de hand wijst'.

Vrijwel gelijktijdig riep een zichtbaar aangeslagen Joschka Fischer gisteren de pers in Bonn bijeen. De fractiechef van de Groenen in de Bondsdag wil het niet geloven en hoopt dat Lengsfeld terugkomt op haar besluit. 'Zij blijft welkom', aldus Fischer, die onderstreepte dat zijn partij op federaal niveau niet met de PDS wil samenwerken. Fischer voelt zich 'persoonlijk verslagen' en is 'in zowel menselijk als politiek opzicht enorm teleurgesteld'. Iemand als Lengsfeld, die 'zulke hoge morele waarden verdedigt', maakt zich volgens hem ongeloofwaardig met deze stap.

Aanzienlijk scherper is de reactie van de prominente Ossi's bij de Groenen. Wolfgang Ullmann, Werner Schulz en Marianne Birthler - in de DDR eveneens mensenrechtenactivisten - schreven Lengsfeld een open brief. 'Heb je alles vergeten, Vera? Onze woede over het Duits-Duitse eenheidsverdrag, waartegen we gezamenlijk hebben gestreden? De laatste zitting van de Oost-Duitse Volkskamer, waar de CDU met hand en tand probeerde te voorkomen dat de namen van de Stasi-spionnen werden genoemd? Onze hoon, toen Kohl de blokfluiten aan z'n hart drukte? De schandelijke manier waarop de eigenaars van onroerend goed aan de Berlijnse Muur zijn behandeld? Nu word je dus lid van een partij wier macht afhangt van het succes van de PDS. Heb je dat wel in de gaten?'

'Blokfluiten' werden de partijen genoemd die in de DDR gezagsgetrouw naast de Socialistische Eenheidspartij (SED) mochten bestaan. Feit is dat twee van deze organisaties direct na de Wende door Kohls CDU in de armen zijn gesloten. De anti-communistische stemmingmakerij, de zogenoemde rode sokken-campagne, van de CDU en de Beierse zusterpartij CSU, klinkt derhalve niet immer overtuigend.

Niettemin zwelgen de christen-democraten in het succes; de overstap van zeven leden uit het voormalige DDR-verzet wordt gevierd alsof de verkiezingen van 1998 al zijn gewonnen. Een linkse coalitie van SPD, Groenen en PDS tegen Kohl is 'definitief onmogelijk gemaakt'.

Later op de dag werd bekend dat de overstap van Lengsfeld tot op het hoogste niveau bij de CDU is voorbereid. Vorige week heeft zij met CDU/CSU-fractievoorzitter Wolfgang Schäuble besproken hoe zij haar Groenen-zetel het beste kan inzetten ten behoeve van de regeringscoalitie. CDU en Lengsfeld ontkennen dat haar voor 1998 een verkiesbare plaats op de CDU-lijst is toegezegd.

De SPD, Duitslands grootste oppositiepartij, reageert voorzichtig. Het vertrek van Angelika Barbe naar de concurrentie is evenwel een bittere nederlaag, omdat zij in de nadagen van de DDR tot de oprichters behoorde van de SPD-Oost, die later opging in de federale SPD. Tot 1994 zat zij in de Bondsdag. 'Ik wens hen allemaal veel plezier bij de blokfluiten', zegt Wolfgang Thierse, tweede partijvoorzitter en 'opper-Ossi' van de sociaal-democraten. Meer wil hij er niet over kwijt.

Thierse weigert eveneens commentaar op een 'studiepapier' van Oost-Duitse SPD'ers, dat vandaag in de Frankfurter Rundschau wordt gepubliceerd. De meeste SPD'ers in de ex-DDR zouden bereid zijn via coalities met de PDS in Oost-Duitsland de CDU in de oppositie te drijven.

Meer over