Meer doden en het is gedaan met de steun

Bij de operaties in Kosovo en Afghanistan was er massale publieke steun voor de Nederlandse deelname. Bij de Irak-missie heeft de bevolking meteen vraagtekens geplaatst....

'In tegenstelling tot eerdere operaties, met name in Kosovo en Afghanistan, is de bevolking niet bereid een flink aantal slachtoffers te accepteren', stelt Rein Bijkerk, medewerker van de Stichting Maatschappij en Krijgsmacht. De organisatie doet al jaren onderzoek naar de houding van Nederlanders tegenover militaire missies.

Directeur Jan van der Meulen: 'Er is al langer geen meerderheid meer voor deze missie. Het beeld van de situatie in Irak is drastisch verslechterd.'

In april 2003, na de val van het bewind van Saddam Hussein, was ruim 60 procent van de bevolking voor het sturen van troepen, volgens opiniepeiler Maurice de Hond destijds.

Publicist Bijkerk nuanceert: 'Vanaf het begin heeft de bevolking grote vraagtekens geplaatst bij de missie in Irak. Bij de operaties in Kosovo (1999) en Afghanistan (begin deze eeuw) was er juist massale publieke steun. Zo'n 70 procent hechtte grote waarde aan die missies, ook als er doden zouden vallen onder de militairen.'

Leon Wecke, polemoloog: 'In Kosovo was sprake van etnische zuivering. Dat werd als een groot onrecht ervaren, gezien verwijzingen naar nazi-Duitsland. In Afghanistan waren Nederlanders actief nadat de VS, getroffen door de aanslagen van september 2001, het Taliban-bewind hadden verdreven en het Al Qai'da-netwerk probeerden op te rollen. De missie in Irak is onoverzichtelijk en volgt op een oorlog waar de meeste Nederlanders tegen waren.'

Volgens de jongste opiniepeilingen is iets meer dan de helft van de Nederlanders tégen verlenging van de missie in Irak, die in juli afloopt. Het onderzoek werd uitgevoerd na de dood van sergeant Dave Steensma.

Opmerkelijk in de peiling van Maurice de Hond is dat de steun voor de missie in Irak iets groeide ten opzichte van een maand geleden. Van der Meulen van Maatschappij en Krijgsmacht: 'Kennelijk is er een gevoel van ''We laten ons niet kisten''. Maar het is een beperkt effect.'

Polemoloog Wecke: 'Eén dode doet er kennelijk niet zoveel toe in de publieke opinie. Als nuchter volk vinden we dat militairen nu eenmaal risico's lopen. Maar bij grote verliezen die zeer tot de verbeelding spreken, zal de steun ongetwijfeld slinken.'

Uit tal van peilingen blijkt dat de steun opgevijzeld kan worden als Nederlanders onder de vlag van de Verenigde Naties zouden opereren. Van der Meulen: 'Een VN-mandaat zal veel mensen over de streep trekken. De missie heeft in hun ogen dan een grotere legitimiteit.'

Wetenschapper Wecke, sceptisch: 'Wat stelt de rol van de Verenigde Naties voor als meer dan 100 duizend Amerikaanse militairen in Irak blijven? Nederland wacht op de uitnodiging van een Iraakse interim-regering die feitelijk onder het gezag van de VS komt te staan.'

Meer over