Media-kunst is gevoelig voor dwang kijkijfers

Laat op de avond na een korte wandeling... (If you want to do something right) Do it yourself. Nederland 3, 23.20 uur....

RONALD OCKHUYSEN

Laat op de avond na een korte wandeling . . . gaat vanavond over de nieuwe generatie muziek-, film- en clipmakers. Kunstenaars die zo vertrouwd zijn met de beeldcultuur dat zij bij het schrijven van een brief of het maken van een tekening vanzelfsprekend naar de muis van de computer grijpen. Het is daarom niet vreemd dat zij bij het maken van kunst ook naar de computer grijpen.

Multimedia-kunstenaars - dat is het etiket dat het best past op techno-muzikant Ebo Man en het collectief Hootchie Cootchie. Het werk dat zij maken bestaat uit commercials, muziek, cd-roms, cartoons en video-clips - producties die tot stand komen zonder dat daar een studio met een uitgebreid team van technici, cameramensen, editors en producers aan te pas hoeft te komen.

Wat beweegt deze whizzkids? Welke positie neemt hun werk in ten opzichte van de zogenoemde oude media? Hoe gaan ze te werk? Wat willen ze vertellen?

Het zijn voor de hand liggende vragen, maar in (If you want do something right) Do it yourself worden ze niet gesteld. Daar is de aanpak van het programma debet aan. De redactie nam de beslissing de multimedia-kunstenaars door elkaar in beeld te laten brengen. Tijdens het eind augustus gehouden Lowlands Festival werden zij aan elkaar voorgesteld, en de drie dagen daaropvolgend gingen zij met een camera de wei in. De Londense clipmaker Chris Cunningham maakte een clip over het Amsterdamse techno-duo Ebo Man. Ebo Man maakte een clip over Chris Cunningham. Hootchie Cootchie maakte een clip over het Amerikaanse mediacollectief H-Gun. En inderdaad: H-Gun schoot een filmpje vol over Hootchie Cootchie.

Het resultaat van die onderonsjes is een kakofonie van geluiden en beelden - soms fascinerend, soms vrolijk gefröbel. De vragen die de kunstenaars elkaar stelden, leveren daarentegen helemaal niks op. Vage teksten als 'het gaat om de integratie van beeld en geluid' of 'dat ik met andermans beelden werk, maakt niet uit, het gaat natuurlijk om het concept' - tja, daar schiet de kijker niets mee op.

Behalve de mini-portretten zijn er in Do it yourself ook voorbeelden van het werk van de kunstenaars te zien, en die maken wél nieuwsgierig. Ikonen uit de populaire cultuur schieten door het beeld, begeleid door een razendsnel stampende beat. En daarbij gaat het niet, zoals een van de makers zegt, om de boodschap, maar om het gevoel dat het werk opwekt. Een gevoel dat bij voorkeur door zoveel mogelijk mensen moet worden gedeeld.

Want wie vandaag de dag iets wil mededelen, doet dat niet, zo vinden de geportretteerden, in de ivoren toren van de beeldende kunst, maar via de media en het Internet, 'platforms waarmee je een groot publiek bereikt'.

De nieuwe generatie is namelijk niet alleen opgegroeid met de televisie en de computer, maar ook met de dwingende kracht van de kijkcijfers.

Ronald Ockhuysen

Meer over