MBA-student Kees van Lede: 'Als vak ethiek telt, geef dan punten'

Kees van Lede volgt een MBA in het Franse Fontainebleau. Zijn vader, oud-AkzoNobel-topman, ging hem voor.

© Bart Mühl Beeld
© Bart Mühl

Zijn vader voltooide een MBA-opleiding in 1967, dit jaar hoopt hij ook het diploma te halen. Kees van Lede - junior dus - koos hetzelfde opleidingsinstituut: Insead, gevestigd in het Franse Fontainebleau. Zijn vader schopte het ver na de opleiding. Hij was van 1994 tot 2003 voorzitter van de raad van bestuur van AkzoNobel.

Een Master of Business Administration lijkt de ideale route voor een ieder met de ambities om directeur te worden. Van Lede heeft van dichtbij meegemaakt hoe je de top vervolgens kan halen. Toch wordt hij liever niet vergeleken met zijn vader, ondanks het besef dat de overeenkomsten voor het oprapen liggen.

'Ik heb het probleem dat ik dezelfde naam heb en ook uiterlijk nog eens op hem lijk. Maar het laatste wat mijn vader wil, is het Jordi Cruijff-syndroom: mensen vergeleken Jordi's ontwikkeling als voetballer constant met die van zijn vader Johan. Ik houd me er maar aan vast dat hoe langer mijn vader uit beeld is, hoe meer de vergelijking op de achtergrond verdwijnt.'

Dat zal nog wel even duren. Je vader is door het blad Management Scope in de laatste acht jaar zeven keer uitgeroepen tot 'machtigste commissaris van Nederland'.
'Ja, dat klopt. In ieder geval ben ik blij dat hij niet betrokken is geweest bij financiële drama's bij bedrijven. Als hij verguisd zou zijn, dan had ik er veel meer last van gehad.'

Wat wil jij bereiken met je MBA?
'Ik wil de kant van general management op. Bij Unilever, waar ik vier jaar heb gewerkt, was dat niet mogelijk. Als je wilt stijgen in die organisatie, moet je je specialiseren. In mijn geval betekende dat als brand development manager: nog meer de kant van marketing op. Ik ben erachter gekomen dat mijn interesse breder is.
'Om de MBA te kunnen volgen heb ik dus mijn baan bij Unilever opgezegd. Ik financier het dan ook zelf, met behulp van een lening. Het lesgeld voor de één jaar durende opleiding bedraagt 52 duizend euro en dat is dan nog zonder de kosten om te kunnen leven. Ik zie het als investering. Als je de rekensom maakt, dan komt het financieel uiteindelijk goed. Dat geven de MBA's ook graag aan: het loont om de opleiding te volgen. Je gaat meer verdienen.'

Heeft het een rol gespeeld dat je vader ook aan Insead heeft gestudeerd?
'Tja, mijn vader vertelde vroeger altijd enthousiast over zijn studentenstad Leiden. Geen van zijn drie kinderen is daar gaan studeren, dus zo veel invloed heeft hij kennelijk niet. Maar eerlijk is eerlijk, je zult minder snel een MBA gaan volgen als niemand in je familie dat gedaan heeft.
'Je keuze wordt daarnaast bepaald door de rangschikking van de opleidingen [zie kader]. Je kunt je afvragen hoe belangrijk die lijstjes zijn, maar cynici en voorstanders zijn het over één ding eens: het is belangrijker waar je een opleiding hebt gevolgd dan de samenstelling van je vakkenpakket. Ik had geen zin om achteraf steeds te moeten uitleggen waar mijn opleiding gevestigd was.
'Ik heb voor Insead gekozen, omdat het zich meer dan bijvoorbeeld de London Business School richt op ondernemerschap. En de oriëntatie is internationaler dan de meeste Amerikaanse opleidingen.'

Sinds de crisis liggen de MBA's onder vuur. Merk jij een mentaliteitsverandering?
'Op Insead heb ik onder meer het vak ethiek. Ik vind het goed dat dat aandacht krijgt. Het nadeel is dat het verplicht is, terwijl je er geen punten voor krijgt. Ik vind dat een verkeerd signaal, omdat een school er dan minder waarde aan lijkt te hechten.
'Ook wordt er over een eed gesproken, zoals artsen de eed van Hippocrates moeten afleggen. Dat is niet de oplossing. Een eed kun je namelijk gewoon breken. Niet dat ik dat van plan ben natuurlijk, haha!'

Dus de critici hebben een punt.
'De kritiek luidt dat veel bad guys een MBA-diploma hebben. We krijgen bijvoorbeeld les over hoe bedrijven je kunnen bedonderen met hun boekhouding. Dat moet je gewoon weten. Dat betekent ook dat je die trucs later zelf kunt toepassen.
'Ik moet toegeven dat een sterke cultuur, of dat nou op een MBA of bij een bedrijf is, een gevaar is wanneer iemand niet sterk in zijn schoenen staat. Ik merk dat bij de bankiers in mijn klas. Zij werken op Wall Street en zijn een hiërarchische cultuur gewend. Een order voer je gewoon uit. Wat je je als MBA-student moet gaan realiseren, is dat het perspectief van de eigenaren van jouw bedrijf maar één van de perspectieven is.

Is zo'n jaar hard werken?
'In het begin is het: work hard, play hard. Je slaapt maar een paar uur per nacht. Als je kans hebt cum laude af te studeren, wordt dat anders. Dat weet je vaak al na één of twee blokken. Zit dat er niet in, dan maken de cijfers ook minder uit, omdat werkgevers daar niet naar mogen vragen. Je hebt je MBA gehaald of niet, dat is wat telt. Behalve als je cum laude bent afgestudeerd. Dat vermeld je natuurlijk wel.'

En na je opleiding dan toch naar AkzoNobel?
'Ben je helemaal gek! Mensen stelden mij dezelfde vraag na mijn studie technische natuurkunde. Ik wilde tijdens dit jaar achterhalen of ik niet ondernemender bezig wil zijn, zoals een eigen bedrijf beginnen of bij een jong bedrijf aansluiten. Mijn gevoel blijkt te kloppen. Na de zomer ga ik als een van de directeuren aan de slag bij Guidion, een Nederlands bedrijf uit 2005 dat computerhulp aan huis biedt.'

Had je die functie ook zonder een MBA kunnen krijgen?
'Dat zou kunnen, maar de MBA heeft wel geholpen. De oprichters hebben er ook één, waardoor ze eerder de toegevoegde waarde zien. Maar het ligt aan het bedrijf. Bij Unilever vinden ze dat je door een MBA een jaar werkervaring mist.' (tekst Christjan Knijff, foto Bart Mühl)

CV Kees van Lede
2011 Student MBA, Insead (Frankrijk)
2008 - 2010 Brand development manager Unilever (Zuid-Afrika)
2008 Global brand development manager Unilever
2006 - 2007 Managementtrainee Unilever
1998 - 2005 Technische natuurkunde, TU Delft

Toptien MBA's 2011
1. London Business School (GB)
1. Wharton (VS)
3. Harvard Business School (VS)
4. Insead (Frankrijk/Singapore)
4. Stanford University (VS)
6. Hongkong Business School (China)
7. Columbia Business School (VS)
8. IE Business School (Spanje)
9. Iese Business School (Spanje)
9. Sloan School of Management (VS)
Bron: Financial Times

Meer over