Column

May wil vooral de grote overlever worden. Zoals Rutte

Een Britse krant parafraseerde haar magistraal: 'Wat betekent Theresa May's uitspraak 'Brexit betekent Brexit' nu eigenlijk?'

Theresa May (links) spreekt met Nicola Sturgeon in het Schotse Edinburgh op 15 juli. Beeld afp
Theresa May (links) spreekt met Nicola Sturgeon in het Schotse Edinburgh op 15 juli.Beeld afp

Zelden lukt het een nieuwe premier zich al binnen een week in een catch-22 te manoeuvreren. May wil de uitslag van het referendum respecteren en de Brexit bewerkstelligen. Daarvoor heeft ze de clowneske populist Boris Johnson tot minister van Buitenlandse Zaken geparachuteerd en een andere Brexiter, de wereldvreemde David Davis, tot staatssecretaris voor Europese Zaken.

Tegelijkertijd reisde ze naar Edinburgh en verzekerde daar de Schotse premier Nicola Sturgeon dat 'er alleen een Brexit komt als daarover consensus met de Schotten is bereikt'. En zoals bekend wil de overgrote meerderheid van de Schotten helemaal geen Brexit. Die willen lid blijven van de EU - al is het alleen maar om de Engelsen te pesten - en als het even kan ook morgen nog de euro invoeren, zodat ze tenminste van het gehate Engelse pond af zijn, hoewel ze op de bankbiljetten al hun eigen afbeeldingen mogen zetten.

May wil geen douaneposten creëren tussen Noord-Ierland en EU-land Ierland, laat staan langs de oude muur van Hadrianus met Schotland. Als Brexit dan Brexit moet betekenen, komt er in dat geval helemaal geen Brexit.

Een economische visie van May is niet bekend: er is geen concept voor mayism zoals dat er voor thatcherism of blairism was. Thatcher was een uitgesproken ideoloog die precies wist welke kant ze op wilde en daarbij iedereen trotseerde. May is eerder een pragmaticus. In dat opzicht lijkt ze veel meer op de Angela Merkel.

Voorlopig houdt ze iedereen te vriend en krijgt degene gelijk met wie ze het laatst heeft gesproken - een koers waarmee een politicus meestal in de eerste beste valkuil belandt.

In haar maidenspeech op 11 juli zijn ze 'op te zullen komen voor de hardwerkende gewone Brit', hetgeen heel Labour klinkt. Ze wil dat aandeelhouders een beslissende stem krijgen bij het bepalen van het salaris van topmanagers en niet alleen een adviserende (klinkt heel liberaal) en lanceerde ook een plan om werknemers eigen vertegenwoordigers te laten benoemen in de raad van commissarissen. Dit is weer heel christen-democratisch en afgekeken van Merkels Mitbestimmung. Het zijn alleen allemaal ideeën die niet in het verkiezingsprogramma van de Conservatieve Partij van David Cameron stonden.

Mogelijk probeert ze alleen het land te verenigen en doet ze er niets mee. Als ze de woorden omzet in daden riskeert ze een opstand in haar eigen partij. Maar door mensen van allerlei vleugels in haar kabinet op te nemen, hoopt ze ermee weg te komen.

Voorlopig wil ze vooral de grote overlever worden, net zoals Merkel. Of beter nog Mark Rutte, waarvan iedereen zich ook altijd afvraagt wat hij bedoelt als hij zegt dat hij dit bedoelt.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

May tijdens haar eerste kabinetsvergadering op 19 juli. Beeld afp
May tijdens haar eerste kabinetsvergadering op 19 juli.Beeld afp
Meer over