Max Pam: Mijnheer Pechtold, hou op met die aanstellerij!

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Beste Alexander Pechtold, Het is met enige schroom dat ik mij tot u richt, want het schrijven van open brieven en briefjes is doorgaans een kinderachtige bezigheid van mensen die zelf geen verantwoordelijkheid dragen. Als columnist ben ik natuurlijk ook zo iemand, maar niettemin richt ik mij tot u, omdat de formatie zo langzamerhand een bespottelijke aangelegenheid begint te worden.

Is het niet veel verstandiger er een punt achter te zetten? U heeft het - wellicht tegen beter weten in - geprobeerd, u heeft uw best gedaan, maar het is na dagen van vergaderen niet gelukt. En mocht het onverhoopt alsnog lukken, dan zal het resultaat beslist niet iets zijn waarover uw achterban enthousiast naar huis zal schrijven.

Gemor klinkt en in de peilingen loopt uw partij niet alleen terug, maar is er ook geen meerderheid meer voor het beoogde kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. En zelfs als het resultaat bevredigend zou zijn, dan nog is het eenvoudig te voorspellen dat juist die immateriële waarden tijdens de regeringsperiode weer tot ophef zullen leiden.

Neem bijvoorbeeld zoiets als de transparantie, die uw partij altijd hoog in het vaandel droeg. Iedere vakantieganger valt het op dat in buitenlandse kranten doorgaans heel weinig staat over Nederland. Maar dankzij smartphone of iPad kun je tegenwoordig makkelijk aan de weet komen wat zich aan het thuisfront afspeelt. Dus kijk ik elke ochtend even welke vorderingen bij de formatie zijn gemaakt. Maar niets, stilte! Zodat ik telkens weer onthutst moet vaststellen dat de partijen over de meest onbenullige vragen de kaken stijf op elkaar te houden.

Het is volkomen idioot dat D66, de partij van de openheid, hieraan meedoet. Ik kan mij voorstellen dat een zekere mate van discretie nodig is om het wederzijdse vertrouwen te winnen, maar wat nu gebeurt gaat veel te ver.

Het is beschamend om volwassen mannen (en een enkele vrouw) handenwringend te zien verklaren dat 'ergens is gelekt' en dat 'het lek boven water moet komen'. Ze zeggen het met gezichten alsof de Derde Wereldoorlog is uitgebroken. Dat op het Binnenhof journalisten met een microfoon achter dit geleuter aanhobbelen, is al erg genoeg, maar dat zal ik u niet verwijten.

De tijd is aangebroken om rigoureus een einde te maken aan al die geheimzinnigheid. Mijnheer Pechtold, hou op met die aanstellerij! Gooi de boel open, liever vanmiddag nog dan morgen. Niemand is gebaat bij deze Feind hört mit-mentaliteit.

En dan de kwestie van het waardige levenseinde. Ik zag hoe u in een televisieprogramma werd geconfronteerd met een ogenschijnlijk gezonde man die dood wilde, en ik vond dat u daar uitstekend op reageerde. Dat was ook de reden dat ik bij de laatste verkiezingen op u heb gestemd. Ik begrijp dat de overheid wettelijk het een en ander moet regelen inzake euthanasie, maar niet te veel. Uiteindelijk is het een persoonlijke zaak, en voor mijzelf heb ik allang besloten dat de pil van Drion bij de hand moet zijn, als mijn tijd komt. Het liefst heb ik er niemand bij en zou ik in een diepe kloof springen. Gert-Jan Segers hoef ik zeker niet in de buurt en evenmin een of andere zorgverlener, maar je hebt het niet altijd voor het kiezen - dat begrijp ik ook wel.

Dit alles geldt slechts voor mij alleen. Ieder mens moet het verder zelf oplossen - met of zonder vereniging, met of zonder God. Op dit punt lijkt een samenwerking tussen D66 en CU vrijwel onmogelijk en principieel onwenselijk. Mijnheer Pechtold, het lijkt me daarom legitiem om te zeggen: wij komen er niet uit, het demissionaire kabinet houdt de schaapjes nog wel even op het droge, en nu op zoek naar een minderheidsregering.

Je kunt van euthanasie een 'vrije kwestie' maken, maar er speelt nog een andere tegenstelling. Vorig jaar hebben leden van D66 het amendement van Dehlia Timman aangenomen om artikel 23 van de Grondwet opnieuw ter discussie te stellen. Artikel 23, dat in 1917 absurd genoeg werd uitgeruild tegen het vrouwenkiesrecht, heeft als consequentie dat ook scholen op religieuze of ideologische basis door de staat worden gefinancierd.

Honderd jaar later bestaan de zuilen niet meer en heeft artikel 23 negatieve effecten op de integratie van bevolkingsgroepen. Trouwens, moet iemand die zijn kinderen persé naar een katholieke of moslimschool wil sturen, dat niet zelf betalen?

De confessionele partijen hebben echter steeds net genoeg macht gehad om enige wijziging te verhinderen en ook binnen het beoogde kabinet zal men op dit punt weer buigen voor de christelijke minderheid.

Beste Alexander Pechtold, als er voor D66 zo weinig te halen valt, stop er dan mee. Wat mij betreft: nog vandaag.

Meer over