Nieuws

Massale bijprikcampagne in de winter in voorbereiding

Het RIVM bereidt zich achter de schermen voor op een derde vaccinatiecampagne in de winter. Dat bevestigde het instituut donderdagmiddag op een bijeenkomst met de pers.

Het Pfizervaccin Beeld Hollandse Hoogte
Het PfizervaccinBeeld Hollandse Hoogte

Het ministerie besloot onlangs voorlopig af te zien van een extra prik voor gezonde mensen. Alleen zo’n twee- tot vierhonderdduizend kwetsbare mensen, bij wie het eerdere vaccin niet goed is aangeslagen, komen de komende tijd in aanmerking voor een derde prik.

Maar intussen heeft het RIVM ook opdracht gekregen om ‘qua proces voorbereid te zijn’ op een massale bijprikcampagne, in woorden van vaccincoördinator Marcel van Raay. Op een ruwe schets staat die campagne, met vraagtekens omgeven, ingetekend tussen ongeveer december en maart.

Bij zo’n terugkomcampagne zouden 60-plussers als eersten in aanmerking komen. Maar het is ook denkbaar dat bijvoorbeeld alleen personen die zijn ingeënt met het vaccin van Janssen of AstraZeneca worden opgeroepen, vaccins die op papier iets minder goed beschermen. ‘De campagnevoorbereiding is breed, dus we houden rekening met alle scenario’s’, aldus hoofdepidemioloog Susan van den Hof.

Uitstekende bescherming

Momenteel is er ‘wetenschappelijk geen aanleiding’ om gezonde mensen bij te prikken, benadrukt ook het RIVM. De huidige vaccins beschermen immers nog steeds uitstekend tegen ziekenhuisopname en sterfte, al zakt de ‘eerstelijns’ bescherming tegen geïnfecteerd raken na een poosje wat weg.

Maar niemand weet hoe de vlag er over een paar maanden bij hangt. ‘De materialen hebben we, de logistiek hebben we. En de beschikbaarheid van vaccins is niet meer het probleem’, aldus Van Raay. ‘We houden al rekening met de eventuele vaccins die we dit najaar nodig zouden hebben.’

Eerder vandaag kwam aan het licht dat het kabinet voor volgend jaar 134 miljoen euro op de begroting gereserveerd houdt, zo ontdekte NRC in de kleine lettertjes van de begroting, voor ‘het maximale scenario: gehele bevolking twee keer herprikken’, zoals het heet. Ook daarvan is nog volstrekt onduidelijk of het wel nodig is.

De voorbereidingen tekenen de onzekerheid waarmee corona-experts momenteel kampen, aan de vooravond van het luchtwegvirussenseizoen. Volgens een pas afgeronde toekomstverkenning van de winter, door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), is het zeer aannemelijk dat het virus jaarlijks zal blijven terugkeren, een beetje zoals de griep.

Gamechangers

Bovendien ‘heeft het virus een heleboel gamechangers in zijn broekzak’, zoals Aura Timen van de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding zegt. Zo kunnen er nieuwe varianten opduiken of kan het virus oplaaien in gemeenschappen van ongevaccineerden. ‘We zijn er nog niet’, aldus Timen. ‘Het is een zeer delicaat evenwicht.’

Welke vaccins er straks precies klaarliggen voor een nieuwe campagne, is niet helemaal duidelijk. Sinds afgelopen lente zet Europa in op de modernere ‘mRNA’-vaccins. Zo reserveerde de Europese Commissie in mei nog eens 1,8 miljard doses van het vaccin van Pfizer, tweemaal zoveel als er nodig is om alle inwoners van de EU nog eens volledig in te enten. Pikant, want de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verzet er zich juist tegen dat westerse landen voorraden inslaan terwijl sommige armere landen nog nagenoeg zonder vaccin zitten.

Wie volledig is ingeënt, is voor gemiddeld 95 procent beschermd tegen ziekenhuisopname, en voor 97 procent tegen ic-opname, volgens de laatste cijfers van het RIVM. Maar er zijn verschillen per leeftijdsgroep en per soort vaccin. Zo voorkomt het Janssenvaccin bij 50-minners ‘slechts’ 87 procent van de ziekenhuisopnames.

Meer over