Marokko tussen baarden, berbers en Mohammed VI

Marokko is een prachtig land, maar de meeste Marokkanen willen er weg. Uit enquêtes blijkt dat driekwart van de jongeren naar Europa wil....

De meeste vluchtelingen die van Noord-Afrika de oversteek naar Spanjewagen zijn Marokkanen, schrijft NRC-correspondent Steven Adolf in Marokkoachter de schermen - de wedloop voor een betere toekomst. Daarin schetsthij de ingewikkelde driehoeksverhouding tussen God, koning en berbers. Eendrie-eenheid zal het nooit worden, daarvoor bestaan er te groteverschillen tussen de belangen van de islamisten, die van het land eenzuiver islamitische staat willen maken, de seculiere berbermacht en nietin de laatste plaats de koning en zijn entourage (Makhzen).

Baarden, berbers en het koningshuis zijn de constanten waartussen hetpaleis moet manoeuvreren. Vooralsnog heeft Mohammed VI, tevens leider dergelovigen, het voor het zeggen. Adolf meent dat er zich in Marokko eenwedloop om een betere toekomst afspeelt - zie de ondertitel - waarin dekoning het voortouw neemt.

Zijn boek zou ook de ondertitel 'gemengde berichten uit het land vanhoop' kunnen dragen, zo blijkt uit de verschillende hoofdstukken. Dekoning, symbool van het nieuwe Marokko, heeft stappen gezet die volgensAdolf ongekend zijn in de moslimwereld: de democratie wint aan kracht, methorten en stoten vormt zich een vrije pers en de positie van de vrouw isverbeterd. En niet het minst: er kwam een waarheidscommissie die publiekegetuigenissen organiseerde over de zwarte bladzijden uit de beginperiodevan de onafhankelijkheid. Uniek voor de moslimwereld en ook voor menigwesters land gewaagd, schrijft de auteur.

De eerste daad die de nieuwe koning stelde was het officieel afschaffenvan de harem waarmee zijn vader en grootvader zoveel eer hadden ingelegd.Het geheim van Soestdijk was een vergiet vergeleken met dat van Rabat.Franse Marokko-kenners als Gilles Perrault en Jean-Pierre Tuquoi hadden aleen boekje over de harem opengedaan, maar het blijft verbijsterend telezen hoe de vader en grootvader van de koning een enormevrouwenverzameling aanlegden. Ze beschikten over tientallen bijzitten, die nooit het paleis verlieten. Mohammed VI maakte daar een einde aan en dattekent het belang dat hij hecht aan de verbetering van de positie vanvrouwen.

Adolf beschrijft hoe een nieuwe, meer zakelijke generatie aan de machtis gekomen. Dat is hoopvol, want een economisch en democratisch instabiel buurland kan Europa zich volgens hem niet veroorloven.

Marokko achter de schermen is een mix van (bewerkte) reportages,geschiedenis en politieke analyse die voor een deel in NRC Handelsbladverschenen. Het beeld dat het oproept is dat van een land waar het debatin volle gang is, maar de machthebbers de macht niet werkelijk willendelen. Al was het maar omdat moslimpartijen dan de meerderheid zoudenkrijgen.

Henk Müller

Meer over