'Marokko is een land van muzelmannen. Dat blijven je wortels.'

Stichting wil ook hier beste voor Marokkanen De Stichting Hassan II wil de twee miljoen Marokkanen 'in diaspora' niet langer aan Marokko binden, maar ze, bewust van hun wortels, helpen te integreren in hun nieuwe vaderland....

Twee miljoen Marokkanen wonen overzee en dat ze niet meer terugkomen is onderhand wel duidelijk. Ze leven in een diaspora, zegt Abderrahman Zahi, 'en dat is permanent. Maar voor ons zijn het nog steeds Marokkanen. Voor de eenheid van het volk en de troon is het belangrijk bij te houden hoe het ze vergaat. Ook voor de Marokkanen in Nederland willen we goed zorgen. Dat pakken we voortvarend aan.'

Zahi is secretaris-generaal van de stichting Hassan II, een aan de overheid gelieerde organisatie voor Marokkanen die in het buitenland wonen. Hij houdt met een staf van 120 medewerkers kantoor in Rabat. Dat gebouw in de chique wijk Agdal herbergt ook het observatorium, een centrum van kennis over Marokkanen in den vreemde. 'Het observatorium bestudeert en analyseert de leefsituatie van Marokkanen in bijvoorbeeld Nederland, en alles wat zich afspeelt daar omheen. We moeten meer weten, waar en hoe ze wonen bijvoorbeeld, om de mensen beter ten dienste te kunnen zijn.'

Stichting Hassan II - de naam bezorgt vooral oudere Marokkaanse migranten kippenvel. Voor hen is ze synoniem met ongewenste bemoeienis uit het vaderland. De stichting, die bestaat sinds 1990, werkte in het verleden samen met de Amicales, een groep Marokkanen die politiek dissidente landgenoten in de gaten hield. Die tijd is voorbij, zegt Zahi. 'We voeren een andere strategie. Dat is hard nodig: historisch gezien gingen Marokkanen alleen naar het buitenland om economische redenen; ze werkten er een paar jaar, verdienden wat geld en kwamen terug. Maar alles is veranderd. De migratie is permanent geworden. De kinderen van de gastarbeiders groeien op in het buitenland en raken langzaam los van Marokko. Dat vraagt om een nieuwe aanpak.'

Die richt zich voornamelijk op de jeugd, de tweede en derde generatie die Marokko alleen van verhalen kennen en zich steeds meer Nederlander voelen. De fondation Hassan II nodigt Nederlands-Marokkaanse kinderen tussen negen en veertien jaar uit voor een 'culturele vakantie' in de zomermaanden, waar ze kennismaken met de taal, gewoonten en historie van hun vaderland. Vorig jaar werden zeventig kinderen overgebracht. 'We willen ze leren dat ze afstammen van een oude Arabische cultuur, met alle waarden die daarbij horen', zegt Zahi. 'Wij zijn een land van muzelmannen. Dat blijven je wortels, ook al word je geboren in Nederland. We leren de kinderen wat het is om cous-cous te eten; dat is een richesse, een hervonden rijkdom voor die kinderen. We leren ze hun eigen identiteit waarderen. Daardoor krijgen ze vrede met zichzelf.

'Iemand die zijn identiteit niet waardeert, ontspoort. Die komt sneller terecht in drugs en criminaliteit. Een Marokkaanse jongen die zijn wortels niet kent, tussen twee culturen hangt, dat is een ongelukkig persoon. Die gaat rare dingen doen. Wij kunnen de Europese landen helpen met de problemen die zo ontstaan. '

Op dat vlak wil Zahi graag samenwerken met Nederland. Bij zijn bezoek vorige maand aan Marokko, deed staatssecretaris Ybema van Buitenlandse Handel toezeggingen daarover aan minister van Justitie Omar Azziman. Ybema zei projecten van de stichting in Nederland te willen ondersteunen. Die liggen vooral op het vlak van het onderwijs: zo stuurde ze acht leraren naar Nederland, die Marokkanen hun 'eigenlijke moedertaal' onderwijzen. In de ramadan-periode gaan imams op pad, die namens Hassan II in Nederlandse moskeeën vertellen over de Marokkaanse cultuur en de islam.

Zahi kent de kritiek. Dat zijn stichting niets anders wil dan voormalige landgenoten aan zich binden. Dat het Marokko puur om de cashflow gaat van rijke migranten die hun geld terugbrengen naar het land. Onzin, zegt hij. 'We leggen niets op aan niemand. Je kunt niks bereiken als je de zaken opdringt. Dat hebben we wel geleerd.'

Meer over