Column

Mark groet de dingen

Hoe de premier zijn uitdagers een lesje geeft in non-verbale communicatie.

Ariejan Korteweg
De premier heeft er zin in. Beeld ANP
De premier heeft er zin in.Beeld ANP

Laat ik het maar meteen bekennen: ik heb een zwak voor Louis Bontes. Aan veel politici is gepoetst en geprutst tot alle smaak verdween. Zo niet Bontes. Bij hem denk je aan rechte lijnen die elkaar nergens raken: politie, Rotterdam, send in the marines.

Als Bram Moszkowicz dinsdag in Nieuwspoort zijn gepolitoerde entree in de politiek maakt, zit Bontes zich twee verdiepingen hoger in zijn kantoortje te verbijten. Het bureau tegenover hem, dat van Joram van Klaveren, is leeg. Die is in Nieuwspoort, hij straalt. Zelfs RTL Boulevard komt af op zijn partij: Voor Nederland (VNL).

Bontes, de man met wie het allemaal begon, is daar niet gewenst. Hij hoort niet meer bij VNL, maar gek genoeg nog wel bij de Groep Bontes/Van Klaveren, zoals het tweetal door het Kamerleven gaat. Tot de volgende verkiezingen moet Bontes door met zijn fractiegenoot. Daarom gaat hij niets zeggen over het aantrekken van de voormalige succesadvocaat als lijsttrekker.

Eén ding wil hij wel kwijt. De Volkskrant schreef dat hij nu vast zelf Willem Holleeder als lijsttrekker zou aanstellen. Van alle dingen die hem niet lekker zitten in deze affaire, is dat zowat het ergst. Dertig jaar werkte hij bij de politie, opgeklommen van gewoon agent tot districtscommandant. De Holleeders van deze wereld heeft hij altijd bestreden. Precies daarom ziet hij nu hier en ... Enfin, om de verhoudingen niet op scherp te zetten, wil hij daar niet over praten.

Bram Moszkowicz Beeld anp
Bram MoszkowiczBeeld anp

Politiek is beeldvorming in vele dimensies. Bontes opereert in het platte vlak. Je weet waar je aan toe bent, maar mist het raadsel en het theater die iemand tot een fascinerend politicus maken. Moszkowicz is zijn tegenhanger. Een glanzend opgepoetst heden, dat een verleden verhult dat is opgebouwd uit raadsels. Uit dat verleden put hij naar hartelust. Zijn successen en tegenslagen, zijn fouten zelfs, zijn kinderen en vader ... de hele Bram komt bij zijn presentatie langs. Ongevraagd worden we opgezadeld met de publiekelijke psychoanalyse van een ex-advocaat die zijn heil op het Binnenhof zoekt. De politiek verdwijnt daarbij achter de horizon, de naam van de partij valt pas na 10 minuten.

Moszkowicz ligt het verleden als een zware last op de schouders. Hoe anders is dat bij Hero Brinkman, die zich een dag later op het overbevolkte Binnenhof meldt. Zijn Ondernemers Partij, zoals het vehikel heet waarmee hij een paar Kamerzetels hoopt te scoren, staat strak van de ideeën. Veel politiek dus, maar Brinkman doet het voorkomen alsof hij zelf een onbeschreven blad is: nooit politieke overtuigingen gehad die het memoreren waard zijn. 'Wat ik vroeger vond, dat doet er niet toe', zegt de man die niet lang geleden het gedachtengoed van de PVV hartstochtelijk verdedigde.

Politiek is beeldvorming. Dus verschijnt Brinkman zonder stropdas - die droeg hij toen hij nog rechts was in plaats van one issue - en met een pochet van jewelste, waarin zich hoogstwaarschijnlijk de vrije geest van de ondernemer schuilhoudt. En maakt Moszkowicz zijn opwachting op de tonen van Sinatra's That's life, helaas weggedraaid voor die beeldschone regel: I've been a puppet, a pauper, a pirate, a poet, a pawn and a king.

Daar past a politician moeiteloos tussen.

Dit alles is moeizaam gespartel vergeleken met het machtsvertoon van de premier, die op maandagochtend bij Algemene Zaken de deur uit stapt na het zoveelste bed-bad-en-broodoverleg. Een paar nachten amper geslapen, in het weekeinde Diederik Samsom in de ogen moeten kijken, daarnet weer geen steek opgeschoten. Heerlijk mensen, hij heeft er zin in!

Hero Brinkman. Beeld anp
Hero Brinkman.Beeld anp

Zo wandelt Mark Rutte in de richting van Sociale Zaken. Hij schudt handen, zwaait, grijnst onderweg naar de meedravende fotografen. Een straatveger, een gezinnetje, een ramenwasser, een politieagent op de fiets, schoolmeisjes, een koffietentje - alles en iedereen is klaargezet om de premier gunstig te laten uitkomen: niks aan de handa. Dit is een staaltje non-verbale communicatie waarop alle uitdagers van de VVD hun tanden stukbijten.

De dichter Paul van Ostaijen (1896 - 1928) schreef er de woorden bij: Marc groet 's morgens de dingen: Dag ventje met de fiets op de vaas met de bloem/ ploem ploem/ dag stoel naast de tafel/ dag brood op de tafel/ dag visserke-vis met de pijp.

Bontes en Rutte zijn verwanten. Ze vallen samen met hun rol en soms komen de dingen dan vanzelf. Ploem ploem.

Meer over