Marijke Schaaphok: 'bekakt en ordinair'

Met haar laatste gedachtenspinsel - een spermadonorshow, waarover nog steeds in varianten wordt nagedacht - oogstte zij alom kritiek. Maar Marijke Schaaphok, sinds ruim een jaar hoofd amusement en infotainment bij Joop van den Ende Producties, geeft niet gauw op....

'TRANEN met tuiten' huilde ze toen Willem Ruis in 1986 overleed. Zoals veel meisjes was Marijke Schaaphok vroeger idolaat van de showmaster. In een interview met De Telegraaf zei ze: 'Vooral door Willem - ik heb de goede man nooit gekend - wist ik dat ik bij de tv wilde.'

Het kan gek lopen, want vijftien jaar later is de vroegere fan van Willem Ruis als hoofd amusement en infotainment bij Joop van den Ende Producties de baas over alle andere grote showmasters uit haar jeugd: Ron Brandsteder, André van Duin, Henny Huisman.

'Ja, zo voelt het niet, maar officieel is ze natuurlijk wel mijn baas', zegt Henny Huisman, die haar meer beschouwt als 'vriendin'. 'Ze heeft charisma. Net als Joop. Eigenlijk is zij de enige echte opvolger van Joop van den Ende, die in het pand rondloopt. Zij is net zo perfectionistisch. Maar niet iedereen heeft er begrip voor. Als een show goed is gegaan, dan zegt ze: ''Ik ben blij met je en trots op je.'' Maar als het slecht was, krijg je het óók te horen: ''Je was niet in vorm.'' Of: ''Het ging een beetje kut.'' Ook zo met die benaming.'

'Snel en hard, maar duidelijk', typeert de 37-jarige Marijke Schaaphok zichzelf. Jarenlang was zij de rechterhand van Joop van den Ende, van wie zij 'oneindig veel' leerde. Schaaphok mist hem nu hij er niet meer is. Als ze onzeker is of twijfelt, belt ze hem of 'John' voor raad. Want sinds januari 2000 is zíj verantwoordelijk voor tientallen amusementsprogramma's die bij de publieke en commerciële omroepen te zien zijn: 1 tegen 100, Love test, Gekkenhuis!, In Holland staat een huis, Wie ben ik?, De Week van Willibrord.

Meestal wordt haar naam geassocieerd met het inmiddels gestrande tv-huwelijk van Stefan en Coby uit Ja ik wil een miljonair, en met haar laatste gedachtenspinsel: een spermadonorshow. Van den Ende zelf was er niet blij mee. In de media bestempelde hij zo'n show waarin alleenstaande vrouwen een spermadonor zouden kunnen uitzoeken, als 'volstrekt verwerpelijk'; hij wenste zijn naam er niet mee verbonden te zien.

'Marijke is een ideeënvrouw', legt Huisman uit. 'Die roept te pas en te onpas dingen die niet kunnen. Maar dat heb ik duizend keer liever dan mensen die niets roepen. Je moet iets durven roepen. Anders komt er nooit wat. Maar je krijgt ook vaak de wind van voren.

'Marijke is bekakt en ordinair. Dat is een fantastische combinatie om televisie te maken. Aan de ene kant moet je een bepaalde sjiekheid hebben. Ze is ook zo iemand die overal de prijs bij noemt. En hoe ze door het pand loopt: ze draagt altijd wel iets chics, een leren merktasje of zo. Maar ze weet ook precies wat de mensen thuis willen. Er zijn een hoop boekhouders aan het bewind. Maar Marijke kijkt eerst of iets leuk is en vraagt dan pas naar de cijfers. Dat had Joop ook. Het is vreselijk dat-ie weg is. Maar in ieder geval hebben we Marijke nog.'

Behalve Huisman willen slechts weinigen zich over haar uitlaten - of ze nu bij Joop van den Ende werken, of bij John de Mol. Een enkeling die wel wil praten, vindt dat ze ethische grenzen overschrijdt. Joris van Ooijen, bedenker van succesvolle Endemol-programma's als All you need is love, Now or never en Wie ben ik?, beschouwt Ja ik wil een miljonair en 'die spermadonortoestand' als 'uitwassen'.

'Ze is ongeremder dan Joop van den Ende zelf in wat kan en wat niet kan', zegt Fons van Westerloo, directeur van SBS 6 en Net 5. 'Ze gaat veel verder. Wij hebben Ja ik wil een miljonair aangeboden gekregen, maar dat vonden wíj zelfs te ver gaan. Er zijn zoveel mensen die het huwelijk belangrijk vinden, dat moet je niet doen. ''Ben je gek geworden?'', riep ze toen. ''Dit gaat scoren!''

Een 'doorzetter', een 'doordouwer', een 'doordrammer die voor niets opzij gaat', zo staat ze bekend. 'Als ze iets in haar hoofd heeft, krijgt ze het hoe dan ook gedaan', zegt haar moeder Casperine, met wie Schaaphok een sterke band heeft. 'Dat had ze als kind al. Ze zegt altijd: kan niet, bestaat niet.'

En zo is het ook met Ja ik wil een miljonair gegaan, vertelt Huisman. 'Die show moest en zou er komen. Desnoods geeft ze een melkboer twee miljoen en zegt ze: hier, jij bent nu voor twee maanden even miljonair. Dat móest slagen. Zo is Marijke: alles uit de kast.'

Schaaphok is volgens haar moeder altijd een 'fantasierijk' en 'eigenwijs' kind geweest. Geboren in Hilversum groeide ze op als één na jongste van een gezin van vijf, in een welgesteld, Goois kakkineus milieu met veel hockey en tennis. Op de School voor Journalistiek in Utrecht voelde ze zich niet thuis te midden van haar linkse medestudenten. Als enige zat ze bij een corporale studentenvereniging, ze had een vriendje op Nijenrode en kwam met een BMW, van haar vader gekregen, naar school. Stage lopen bij Tros Aktua, zoals ze deed, was op die school 'not done'. Maar daar had ze lak aan.

In de korte tijd dat ze bij Martin Gaus' Dierenmanieren werkte, werd ze ontdekt door Joop van den Ende. Ze begon 'onder aan de ladder'. Henny Huisman leerde haar kennen als productieassisent bij de Supriseshow; als ze op locatie draaiden, bestuurde zij het busje. Langzaam klom ze naar de top. 'Het is een hele sterke vrouw, die heel goed beslissingen kan nemen, soms op het crue af', zegt moeder Casperine. 'Ze komt kattig over, maar van binnen is ze zacht.'

Van Westerloo: 'Ze komt echt voort uit de Van den Ende-school. Die hebben toch een beetje die houding van: wij hebben altijd gelijk. Als je een programma niet ziet zitten, hebben ze daar weinig begrip voor.'

Volgens moeder Schaaphok gaat haar dochter nooit meer bij Joop van den Ende weg. 'Joop heeft haar als programmamaakster de ruimte gegeven - dat heeft ze nodig. Ook als hij ergens niet achter stond, gaf hij haar vaak haar zin. Dat werkt goed bij haar. Dan krijgt ze weer vertrouwen. Haar hart ligt bij dat bedrijf.'

Haar werk is haar leven. Haar collega's zijn haar vrienden. 'Soms belt ze ons om elf uur 's avonds vanuit de auto', vertelt haar moeder. 'Je hoort haar er nooit over klagen.' Wel tobt ze er soms mee dat ze haar zoontje Oliver van bijna één (vernoemd naar de Van den Ende-kindermusical) weinig ziet. 'Hij zegt steeds papa, papa, ook al zit ze bij haar op schoot', zegt Huisman. Want naast de hulp, de crêche en opa en oma Schaaphok is het vooral haar man Guido Maas die voor het kind zorgt. 'Hij is precies de man voor haar', zegt Huisman 'Hij weet: ik ben de man van een werkende vrouw.'

Schaaphok leerde haar echtgenoot kennen via Ron Brandsteder. Hij was getuige op haar bruiloft. Huisman: 'Als jij Ron neemt, dan neem ik Henny, had Marijke toen gezegd. Dat hoort bij haar. Het is wel uit vriendschap, maar over twee jaar, als ik minder tv zou maken, had ze Carlo (Boszhard, red.) gekozen. Nu was ík het leukst. Dat hoort bij het spel. Als je dat niet snapt, moet je stoppen.'

Meer over