AchtergrondMaradona

Maradona was volgens velen de allerbeste ooit, maar wat zeggen de statistieken?

Diego Maradona op zijn hoogtepunt, op het WK'86 tegen Engeland.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Woensdag overleed Diego Armando Maradona. Direct stak de vraag op: was hij de beste voetballer ooit? Een zoektocht naar het antwoord aan de hand van statistieken. 

Voor miljoenen liefhebbers is hun favoriete voetballer aller tijden overleden. De vraag of Diego Armando Maradona volgens de statistieken ook de beste aller tijden is, ligt ingewikkelder. Wat weegt zwaarder: de impact van een speler op zijn absolute piek of de langdurigheid van zijn wereldprestaties?

De piekprestatie van Maradona, in het jaar 1986, komt akelig dicht in de buurt van het cijfermatige summum in de geschiedenis van het topvoetbal. In het seizoen 1986/87 leidt hij zijn club Napoli, met 17 goals in 41 duels, naar een binnenlandse dubbel. De Zuid-Italiaanse formatie wint dat jaar zowel de Serie A als de Coppa Italia. Dat is een sensationele prestatie, want vóór de komst van Maradona naar Napels in 1984 eindigt de club twee seizoenen op rij in het rechterrijtje in de Italiaanse competitie, en is de club in haar 58-jarige bestaan nog nooit landskampioen geweest.

Maar het allerbeste van zijn spel bewaart Maradona in 1986 voor zijn nationale ploeg. Niet alleen qua memorabele goals en acties kent Maradona een ongekend WK in Mexico. Hij leidt Argentinië eigenhandig naar de wereldtitel en speelt, volgens de cijfers, het beste WK uit de geschiedenis ondanks een recordaantal overtredingen dat tegen hem werd gemaakt.

Waar er bij het clubvoetbal van de jaren tachtig buiten doelpunten eigenlijk geen individuele cijfers bijgehouden werden, heeft statistiekenbureau Opta Sports wel alle data van elk eindtoernooi in het landenvoetbal sinds 1966 verzameld. Het geeft een fascinerend inkijkje in Maradona op zijn absolute piek.

Gary Lineker 

Op het landentoernooi eindigt Maradona met 5 goals als tweede op de topscorerslijst, achter de Engelse spits Gary Lineker (6 goals). Op het lijstje met de meeste assists staat de Argentijn op het WK ‘86 wél bovenaan: vijf keer bereidt hij een treffer voor. Maradona is daarmee de enige speler die sinds 1966 op een WK 5 goals en 5 assists liet optekenen. Maradona’s totale betrokkenheid bij 10 goals op een WK is sindsdien niet meer geëvenaard.

Maar zijn inbreng gaat verder. Met 30 schoten en 27 gecreëerde kansen voor ploeggenoten is hij bij een duizelingwekkend aandeel van 57 van Argentinië’s 101 doelpogingen op het toernooi betrokken. In zijn 7 duels in Mexico passeert Maradona 53 keer een tegenstander met een dribbel – het hoogste totaal aan geslaagde dribbelacties op één toernooi in de door Opta gemeten WK-geschiedenis. Oftewel, in de tijd van het profvoetbal is er door een individu nog nooit een effectiever WK afgewerkt.

Maradona en het WK is sowieso een gelukkig huwelijk. Waar zijn clubcarrière rond zijn dertigste zo goed als voorbij is, was Pluisje op het interlandtoneel juist lange tijd niet weg te denken. Hij komt op de eindtoernooien van 1982, 1986, 1990 en 1994 op een totaal uit van 21 WK-duels. Maradona is daarmee nog altijd de Argentijn die het vaakst op een wereldkampioenschap in actie is gekomen. In de gehele WK-geschiedenis zijn er slechts drie spelers die meer duels afwerkten op het eindtoernooi: Lothar Matthäus (25), Miroslav Klose (24) en Paolo Maldini (23).

Overtredingen

Op zijn eerste drie WK’s is Maradona extreem dominant aanwezig als balvirtuoos. Tegenstanders hebben maar één remedie tegen de balkunsten en versnellingen van de kleine Argentijn: schoppen, schoppen en nog eens schoppen. In 1982 wordt Maradona 36 keer met een overtreding afgestopt, in 1986 zelfs 53 keer en in 1990 liefst 50 keer. In de WK-geschiedenis sinds 1966 staat Maradona daarmee op plek één, twee en drie in het lijstje spelers met de meeste overtredingen tegen op een eindtoernooi. Ook is zijn totaal van 8 WK-assists nog altijd niet geëvenaard.

Als pure dribbelaar behoort Maradona op de WK’s ook tot de buitencategorie. Met een totaal van 105 geslaagde dribbelacties is zijn voorsprong op de nummer drie (Jairzinho, 78), vier (Mario Kempes, 61) en vijf sinds 1966 (Eden Hazard, 60) astronomisch groot. 

Diego Maradona met de Wereldcup in 1986.Beeld AFP

De bedrijvigste WK-dribbelaar in de toernooigeschiedenis is niet geheel toevallig ook de speler die Maradona’s claim op de titel van ‘beste aller tijden’ bemoeilijkt: zijn natuurlijke opvolger Lionel Messi (110 geslaagde dribbelacties in 19 duels). Want als voetbal puur als een spel der doelpunten wordt gezien, heeft Maradona simpelweg niet evenveel piekjaren gekend als die andere piepkleine, Argentijnse balvirtuoos.

Maradona, die als nummer 10 of tweede spits altijd in een vrije, creatieve aanvalsrol speelde, is alleen in zijn tienerjaren echt een doelpuntenkanon geweest. Als piepjong talent bij Argentinos Juniors (1976-1980), waar hij tien dagen voor zijn zestiende verjaardag als prof debuteerde, veroverde hij in zijn laatste drie seizoenen liefst vijf halfjaarlijkse topscorerstitels. Bij zijn eerste werkgever kwam hij uiteindelijk tot 116 goals in 166 competitieduels.

Creatieveling

Ook in zijn eerste periodes bij Boca Juniors (1981; 28 goals in 40 duels) en Barcelona (1982-1984; 38 goals in 58 duels) scoorde Maradona er lustig op los. Maar in de jaren waarin zijn internationale impact het grootst was, de zeven seizoenen bij Napoli tussen 1984 en 1991, was Maradona meer een creatieveling dan een pure goalgetter. 

Met een totaal van 115 goals is de Argentijn weliswaar 26 jaar lang clubtopscorer aller tijden geweest bij de Napolitanen – totdat in 2017 een ander clubicoon, de Slowaakse midmid Marek Hamsik, hem uit de boeken schoot – maar in het hemelsblauwe tricot kwam Maradona nog slechts in één jaar (1987/88; met 21 treffers) tot een seizoenstotaal van boven de twintig goals uit.

En dat is het grote verschil met zijn natuurlijke opvolger. Waar Messi en Maradona in stilistisch opzicht compleet overeenkomen, als linksbenige dribbelvirtuozen die een ongekende explosiviteit, behendigheid en controle bezitten met de bal aan de voet, is de huidige Barcelona-superster simpelweg een doelgerichter voetbalartiest. Hij is een bron van onuitputtelijke creativiteit en machinale effectiviteit.

Diego en Lionel, twee Argentijnse voetbaliconen. Maar wie is de beste?Beeld BSR Agency

Messi bereikte gedurende het seizoen 2012/13, op 25-jarige leeftijd, al het carrièretotaal van Maradona’s 312 clubdoelpunten. En Leo is sindsdien doodleuk op hetzelfde scoringstempo doorgegaan. Vorig seizoen ging Messi, die inmiddels op 640 goals in 742 officiële duels staat bij Barcelona, zelfs over een verdubbeling van het clubtotaal van zijn idool heen. Tussen 2010 en 2013 scoorde Messi in drie seizoenen tijd bij Barcelona meer goals (186) dan Maradona in zijn tien seizoenen in Europa deed (161).

Waar Maradona in totaal in vier seizoenen tot minstens 25 goals voor zijn clubs kwam (telkens in Argentinië, tussen 1978 en 1981), staat Messi’s teller inmiddels op twaalf seizoenen met meer dan 30 goals voor Barcelona, waaronder tien seizoenen met een doelpuntentotaal van boven de 40 en zelfs zes seizoenen met een eindtotaal boven de 50.

Maar Maradona, El Pibe de Oro (Het Gouden Kind), deed op zijn piek wat Messi nog altijd niet is gelukt en waarschijnlijk niet zal lukken: Argentinië eigenhandig naar de WK-titel leiden, in een betoverende stijl.

En Pelé dan?

Edson Arantes do Nascimento, oftewel Pelé, leidde Brazilië naar drie wereldtitels (1958, 1962 en 1970) en kwam op een doelpuntentotaal uit dat vergelijkbaar is met dat van Messi (757 in 812 duels voor club en land). Is hij dan de beste aller tijden? Een lastige vraag. Allereerst omdat de Braziliaanse grootheid speelde in een tijd waar er, buiten doelpunten, totaal geen cijfers werden bijgehouden. Ook het feit dat een groot deel van zijn prestaties niet op beeld terug te kijken zijn, hult Pelé’s claim op de titel van ‘s werelds beste ooit in nevelen.

Wel zijn er omstandigheden aan te dragen die in het voordeel spreken van de twee Argentijnen. Bij hun clubs speelden Maradona en Messi week in, week uit tegenover de beste verdedigers in het internationale topvoetbal, terwijl Pelé zijn topjaren binnenlands doorbracht bij Santos, in de ietwat minder evenwichtige Braziliaanse competitie. Pas op zijn 34ste maakte de Braziliaan de overstap naar het buitenland, toen hij tekende bij de New York Cosmos.

Bij Pelé’s ongekende prestaties als international is bovendien de kanttekening te maken dat hij die drie wereldtitels veroverde in elftallen met andere supersterren in de ploeg, zoals Garrincha, Zito, Jairzinho en Rivelino. Over elitehelpers van dat niveau beschikte Maradona in ‘86 niet. Pelé zelf mengt zich niet in de discussie. In een eerste reactie op het overlijden van Maradona laat hij op Twitter weten dat hij ‘erg verdrietig is om op deze manier een vriend te verliezen’. Zijn wens: op een dag een balletje te mogen trappen met Diego in de hemel.

Lees ook 

Postuum Maradona: De dribbel is dood
Alles was mooi aan de voetballer Maradona in zijn hoogtijdagen. Alleen al zijn naam: Diego Armando Maradona. Een dribbel op zich. Willem Vissers schreef een postuum van de overleden voetballer. 

Drie dagen van nationale rouw in Argentinië: ‘Diego leefde langer dan verwacht, maar korter dan gehoopt’
President Fernández kondigde woensdag na de dood van Diego Maradona meteen drie dagen van nationale rouw af. ‘Er is geen Argentijn die nu niet een traan laat.’

Fotograaf Guus Dubbelman over zijn iconische Maradona-foto
Op 25 juni 1986 zaten er 114 duizend toeschouwers in het Aztekenstadion in Mexico-Stad. Op het WK was Diego Maradona ontketend, hij kreeg in de halve finale ook de Belgen op de knieën. Na de 2-0, net als de 1-0 van Maradona, drukte fotograaf Guus Dubbelman af voor een foto voor de eeuwigheid. ‘De grond bewoog, zo snel en sterk was hij’

Meer over