Mansholt

De sjeu moet van de bijrollen komen.

Theater ***

Van Tjeerd Bischoff, regie Jeroen van den Berg. Gezien op Festival Karavaan, Slootdorp, 5/6

T/m 14/9 op Oerol en diverse boerderijen in Nederland mansholt-theater.nl

Een politicus in gewetensnood maakt gekke sprongen. Dat had het motto kunnen zijn van de toneelvoorstelling Mansholt, die deze zomer is te zien. Mansholt is Sicco Mansholt, Landbouwminister in de jaren vijftig en daarna Eurocommissaris en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de riante landbouwsubsidies. Schrijver Tjeerd Bischoff schreef een biografische toneeltekst waarin een bijna gepensioneerde Mansholt terugkijkt op zijn leven. Hij ziet de afschuwelijke gevolgen van zijn beleid en besluit het roer om te gooien. Tevens krijgt hij een affaire met een 24-jarige stagiaire.

Met een handjevol uitstekende acteurs, een snelle opeenvolging van dialogen en een handzaam decor is dit puur teksttoneel. Regisseur Jeroen van den Berg creëerde weinig franje of spektakel, maar de speellocatie maakt veel goed. De première vond afgelopen weekeinde plaats in een plantenkas in de Wieringermeerpolder in Noord-Holland, als onderdeel van Festival Karavaan. Door de openstaande deuren achter de spelers ontrolde zich een vergezicht over kilometers aan akkers. Een prima verbeelding van de door Mansholts politiek geïntensiveerde rationele landbouw. Verder rust er veel verantwoordelijkheid op de schouders van de acteurs. Van den Berg laat ze spelen op de grens van komedie en menselijk drama. Dat lukt, hoewel uiteindelijk de tragiek van de twijfelende idealist onderbelicht blijft. Waarmee ook de vraag 'Waarom Mansholt?' niet wordt beantwoord.

De hoofdrol is weggelegd voor Helmert Woudenberg. Dit is meteen de meest problematische van het stel. Woudenberg speelt in feite een totaal ondoorgrondelijke man. Een raspoliticus, met hart voor de (goede) zaak maar niet voor zijn familie. Emoties en confrontaties op het persoonlijke vlak gaat hij behendig uit de weg.

Wellicht biografisch correct, maar als drama schiet deze Mansholt tekort. Zijn gewetensbezwaren over de gevolgen van zijn beleid - dat enorme productieoverschotten opleverde en ook milieuschade - worden nauwelijks verwoord. Behalve dan in de aandoenlijk simpele termen van het manifest dat hij kennelijk schreef. Mansholts twijfels, privé en politiek, overstijgen de jaren zeventig of deze personen niet. Woudenbergs starre vertolking doet ten slotte de deur helemaal op slot.

De sjeu moet van de bijrollen komen. Kuijpers speelt de echtgenote die haar rug recht houdt en haar gezin bij elkaar probeert te houden. Paul Hoes is geinig als boze boer met een geweer. En Trudi Klever imponeert met haar dubbelrol als boerendochter Wietje en de wereldwijze secretaresse Magda, die ook al verliefd is op Mansholt. Kleurrijke karikaturen stuk voor stuk, die bewerkstelligen dat het geen straf is om naar deze Mansholt te kijken.

undefined

Meer over