Mannen met baarden bij de seksuoloog

Marokko wordt steeds meer open over seks. Maar één onderwerp is nog taboe.

Van onze correspondente Greta Riemersma

Op het spreekuur van seksuoloog-psycholoog Aboubakr Harakat uit Casablanca komen geregeld fundamentalistische moslimmannen met baarden. Sommigen hebben erectieproblemen. Op Harakats vraag hoe dat kan, antwoorden ze: ‘Omdat ik geen seks heb. Ik ben niet getrouwd.’ Harakat adviseert hen seks toch maar te proberen, onder het motto: ‘Zonder auto kun je ook niet leren rijden.’ En dan, zegt Harakat, komt het voor dat zo’n man een vriendin krijgt of naar de hoeren gaat.

Hij wil maar zeggen: zo vrij is Marokko op het gebied van seksualiteit geworden, dat zelfs mannen met baarden met hun problemen naar de seksuoloog gaan en zijn raad opvolgen om seks voor het huwelijk te hebben, iets wat de islam volgens de officiële lezing verbiedt. ‘Eén voor één verdwijnen in Marokko de taboes’, zegt Harakat in zijn smaakvol ingerichte praktijkruimte in Casablanca.

Beroemdheid
Harakat is in Marokko een beroemdheid. Op de Arabischtalige nationale radio heeft hij een succesvol programma over seksualiteit, Hal oua Houloul (zoete oplossingen). Ook daaraan merkt hij dat de aloude houding van zonde en schaamte verdwijnt.

Luisteraars die met hun vragen bellen, wonen bijna allemaal op het platteland, en niet in de grote stad zoals hij had verwacht. Bovendien zijn het voor 70 procent mannen. ‘En iedereen praat vrijuit.’

Wat Harakat waarneemt in het klein, manifesteert zich in de Marokkaanse samenleving ook in het groot. De minister van Volksgezondheid Yasmina Baddou heeft onlangs de verkoop van de morning-afterpil in Marokko goedgekeurd. Er ging een strijd van bijna tien jaar aan vooraf, en zie daar: het eerste medicijn dat de nieuwe, vrouwelijke minister voor Volksgezondheid mogelijk maakt, is een anticonceptiemiddel. ‘Symbolisch’, aldus het tijdschrift Telquel.

Abortus
Bovendien is recent een nieuwe lobbygroep opgestaan voor de legalisering van abortus, bestaand uit artsen, juristen en theologen. In Marokko vinden per dag vierhonderd illegale abortussen plaats, aldus gynaecoloog Chafik Chraïbi uit Rabat die de lobby steunt. De sterfte onder vrouwen wordt in 13 procent van de gevallen veroorzaakt door de gevolgen van slecht uitgevoerde abortussen. Dat moet stoppen, aldus Chraïbi in de Marokkaanse media.

De veranderingen op het terrein van de seksualiteit gaan vooral de laatste jaren hard, zegt Harakat. IMet als gevolg dat Marokko in de Arabische wereld is Marokko nu een van de meest open landen is. Maar onlangs liep Harakat tegen de grens van de nieuwe toegenomen vrijheid aan. Toen hij voor Hal oua Houloul een uitzending had gepland over masturbatie, greep de leiding van de zender in: het programma zou kunnen choqueren en het ging niet door.

Harakat snapt het niet. ‘Ik heb aandacht besteed aan vroegtijdige ejaculatie, vaginisme, waarom zou masturbatie dan moeten choqueren?’ Hij denkt niet dat de ingreep iets te maken heeft met de islam, want masturbatie is volgens hem in het geloof toegestaan.

Maar Aïcha Zaïmi Sakhri, hoofdredacteur van het feministisch magazine Femmes du Maroc zegtsnapt het wel: ‘Masturbatie is verboden in de islam.’ In haar blad schrijft ze er nooit over. En wat volgens de islam verboden is, daarover schrijft haar blad nooit. Verder neemt ook Sakhri alle vrijheid. Zo ging het onlangs in Femmes du Maroc twee pagina’s lang over fellatio, de ‘blow job’, zoals de kop aangaf. Sakhri wil nu juist graag choqueren, en dat doet ze door dit soort onderwerpen te kiezen. ‘We zijn niet vulgair, we plagen een beetje.’

Dat vervolgens veel lezeressen moesten gniffelen, verbaast haar. ‘Marokkaanse vrouwen doen onderling niets anders dan over seks praten, van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat’, zegt Sakhri. ‘Ze vertellen álles: moet je horen wat hij nu weer heeft gedaan! Voor veel vrouwen is seks niet intiem. De man is de ander, bijna de vijand.’

Genieten
Toch denkt ze dat vrouwen meer genieten van seks dan jaren geleden en dat ook hardop durven te zeggen. Dat plezier komt nergens in aanvaring met de islam, want de Koran spreekt, ‘anders dan de Bijbel’, aldus Sakhri, spreekt expliciet over seksuele genoegens, ook die van de vrouw. Ze is het met Harakat eens dat de taboes in Marokko verdwijnen. De vrijheid van meningsuiting is sinds het aantreden van koning Mohammed VI in 1999 toegenomen, met als bijkomend gevolg dat seksualiteit opener wordt benaderd.

Volgens Harakat spelen ook vrouwenorganisaties en de feministische pers een rol in de nieuwe vrijheid, net als Marokkanen die in het buitenland studeren en met een vrije geest terugkeren. Zelf studeerde Harakat in Frankrijk en Canada. Toen hij 21 jaar geleden met zijn praktijk in Casablanca begon, was de schaamte nog groot. Vroeger durfde een Marokkaanse jongen zich niet naast zijn vader te scheren, maar dat snapt tegenwoordig niemand meer.

Harakat: ‘Er is in Marokko nog geen gelijkheid tussen man en vrouw, zeker niet op het platteland. In de intieme relatie is nog veel hachouma, zonde, maar het is waar: vrouwen nemen nu wel hun plezier.’ Zo kreeg hij in de beginjaren van zijn praktijk mannen op bezoek die van hun vrouw in bed te horen kregen dat ze in bed een beetje op moesten op te schieten, er was toch niets aan. Nu vragen mannen aan Harakat hoe ze de seks zo lang kunnen volhouden tot hun vrouw is klaargekomen.

Religie versus praktijk
En hoe zit dat met het verbod op seks voor het huwelijk? ‘Dat is religie’, aldus Harakat. ‘Niet de praktijk.’ In de steden trouwen vrouwen tussen 27 en 29 jaar, mannen tussen 29 en 32 jaar. ‘Al die jaren daarvoor doen ze niet niets.’ In de steden wordt naar zijn zeggen steeds meer ongehuwd samengewoond, op het platteland zoeken ongetrouwde stellen elkaar op in het graan. ‘Ja, echt waar, ik ken het platteland.’, zegt hij. Ook op verlaten plekken aan het strand gebeurt van alles, getuige de gebruikte condooms die daar rondslingeren.

Dat veel Marokkaanse mannen vervolgens toch nog liever met een maagd trouwen, vindt Harakat absurd. ‘Ze liegen tegen zichzelf’, zegt hij. Dat is precies de teleurstelling van Aïcha Sakhri. Uit het nieuwste nummer van Femmes du Maroc blijkt dat mannen in de keuze voor hun echtgenote eerder conservatiever dan ruimdenkender zijn geworden. Het blad heeft 261 mannen dezelfde vragen voorgelegd als in 1996. Veel meer mannen dan toen blijken een echtgenote te willen die goed kan koken, maagd is, onderdanig en gesluierd.

Machos
Sakhri kan er met haar verstand niet bij. Onder de kop ‘Machos 4 Ever!’ rekent ze in haar hoofdredactioneel commentaar finaal met dit soort mannen af. Ze remmen de ontwikkeling naar de moderniteit, jammer maar hopeloos, is de strekking van haar betoog. Zij zal alleen nog vechten voor de nieuwe generatie. ‘Ik hou mijn vingers gekruist in de hoop dat de kleine jongens van vandaag, morgen een echte partner kiezen.’

Meer over