Mandelson wil snel vorming N-Ierse regering

Noord-Ierland kan binnen tien dagen een eigen regering van nationalisten en unionisten hebben, en daarmee een nieuwe toekomst tegemoet gaan....

In een toespraak tot het congres van de vrouwenpartij Women's Coalition in Belfast, zei Mandelson dat hij de Noord-Ierse Assemblee, het eigen parlement van de provincie, zal vragen maandag 29 november bijeen te komen om ministers te nomineren. Als dat is gebeurd, wordt op 30 november een Devolution Order door het parlement in Westminster gejaagd en volgen twee dagen later de decentralisatie en installatie van de Noord-Ierse regering.

Mandelson wil geen tijd verloren laten gaan en optimaal gebruik maken van de positieve sfeer die momenteel heerst in Noord-Ierland. Cruciaal voor het succes van zijn ambitieuze tijdschema is de bijeenkomst van de partijraad (UUC) van de Unionistische Partij. Die beslist zaterdag of ze akkoord gaat met de overeenkomst die partijleider Trimble heeft gesloten met de republikeinen van Sinn Fein.

Trimble zei zondag ervan uit te gaan dat de UUC daarmee zal instemmen. 'Er is geen alternatief.' Ophef ontstond dit weekeinde naar aanleiding van uitspraken van vice-voorzitter Doherty van Sinn Fein, in een interview met de Boston Sunday Herald. Doherty zei daarin dat er geen absolute zekerheid was dat de IRA vrijwillig wapens zou inleveren.

Die uitspraak was koren op de molen van de unionistische tegenstanders van het akkoord, die geen enkel vertrouwen hebben in ontwapening door de IRA en daarom ook niet samen willen regeren met Sinn Fein. Trimble, die deze week het gevecht van zijn leven moet voeren om de sceptici van zijn gelijk te overtuigen, reageerde woedend. 'Als Sinn Fein de indruk blijft wekken dat ze me bedriegen, zal ik de UUC-bijeenkomst aflasten', dreigde hij.

Sinn Fein zei zondag in een verklaring dat Doherty's woorden uit hun verband waren gerukt en dat hij '110 procent achter het beleid van de partij staat' en 'zeer grote waarde hecht aan ontwapening'.

Als Trimble donderdag over een week aantreedt als premier, komt een einde aan ruim 27 jaar direct rule over Noord-Ierland vanuit Londen. Het toenmalige parlement, de Stormont, werd op 30 maart 1972 verdaagt na de golf van geweld die destijds door de provincie spoelde.

De man die tot dat moment had gefungeerd als premier van Noord-Ierland, Brian Faulkner, kwam in januari 1974 nog even terug als Chief Executive van een regering met Unionisten, nationalisten van de SDLP en de neutrale Alliance Party. Die regering, uitvloeisel van het Sunningdale-akkoord, werd eind mei 1974 door de unionisten om zeep geholpen. In Noord-Ierland worden veel parallellen getrokken tussen de huidige ontwikkelingen en 'Sunningdale' en de gedoemde Executive van 1974.

Voorlopig overheerst echter optimisme. 'De vorming van een regering zal van beide kanten vertrouwen vragen', zei Mandelson zaterdag. 'Maar ik heb met eigen ogen gezien hoe dat vertrouwen de afgelopen weken groeide en bloeide.'

Meer over