Mandela & ik

Het Mandela-moment van activist Klaas de Jonge is al die keren dat hij in de Nederlandse ambassade in Pretoria keihard Free Nelson Mandela opzette.

'O Klaas, eindelijk ga je hem ontmoeten', vertelde een jonge minnaar van (toen nog) Mandela's vrouw Winnie opgewonden. De minnaar was een kennis van De Jonge, die in 1992 in Brazilië de ANC-leider voor het eerst in levende lijve ontmoette. 'Hij wist wie ik was. Hij was erg moe, had problemen met Inkatha, de partij van Zulu-leider Buthelezi, die Mandela tegenwerkte. Bovendien waren er binnen het ANC mensen die vreesden dat hij bij onderhandelingen over vrije verkiezingen te veel zou weggeven. Hij was alleen met problemen bezig.'

De Jonge heeft bij de ontmoeting nauwelijks met hem gesproken. Mandela was een symbool op afstand. De bewierookte leider zat 27 jaar vast, dus voor zijn verzetsactiviteiten had De Jonge een intensiever contact met andere ANC-leiders, onder wie Oliver Tambo en Joe Slovo.

De Jonge smokkelde wapens voor het ANC, werd in 1985 gepakt door de Zuid-Afrikaanse politie, wist te ontsnappen naar de Nederlandse ambassade in Pretoria, waar hij twee jaar moest schuilen. In 1987 kwam hij bij een ingewikkelde gevangenenruil op vrije voeten.

'Mandela was een mythe, bewust gecreëerd door de ANC-top. Ze hadden iemand nodig die lang vastzat, verzoening predikte, aanvaardbaar was voor blanken. Hij was een propagandistisch boegbeeld en dat heeft prima gewerkt.'

Uiteindelijk ook voor Klaas de Jonge zelf. Misschien was zijn Mandela-moment wel al die keren dat hij in de Nederlandse ambassade keihard het lied Free Nelson Mandela opzette. 'Daar kreeg ik steevast gesodemieter mee. Mandela en dat lied waren heel belangrijk voor de anti-apartheidsbeweging in Europa.'

undefined

Meer over