Man, ze is toondoof!

Punk is terug. Geen shockerende rockers, maar danceproducers en hun opruiende electro. Geen gammel drumstel, maar een simpele laptop. 'Het gaat om de energie.'..

Wat willen jullie, dronken klootzakken?', jent de zangeres 'op het podium. 'Nóg een nummer?' In het publiek klinkt gelach en gebral: 'Spelen kreng.'

Maar het meisje – geblondeerde stekeltjes, zwarte broek met stoere ritsen, overhemd met opgespoten bandlogo – luistert niet meer. Ze kijkt naar de man naast haar op het podium. Zwart piekhaar, benen wijd uit elkaar, voor het kruis bungelt een basgitaar. De zangeres zet in voor het 'laatste klotenummer'. Gillend: 'One, two, three. . . fuck!'

Alles in het donkere zaaltje Amuse in Amsterdam ademt deze broeierige zomeravond de sfeer van een ouderwets punkconcert. De geur van verschaald bier, het opeengepropte publiek, het zweet dat van het zwarte plafond druppelt, de jongen in legerbroek met het getatoeëerde bovenlijf.

Oké, er wordt niet gepogood. En ook niet naar elkaar gespuugd. Maar verder lijkt dit optreden van het Amerikaanse duo Adult op een tafereel aan het eind van de jaren zeventig.

Totdat zangeres Nicola Kuperus (28) en bassist/producer Adam Miller (32) inzetten voor weer een nummer op oorverdovend volume. Zij drukt op de enter-knop van een kleine laptop: gemene electrobeats met brommende bassen knallen als een mitrailleursalvo uit de boxen. Hij speelt een doodsimpel melodietje op een keyboard, alsof het een My First Sony-pianootje is. Zij schreeuwt haar teksten weinig toonvast in de microfoon.

Hoe noem je zoiets? Het heeft de rauwe energie van punkrock en de hypnotiserende puls van elektronische beats. Noem het electropunk.

Punk's Not Dead was in 1981 een albumtitelvan de Engelse punkband The Exploited. Toen al. En nog steeds niet. Dit keer is het niet te danken aan vuige rockers die shockeren met wilde rock ' n' roll, maar aan danceproducers die de housende massa de stuipen op het lijf jagen met opruiende electro, die kille maar opzwepende synthesizermuziek uit de jaren tachtig.

LCD Soundsystem uit New York, bijvoorbeeld: één helft muzikanten op gitaar en percussie en één helft knoppendraaiers. En de Canadese punkzangeres Peaches, die krakkemikkige electro op een simpele laptop maakt. Uit Berlijn: Chicks on Speed, drie eigenwijze dertigers die je gerust de moeders van electropunk kunt noemen. En Adult dus, het getrouwde stel Kuperus-Miller uit Detroit.

'Ik haat house', zegt de zangeres. Want Adult mag dan elektronische dansmuziek maken, van verwantschap met house, trance, techno of de melige jarentachtigklonen kan natuurlijk geen sprake zijn. 'Het is saai, leeg en zielloos. Bah!' Adult maakt zelf ook muziek die de roots overduidelijk in de jaren tachtig heeft liggen, maar dat komt door de instrumenten. 'Analoge synthesizers zijn goedkoper en eenvoudiger te bespelen.'

Electropunks als Adult rebelleren juist tegen rages als electroclash. Ze maken hun muziek op doodgewone laptops en analoge synthesizers uit tweedehandswinkels – net zoals punks gebruik maakten van een afgeroste gitaar en een gammel drumstel. Muzikaal vakmanschap is irrelevant. 'Man, ze is toondoof', zegt Miller lachend over zijn vrouw. 'Als ze een liedje van een andere band wil nazingen, hoor je gewoon een heel andere melodie.' Kuperus: 'Om eerlijk te zijn, jij bent ook niet echt een virtuoos op de bas.' Miller knikt bevestigend. 'Het gaat om de energie.'

Het trio Chicks On Speed stond bij haar eerste optreden in 1997 zelfs met kartonnen instrumenten op het podium. Het enige dat ze deden: meezingen met een tape, en dan nog vals ook. Al klinken Chicks on Speed op het podium inmiddels als een wervelwind van knetterende electro en vervormde gitaren en zang. 'Dat het uiteindelijk zo zou gaan klinken, dat wisten wij ook niet', zegt Melissa Logan voor het optreden op dancefestival 5 Days Off, vorige maand in Amsterdam. 'Het leek ons gewoon leuk muziek te maken.'

De Amerikaanse Logan, de Duitse Kikki Moorse en de Australische Alex Murray-Leslie ontmoetten elkaar halverwege de jaren negentig op de kunstacademie in München. Bij optredens projecteren ze zelfgemaakte videobeelden, ze exposeren met installaties in galeries, en ze hebben een modelijn. 'Die kleding is ontstaan omdat we niks hadden om aan te trekken tijdens optredens. Dus hebben we zelf wat gemaakt. En nu verkopen we het op onze website', zegt Murray-Leslie, als enige gekleed in een eigen creatie – een catsuit van witte spijkerstof met kindertekeningen.

De rode draad in het werk van de 'Chicks' is do-it-yourself. Geheel indachtig de punkfilosofie hebben ze een eigen platenlabel (net als Adult, overigens). Van een vaste rolverdeling is – uiteraard – geen sprake. 'Soms schrijf ik met Kikki een nummer, terwijl Alex een expositie voorbereid. Soms is het precies andersom', zegt Logan.

De Chicks on Speed werken nu aan het project Laptop Bag, een tas gevuld met een boek, dvd, cd en een patroon voor een jurk. De tas zelf is een exacte kopie van een Chanel-tas. Maar eerst verschijnt dit najaar hun nieuwe album 99 Cents. Voor euro 9,99 moet dat in de winkel komen te liggen (rijk worden over de rug van de fans is gelijk aan diefstal).

Ook Miller en Kuperus ontmoetten elkaar op de kunstacademie. 'We zijn muziek gaan maken met een laptop en synthesizer, omdat we zo totale controle houden over wat we doen', zegt Miller. Afgelopen zomer verscheen hun tweede album Anxiety Always.

Nerveuze synthesizerakkoorden, snerpende gitaar-rifs en de bijtende zang worden voortgejaagd door het mechanische geratel van een Casio-ritmebox.

De muziek uit het punktijdperk wordt dan misschien klakkeloos gesampled, het gedachtegoed geenszins. Het nihilisme van de jaren zeventig en tachtig is overboord gezet. 'Destroy, dat was toen het motto, of Kill the hippies en dat soort onzin', zegt Moorse van Chicks on Speed. 'Maar hoe kun je nou tegen love and peace zijn?'

Adult heeft evenmin ondubbelzinnige manifesten, tegen racisme of armoede, in het oeuvre. 'Iedereen in ons publiek weet toch allang dat Nike een stinkbedrijf is en Bush een engerd.'

Ach ja, die 'vermoeiende punkers die zichzelf altijd zo vreselijk serieus nemen'. Murray-Leslie: 'We laten liever de absurditeit van het dagelijks leven zien. Wat je er vervolgens mee doet, moet iedereen zelf weten.'

Dus speelt humor een belangrijke rol in de teksten van het Duits-Amerikaans-Australische trio. 'She's a glamour girl/love her breasts/forget the rest', zingen ze met vrolijke kinderstemmetjes in het nummer Glamour Girl.

'Waarom zou je niet grappig mogen zijn?', zegt Moorse. 'Popmuziek moet óf bloedserieus óf een luchtige niemendalletje zijn. Nou, dan doen wij juist geen van beide.' & bullet;

Meer over