Man van weinig woorden

Vandaag verschijnt de laatste column van Willem Holleeder in weekblad Nieuwe Revu. Hoofdredacteur Erik Noomen (44) over de samenwerking met de topcrimineel. 'Ik heb maar één keer in mijn broek gepoept van angst.'

Toen het ontslag van Holleeder bekend werd, zei hij in Shownieuws waarschijnlijk nog wel een traantje te zullen wegpinken. Ben je daar al getuige van geweest?

'Toen we de laatste column met elkaar hadden besproken, spreidde hij wel enigszins theatraal zijn armen en zei: 'O Erik, dit was de laatste keer.' Toen hebben we even op elkaars schouders geleund en gezegd: 'Het was een mooie tijd.' Hij vond het echt jammer, was graag doorgegaan. Voor hem was Nieuwe Revu een mogelijkheid om de reis te maken van de onderwereld naar de bovenwereld.'

Had jij verwacht dat de 2.000 euro die zijn columns kostten, daadwerkelijk zouden worden terugverdiend?

'Ja, die lat was niet zo extreem hoog. Je haalt toch Willem Holleeder binnen, de man met de grootste status van ons land. Ik denk dat feitelijk alleen koningin Beatrix op een bepaald moment beroemder was dan hij. De afgelopen vijftien jaar is een Fins bos aan papier over hem volgeschreven. Misdaadjournalisten als Peter R. de Vries en John van den Heuvel hadden waarschijnlijk de helft van hun stukken kunnen produceren als Willem Holleeder er niet was geweest. Iedereen heeft een mening over hem, hij had een mythische status gekregen.

'Dan verwacht je dat je meer verkoopt dan die paar duizend die we extra wilden hebben. Holleeder vindt het een domme keuze dat we de nummers met zijn column erin niet allemaal geseald hebben. Nu konden mensen in de kiosk of bij het benzinestation even snel die vijfhonderd woorden lezen.'

Denk jij dat dat het is?

'Deels kan dat het zijn. Het eerste nummer dat wel geseald was, heeft drie keer zoveel verkocht als een gemiddeld nummer, dus dat ondersteunt zijn idee. Maar er kan ook een bepaalde Holleeder-moeheid zijn. En het kan ook aan de kwaliteit van de rest van het blad liggen. Of aan het feit dat alle mannenbladen qua oplage als een trein zonder remmen de berg afrazen.'

Het kan ook aan zijn columns liggen, die misschien toch niet zo sterk of spraakmakend waren als gehoopt.

'Er zijn wel momenten geweest dat zijn columns spraakmakend waren, maar er waren er ook bij die, laten we zeggen minder spetterend waren. Over het algemeen heb ik ze wel heel leuk gevonden. Zoals zijn eerste, waarin hij vertelt dat hij vanwege zijn hartfalen naar het ziekenhuis werd gebracht, maar moest uitwijken naar een ander omdat Máxima er lag te bevallen. Daardoor kwam hij in het Leids Universitair Medisch Centrum terecht, waar toevallig net de specialisten waren die hem konden redden. Dat was in het ziekenhuis van Máxima niet gelukt.

'Het besef dat Willem Holleeder nog leeft doordat Máxima haar geboortekanaal moest legen, vind ik wel een pittige. Maar zo'n anekdote kun je niet elke week hebben, laat staan 26 keer achter elkaar.'

Zijn status lijkt wel snel gedevalueerd. Ten tijde van zijn eerste column en zijn bijdrage aan College Tour was hij nog dé gewilde man, nu zat hij bij Shownieuws zo'n beetje te bedelen om een nieuwe opdrachtgever. Niemand die nog dacht: Wow, Shownieuws heeft Holleeder!

'Ik stond er ook van te kijken dat Shownieuws de uitzending met het item met Holleeder begon. Ik had verwacht dat ze het aan het eind zouden doen en er dan steeds naar zouden verwijzen. Maar ja, het is toch een beetje hetzelfde als de vraag: wie was de tweede persoon op de Mount Everest? En zolang Holleeder veel dingen voor zich houdt, kan ik me voorstellen dat er een beperkte houdbaarheid is aan het verhaal dat hij kan vertellen.

'Ik had ook gehoopt dat hij in zijn columns wat meer zou vertellen over zijn privéleven, over de vriendschappen die hij nu heeft, hoe hij met mensen omgaat. Ik hoef niet precies zijn adres te weten, maar ongeveer de regionen waarin hij werkt en hoe hij zijn dag doorbrengt, dat zou wel fijn geweest zijn. Maar hij heeft gewoon besloten om het daar niet over te hebben. Dat vind ik dan wel jammer.'

Heb je het hem wel gevraagd?

'Ja, toen zei hij: 'Ach joh, dat is toch niet zo heel erg interessant.' 'Ja', zei ik, 'dat is wel heel erg interessant.' Dat kan dan een tijdje zo heen en weer gaan, maar op het moment dat hij zegt 'dat is niet interessant', bedoelt hij natuurlijk: dat ga ik niet vertellen. Daarmee gaat hij op mijn stoel zitten, maar dan heeft het geen zin te proberen hem daaraf te duwen. Want als iemand als Willem Holleeder daar zit, dan is er weinig plek meer voor Erik.'

Bij een normale columnist had je misschien wel gezegd: 'Ik wil dat je erover schrijft, anders vlieg je de laan uit.'

'Nee, nee, nee. Een gewone columnist mag ook schrijven wat hij wil. En ik heb Willem Holleeder ook heus wel een paar keer aangesproken op columns waarvan ik vond dat ze niet goed waren.

'In het begin schreef hij eens over bekakte types die in Loosdrecht in een café zaten en een beetje op hem neerkeken, maar volgens hem dan wel naar allemaal swingerparty's gingen en zo. Ik begreep echt niet waar het over ging, dus ik heb gezegd: 'Joh, als dit de teneur is, zullen we dan echt een totaal andere teneur proberen?' Dat begreep hij. En toen is hij ook gewoon over allerlei andere dingen gaan schrijven.

'Het is niet zo dat ik met knikkende knietjes en zwetende oksels tegenover hem zat wanneer ik een keer een komma wilde veranderen. Al moest dat wel groeien; de eerste twee keer ging dat best stroef. Toen zei ik bijvoorbeeld: 'Willem, is het niet mooier om deze zin om te gooien en zou je niet in plaats van het woordje 'slim' een keer het woord 'begenadigd' willen schrijven?' Dan keek hij me aan en zei: 'Ik zeg nooit 'begenadigd', maar altijd 'slim'. En wiens naam staat eronder, wiens hoofd staat erboven? Dus laten we het zo maar doen.'

Dat maakt hem wel net anders dan een Sylvia Witteman.

'Het zou volslagen ridicuul zijn om Willem Holleeder met haar te vergelijken. Hij is natuurlijk een veroordeelde topcrimineel met heel foute vrienden. Voor zijn meest recente arrestatie was hij kind aan huis bij de Hells Angels. Op het moment dat ik ruzie heb met Willem hoeft het helemaal niet zo te zijn dat hij iemand opdracht zou geven om mij een klap te geven. Maar het zou zomaar een keer kunnen dat een Angel denkt: hij heeft mijn vriend Willem Holleeder gepest, en dan loop ik per ongeluk ineens tegen een vuist aan van een man in een grote leren jas die indruk op Willem probeert te maken.

'Ik ben één keer echt bang van hem geweest. Dat was toen hij een nummer had opgenomen met Lange Frans en daarvoor ook een clipje wilde opnemen. Toen belde hij met de mededeling dat hij dat ook voor ons had gedaan, omdat het goed zou zijn voor de promotie van zijn column. Dus hoeveel van mijn marketingbudget ik voor die clip overhad. Ik zei: 'Grappig dat je dat vraagt, maar mijn hele marketingbudget is al aan jou opgegaan. Hier heb ik dus geen geld meer voor.'

'Het was nog net niet dat ik een klik hoorde, maar je merkte wel dat hij in één keer omsloeg. Ineens klonk hij echt pinnig. Hij zei: 'Dan zou ik maar eens kijken waar je wel geld vandaan kan halen, jongen.' Toen zat ik wel even naar die hoorn te kijken, zo van: what the fuck heb ik nou aan mijn telefoon hangen. Toen zei ik: 'Willem, ik wil best even overleggen met de marketingmanager.'

'De volgende dag heb ik tegen hem gezegd dat het echt niet kon. Ik hoorde aan de andere kant van de lijn even een korte stilte en toen zei hij: 'Nou, dat is toch prima jongen.' Had ik voor niks 24 uur in mijn broek zitten poepen. Maar zo is Holleeder ook. Hij laat nooit merken dat iets anders gaat dan hij wil. Hij zit op een terrasje in Amsterdam-Zuid. Dickie Vrij (vechtsporter en sportschoolhouder, red.) komt langs en geeft hem een paar ongelooflijk harde klappen. Holleeder heeft een gebroken kaak. Ik spreek hem een week later. Hij praat een beetje moeilijk. Die kaak moest een paar dagen later zelfs chirurgisch gerestaureerd worden. Ik zeg: 'Dat lijkt me best vervelend.' 'Ah, dat valt best wel mee. Dick is een oude vriend van me, we hebben daarna nog een kop koffie gedronken, we moesten toch nog wat dingen uitpraten.''

Je zei net dat je marketingbudget aan zijn column was opgegaan. Schuurde het wel eens aan je journalistieke inborst dat de keuze van je columnist puur marketingtechnisch is? Dat je een beroemde topcrimineel aantrekt om te rellen en publiciteit te genereren, en niet omdat hij originele denkbeelden en een begaafde pen heeft.

'Dat is maar gedeeltelijk zo. De helft van die 2.000 euro kwam uit het redactiebudget, de andere helft kwam van de marketingmanager. En zo was het ook met de reden van zijn aanstelling. Het was vanuit interesse wat die man te melden had, maar daarnaast inderdaad ook platvloers opportunisme, namelijk: ik verwachtte er meer boekjes door te verkopen.

'Mensen kunnen zeggen dat dat kwalijk is, maar ik denk dat in deze tijden van recessie waarin het verschrikkelijk slecht gaat met de bladen elke hoofdredacteur als taak heeft zo veel mogelijk boekjes te verkopen.

'En ik denk dat het bullshit is te denken dat andere bladen niet net zo redeneren. Je kunt mij niet vertellen dat de columns van de Daphne Deckers en Victoria Koblenko's van deze wereld uitsluitend vergeven zijn op basis van hun grote, inhou delijke kwaliteit. En ook bij de NRC zal het bij een aantal columnisten meewegen dat ze een bekende naam hebben.

Je kunt er ook donder op zeggen dat Jelle Brandt Corstius twintig aanbiedingen heeft gekregen voor columns. En dat zal heus niet allemaal geweest zijn vanwege het feit dat hij wel eens leuke stukjes heeft geschreven over kleine Russische staatjes of grappige Indiase gebruiken. Daar ben ik van overtuigd. Dus dat platvloerse opportunisme is mij niet vreemd, maar ik ben zeker niet de enige.'

Zijn er vanwege Holleeder nog potentiële adverteerders weggelopen?

'Niet bij mijn weten, maar ik had er wel meer van verwacht. Wat me bijvoorbeeld is tegengevallen, is dat er op de volle pagina naast de column van Holleeder nooit een advertentie stond. Ik heb bij onze salesafdeling echt allemaal suggesties doorgegeven, van levensverzekeringsmaatschappijen tot scooterfabrikanten.

'Op een bepaald moment zei ik: 'Misschien moet je Robert Schoemacher of een andere plastische chirurg vragen voor een advertentie voor een neuscorrectie.' Ik had echt een heel lijstje gemaakt. Maar op de een of andere manier was de salesafdeling van Sanoma niet in staat om dat te gelde te maken.

'Ik heb het gevoel dat het blad steeds beter wordt, maar we zitten wel met een relatief kleine redactie in een heel groot concern waarin wij natuurlijk niet de eerste prioriteit zijn. Als je de keuze hebt om met één contract voor een half miljoen aan advertenties in Libelle te verkopen, of je moet vijftig van dat soort contracten van 10 duizend euro voor Nieuwe Revu maken, dan wordt het erg ingewikkeld om al die salesmanagers je kant op te krijgen. Terwijl we toch het leukste, meest tegendraadse en grappigste blaadje van Nederland zijn. Dus daar zou ook wat voor te zeggen moeten zijn, als je je lease-Audi wilt behouden.'

De redactiemeisjes van Sanoma zullen wel opgelucht ademhalen nu Holleeder weg is?

'Ja, ik weet niet of het Viva-meisjes of Libelle-redacteuren waren, maar op een bepaald moment waren Willem en ik in de kantine van Sanoma gewoon wat aan het praten en daar kwam toch een opgewonden bedoening van! Er kwamen mensen speciaal even buurten: 'Hé Erik, wie heb je daar nou?' 'Ja, dat is nou Willem Holleeder.'

'Willem wees me ook op een dame van 50 met een mobiele telefoon die soepeltjes en enigszins casual voorbijlopend snel een foto probeerde te maken. Diezelfde middag verschenen op Twitter iets van tien berichten met: 'Kijk eens naast wie ik mijn salade zit te eten.'

Tegelijkertijd kwamen er bij personeelszaken klachten binnen van mensen die zich onveilig voelden omdat ze bang waren dat als zij een champignonsoep naar binnen zaten te werken, er een doorgedraaide crimineel over de poortjes zou springen en dan het vuur zou openen op Willem Holleeder. Waarbij zij dan in de kogelregen dodelijk getroffen zouden worden.

'Ik heb dat natuurlijk altijd ridicuul gevonden. Want het is een verdomd goed beveiligd gebouw en daarnaast: als die meiden niet allemaal zitten te twitteren dat Willem Holleeder bij ons in de kantine zit, weet niemand dat hij bij ons op bezoek is. Dus dan is het een beetje hun eigen schuld als ze daar doodgaan, hè?'

Willem Holleeder werkte van woensdag 5 september 2012 tot woensdag 5 maart 2013 bij Nieuwe Revu. Het maakte nogal wat commotie los. De Amsterdamse wethouder Eric van der Burg (VVD) vond het 'volstrekt idioot en smakeloos' dat Holleeder columns ging schrijven, liet hij op Twitter weten. Ten minste tien Plus-supermarkten weigerden de Nieuwe Revu met de kersverse columnist te verkopen. En laten wij de vakantieman Frits Bom niet vergeten die zijn toezegging om een interview aan het weekblad te geven terugtrok toen het nieuws naar buiten kwam. 'Hohohoho! Stop de persen. Een magazine voor en van moordenaars en afpersers. Wil je mij daar asjeblieft buiten laten? Ik wens niet met een criminele organisatie van doen te hebben?'

Alle commotie resulteerde niet in de gewenste oplagestijging, waarna Nieuwe Revu het contract met Holleeder na een half jaar verbrak. Willem Holleeder verdiende in totaal 52.000 euro voor de 26 columns, een bedrag dat rechtstreeks naar justitie ging. Holleeder had 171 jaar columns moeten schrijven om zijn schuld aan de staat (17,8 miljoen euro) te vereffenen.

undefined

Meer over