Maigret alias Martinez zoekt moordenaar Emilie

Wie denkt commissaris Maigret nog tegen het lijf te lopen, op de Quai des Orfèvres of in brasserie La Dauphine, zal teleurgesteld huiswaarts keren....

Maar de commissaris van Georges Simenon zit daar niet tussen, en in de boekwinkel vind je hem ook nauwelijks meer. Helemaal onvoorstelbaar is dat ook weer niet. Maigret bleef dezelfde en Frankrijk moest verder. Het gemoedelijke cafeetje werd een betegelde badzaal met boxen. Het stoffige dorpje veranderde in een banlieue. De binnenvaartscheepjes aan de sluis zijn gesloopt met subsidie uit Brussel. En de concierge wier borsten elke aflevering opnieuw uit een openvallende peignoir wipten, kreeg ontslag omdat ze te duur werd.

Is er in Frankrijk dan niets meer heilig? Inderdaad, bijna niets. Eén Franse eigenaardigheid uit de tijd van Maigret houdt moedig stand: de crime passionel in de burgerwoning. En het hele land leeft mee.

Op het journaal gaat een stevige rechtszaak vóór, vervroegde verkiezingen of niet. De gespecialiseerde weekbladpers biedt foto's, en uiteraard de volledige naam en adres van de verdachte. Maar ook een deftig blad als Le Monde voelt zich niet te goed om voor een sappige affaire een pagina uit te trekken, waar dan weer preuts 'société' boven staat.

Deze week moesten de kandidaten voor de Assemblée wijken voor de moord op Emilie, een negenjarig meisje uit Gruchet-la-Valasse, een plaatsje in de buurt van Rouen. Op 11 juni 1994 gingen de ouders van Emilie Tanay uit. Ze brachten hun dochtertje bij de Tocquevilles, het gezin van een vriendje uit haar klas. Omdat Emilie last had van bronchitis nam haar moeder een flesje antibiotica mee van het merk Jocacine, dat ze op tafel achterliet. 's Avonds kreeg Emilie een lepel, en twee uur later was ze dood. De lijkschouwer kwam al snel tot de slotsom dat er cyaankali in het flesje Jocacine terecht was gekomen.

Groot alarm bij de farmaceutische industrie. Zou er een fatale fout bij de productie zijn gemaakt? Of hadden terroristen de antibiotica met opzet vergiftigd? 28 Duizend flesjes Jocacine werden van de markt gehaald. Het acht-uur-journaal pakte uit. De Maigret van Rouen, Jean-Louis Martinez, dacht er het zijne van.

Op de foto's draagt Martinez geen winterjas maar een uniform à la Nordholt met flink wat goud, en geen hoed maar een kepi. Martinez werkte twee jaar in stilte aan de zaak. Tot vorige zomer plotseling de loco-burgemeester van Gruchet-le-Valasse, Jean-Marc Deperrois, werd opgepakt. Op verdenking van vergiftiging met voorbedachten rade.

Jean-Marc Deperrois stond bekend als de beste burger van Gruchet-le-Valasse. Tijdens het onderzoek ontdekte Maigret/Martinez dat mevrouw Tocqueville, secretaresse op het stadhuis, een verhouding had met loco-burgemeester Deperrois. Mevrouw Tocqueville bevestigde dat haar relatie 'zich had ontwikkeld van collegiaal naar begunstigd, van vriendschappelijk naar uitverkoren en van uitverkoren naar overspelig'.

Op zichzelf leverde deze wetenschap geen aanwijzingen op. Dat werd anders toen de onderzoekers uitvonden dat de loco-burgemeester voor zijn fotobedrijf een kilo cyaankali in huis bleek te hebben gehad.

Jean-Marc Deperrois ontkende aanvankelijk alles, inclusief het bezit van het gif. Later gaf hij toe cyaankali in huis te hebben gehad. Hij had het spul weggegooid uit angst in verband te worden gebracht met de dood van Emilie. De moord bleef hij ontkennen.

Maar bleek dat de bedrogen echtgenoot, meneer Tocqueville, de avond van de dood van Emilie óók last van bronchitis had. Voor de commissaris was een en een twee: de moordenaar had gedacht dat de antibiotica bedoeld was voor meneer Tocqueville, daar het zijne bij gevoegd, waarna Emilie per ongeluk het slachtoffer werd.

Deze week verscheen Deperrois voor de rechter in Rouen. 'Een goed mens', zei zijn advocaat, 'toegewijd aan zijn gezin, aan zijn werk en aan zijn dorp'. Hij bleef ontkennen en zijn advocaat sprak over het bewijs als niet meer dan een 'intellectuele constructie'. Maar de krant, de televisie en commissaris Martinez gaven geen blijk van twijfel. Ook het het bewijs van Maigret wilde wel eens flink rammelen, maar uiteindelijk sloegen ze altijd door nadat de commissaris bier en stokbrood had laten aanrukken. Het commentaar van Martinez: 'Het is net als met de lotto, als je elke week één cijfer goed hebt, verscheur je je formulier. Maar op de dag dat je alle cijfers bij elkaar hebt, win je de jackpot.'

Sinds eergisteren lijkt de commissaris toch niet àlle cijfers goed te hebben gehad. De huisarts van de familie Deperrois meldde zich met een verklaring. Hij had de dag voor de dood van Emilie contact met haar moeder gehad, en zij had toen gezegd dat de Jocacine een beetje verkleurd was, en een tikje vreemd had geroken. Conclusie van de verdediging: het gif zat al in het flesje, vóórdat het bij de familie Tocqueville op tafel was verschenen. Mevrouw Deperrois, die ondanks zijn ontrouw nog van haar man houdt, huilde van geluk.

De uitspraak in deze zaak zal ongeveer samenvallen met de uitslag van de vervroegde parlementsverkiezingen. Drie keer raden waarop Frankrijk zit te wachten.

Martin Sommer

Meer over