Mag een bikini 4 euro kosten?

Niet alleen de Britse koningin Elizabeth houdt meer van dieren dan van mensen. Heel veel Nederlanders uit het land van de mensenkoning eveneens.

Afgelopen zondag stond het perron van Zaandam, gezien de opdruk op de papieren tassen, vol met onderdanen die sokken, ondergoed, jassen, badkleding en schoenen hadden gekocht bij de Primark.

Amper vijf dagen eerder was in Bangladesh een ondeugdelijk fabrieksgebouw ingestort waar Primark kleding liet maken. Maar weinig Nederlanders vonden dat een reden om de winkel even te mijden; uit eerbied voor de vierhonderd doden of als protest tegen de arbeidsomstandigheden waarin de kleding wordt gefabriceerd.

Als Primark roofdieren had afgeschoten of nertsboerderijen zou exploiteren voor de kleding, zou het land op zijn achterste benen staan. Nu waren er nergens protesten, behalve van een handvol activisten bij een winkel aan Oxford Street in Londen.

Primark verkoopt mode als snacks. De Brits/Ierse keten heeft een gat in de markt ontdekt: legale fake van grote merken als Armani of Dolce & Gabbana voor de prijs van een kaassoufflé. Het is wegwerpkleding, oftewel jasjes, broeken en T-shirts die na drie keer wassen in de zak van Max moeten worden gedumpt. Maar dat maakt niet uit, want het is dan toch uit de mode. De mensen die zich Armani of Dolce & Gabbana kunnen permitteren, dragen het meestal niet vaker, zij het dat het mogelijk nog wel jaren in de kast blijft hangen.

Primani wordt het wel genoemd. Met 50 euro kan iedereen zich als een prinses of filmster kleden bij Primark, zolang de labeltjes maar verscholen blijven. De groei van de keten is spectaculair. In Europa zijn er nu 257 filialen. Elk jaar komen er 30 bij. Primark verkoopt niet online. Wie de spullen wil, moet er zelf naartoe, want Primark wil zichzelf niet virtueel kannibaliseren.

Massaal gaan Nederlanders in het weekeinde met de trein of de auto op koopjesjacht in de winkels in Zaandam, Hoofddorp, Almere en Rotterdam voor een T-shirt van 2 euro, een bikinisetje van 4 euro, een overhemd van 5 euro of een jurk van 8 euro. Eind dit jaar zal in Zoetermeer een vijfde winkel openen. De HEMA en al die andere ketens die te goedkoop zijn voor de bon chic maar te duur voor het volk dat door de crisis ieder dubbeltje twee keer moet omkeren, hebben er flink last van.

De keerzijde van het succes is door de ramp in Bangladesh ineens in volle omvang duidelijk. Primark heeft professioneel getracht de schade zoveel mogelijk te beperken door zich niet aan zijn verantwoordelijkheid te onttrekken en schadevergoedingen te beloven. De EU kondigde aan te onderzoeken of de invoer uit dergelijke fabrieken aan banden kan worden gelegd.

Maar het koopkrachtig publiek uit het land van de mensenkoning moet met de portemonnee in de hand uiteindelijk beslissen of een bikini ver van huis voor 4 euro kan worden gemaakt.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

Meer over