Machtsstrijd Congo

POLITICI zijn ook maar mensen, die - als ze in hun ijdelheid worden gekwetst - soms heel kinderachtig kunnen doen....

Zo'n situatie dreigt te ontstaan in Congo, het voormalige Zaïre, waar de kersverse president Laurent Kabila een nog incomplete overgangsregering heeft geïnstalleerd die niet beantwoordt aan de hoopvolle verwachtingen. Het meest opvallende manco is de afwezigheid in de regering van Etienne Tshisekedi, die jarenlang de politieke oppositie tegen de verdreven dictator Mobutu heeft geleid.

Dat rebellenleider Kabila en opposant Tshisekedi elkaar niet hebben kunnen vinden, valt op z'n minst gedeeltelijk uit gekwetste ijdelheid te verklaren. Dit elkaar niet kunnen vinden moet namelijk zelfs letterlijk worden opgevat. Er kwam geen persoonlijk contact tot stand, omdat Tshisekedi wenste dat Kabila hem thuis zou komen opzoeken, terwijl die juist vond dat Tshisekedi zich bij hem, op zijn nieuwe hoofdkwartier, diende te vervoegen.

Het meningsverschil tussen de beide hoofdrolspelers gaat uiteraard dieper. Kabila heeft met zijn rebellenleger Mobutu daadwerkelijk verjaagd. Het is te begrijpen dat Tshisekedi's eisen hem niet aanspreken. Want diens houding komt neer op: 'Fijn, jongen, bedankt. Geef mij nu de regering maar in handen, dan kan ik aan het werk.'

Concreet eiste Tshisekedi voor zichzelf het premierschap op, alsmede carte blanche om naar eigen goeddunken een regering samen te stellen. Kabila's reactie is echter even potsierlijk. Diens kabinet heeft geen premier, want Congo krijgt een 'Amerikaans presidentieel systeem'.

Vanuit democratisch oogpunt bedenkelijk is het feit dat Kabila zijn eigen ADFL alle sleutelposten heeft gegeven. Zelf doet hij als regeringsleider ook Defensie. Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken, Justitie en Mijnbouw (Congo's levensader) zijn voor zijn getrouwen. De paar andersdenkenden die voor het kabinet gevraagd zijn, dienen toe te treden tot de Alliantie. Het roept de verdenking op dat Kabila toch uit is op een éénpartijstaat.

Congo heeft daarentegen een breed gesteunde overgangsregering nodig. Alleen die kan zorgen voor vertrouwen en stabiliteit in het berooide en etnisch zeer diverse land. In Kinshasa, waar de uitgerangeerde Tshisekedi veel aanhangers heeft, is al protest te horen tegen de nieuwe 'dictator' en diens huismacht van 'Tutsi's en buitenlanders'.

Kabila en Tshisekedi spelen met vuur. Want een nieuwe machtsstrijd met kans op bloedvergieten is wel het allerlaatste wat Congo kan gebruiken.

Meer over