NieuwsMachtsoverdracht VS

Machtsoverdracht aan regering-Biden kan officieel beginnen, met toestemming van Trump

De machtsoverdracht in de Verenigde Staten aan de nieuwe regering van de verkozen president Joe Biden kan officieel beginnen. Dat schrijft Emily Murphy, het hoofd van de Amerikaanse overheidsdienst General Services Administration (GSA), in een brief.

President Donald Trump heeft een eerste signaal gegeven dat hij zijn verkiezingsnederlaag mogelijk gaat erkennen.  Beeld EPA
President Donald Trump heeft een eerste signaal gegeven dat hij zijn verkiezingsnederlaag mogelijk gaat erkennen.Beeld EPA

De overheidsdienst weigerde tot voor kort nog Bidens verkiezingszege te erkennen, waardoor de Democraat geen toegang had tot federale overheidsmiddelen.

Het besluit van Murphy kwam kort nadat in de staat Michigan, die werd gewonnen door Biden, de uitslag van de verkiezingen was gecertificeerd. Dit was een forse klap voor Trump, die de uitslag in Michigan en een aantal andere staten bestreed in de hoop zijn herverkiezing af te kunnen dwingen. Op zaterdag had de president al een belangrijke rechtszaak verloren in de staat Pennsylvania.

Concessie

Ook pogingen van Trump om Republikeinse leden van de staatsparlementen over te halen de verkiezingsuitslag om te buigen in zijn voordeel, liepen de afgelopen dagen op niets uit. ‘Dit komt waarschijnlijk het dichtst in de buurt van een concessie die president Trump zou kunnen doen’, aldus Chuck Schumer, de Democratische leider in de Senaat. ‘Biden wordt onze nieuwe president’, reageerde gouverneur Gretchen Whitmer van Michigan, een Democraat. ‘Het is tijd de verkiezingen achter ons te laten.’

Bidens overgangsteam zegt dat het nu snel ontmoetingen zal organiseren tussen de aankomende president en federale overheidsfunctionarissen over de corona-epidemie en de nationale veiligheid. Tot dusver moest Biden het vooral doen met onofficiële briefings, en had hij geen toegang tot relevante geheime informatie. Bidens overgangsteam noemt het besluit van de GSA een cruciale gebeurtenis voor een goede en vreedzame machtsoverdracht.

De door president Trump aangestelde ambtenaar Murphy zei lang te hebben gewacht met het tekenen van de overdrachtspapieren omdat ze eerst ‘verzekerd’ wilde zijn van Bidens verkiezingszege. Ze ontkent daarbij onder druk te zijn gezet. ‘Ik neem deze rol serieus en, vanwege recente ontwikkelingen rondom rechtszaken en de certificering van de verkiezingsuitslagen, stuur ik u vandaag deze brief om deze middelen en diensten aan u beschikbaar te stellen’, schrijft GSA-hoofd Murphy aan Biden.

Steun van Trump

Ook president Donald Trump laat in een tweet weten dat hij Murphy toestemming heeft gegeven de overdrachtspapieren te tekenen. Volgens hem is ze zo onder druk gezet en bedreigd, dat hij zich daartoe genoodzaakt zag ‘in het belang van het land’. Hij geeft wel aan dat de juridische strijd rond de verkiezingsuitslag wat hem betreft nog niet voorbij is, maar de tweet is een eerste openlijk signaal dat Trump zijn verkiezingsnederlaag mogelijk zal erkennen.

Voor aankomend president Joe Biden kan het werk nu echt beginnen. Beeld AFP
Voor aankomend president Joe Biden kan het werk nu echt beginnen.Beeld AFP

Op Twitter werd Murphy geprezen door president Donald Trump. Zij en haar team moeten volgens Trump ‘doen wat er gedaan moet worden’. De president schrijft tevens dat hij zijn eigen team dezelfde instructie heeft gegeven. Het groene licht van de GSA voor de machtsoverdracht is van groot praktisch belang voor Biden. Die dienst moet het team van de verkiezingswinnaar toegang geven tot zaken als kantoorruimte, apparatuur en geld om salarissen te kunnen betalen. Daar zijn miljoenen dollars mee gemoeid.

Biden klaagde eerder ook dat het uitblijven van een machtsoverdracht de corona-aanpak van zijn toekomstige regering in gevaar bracht. ‘Er kunnen meer mensen sterven als we niet coördineren’, zei Biden over kwesties als het zo snel mogelijk verspreiden van covid-19-vaccins onder Amerikanen.

Trump voelde maandag de druk van Republikeinse parlementariërs om mee te gaan werken aan het begin van de machtsoverdracht. Twee invloedrijke Republikeinse senatoren voegden zich bij een handvol collega’s die vinden dat Trump moet meewerken aan het overgangsproces. Senator Shelley Capito zei dat de president het recht had om de verkiezingsuitslag aan te vechten. ‘Maar op een bepaald moment moeten we de verkiezingen van 2020 achter ons laten’, aldus Capito.

Haar collega Rob Portman voerde ook de druk op de president op. Hij zei dat het aanvechten door Trump van de verkiezingsuitslag uiterlijk 8 december beëindigd moest worden. Op deze dag moeten de uitslagen van alle staten zijn goedgekeurd. ‘In de tussentijd moet de General Services Administration doorgaan met hun werk, het geld vrijmaken en de infrastructuur leveren voor een officiële overgang’, betoogde Portman in een opiniestuk.

Lees of luister verder

Podcast: Republikeins opportunisme
Correspondent Michael Persson liep mee met de protestmarsen in Washington en zag nog steeds een ongekende felheid bij zijn aanhang over de vermeende verkiezingsfraude. Vanuit de hoofdredactionele ‘oval office’ praten Natalie Righton, Gijs Groenteman en Pieter Klok na over de naweeën van de verkiezingen.

Dossier: Volg het Amerikaanse verkiezingscircus
Niets minder dan ‘de ziel van Amerika’ staat op het spel bij deze verkiezingen, verzekerde de Democratische presidentskandidaat Joe Biden. Na vijf zenuwslopende dagen won hij van Donald Trump. Volg het laatste nieuws in ons dossier.

Meer over