'Machtsdronken' Aznar maakt met iedereen ruzie

VRAAG VAN DE quizmaster: 'Met wie heeft José María Aznar, premier van Spanje en interim-president van heel Europa, ruzie?'..

De twee kandidaten barsten uit in een spervuur van op de gok gekozen mogelijkheden: 'Met de vakbonden. Nee, met de bisschoppen. Nee, met het Hooggerechtshof. Nee, met de Baskische nationalisten. Ach nee, natuurlijk, met de socialisten, met Felipe González.'

Mismoedig schudt de quizmaster het hoofd: 'Helaas, helaas. Het juiste antwoord is: met iedereen.'

In de Spaanse versie van Spitting Image waren de hoofdrollen deze week voor regeringswoordvoerder Cabanillas als vragensteller en kopstukken Arenas en Rajoy van de regeringspartij Partido Popular als spelletjeskandidaten. Het tv-programma maakte zich vrolijk over het slechte humeur van Aznar en zijn vermogen mensen tegen zich in het harnas te jagen, een kwaliteit die hij de laatste tijd met gretigheid toont.

Als voorzitter van de Europese Unie reist Aznar zich suf, en waar hij ook komt is hij een en al charme, amicaliteit en brede glimlach. Maar de Spanjaarden zien deze versie van hem alleen nog wanneer hij in gezelschap van collega-grote-leiders in den vreemde is. Wanneer hij tussen de bedrijven door even thuis is, betrekt zijn gezicht al snel en wijdt hij zich aan zijn favoriete bezigheid: het geven van vegen uit de pan.

De laatsten in de rij zijn de bisschoppen van Baskenland die de euvele moed hebben gehad hun twijfels uit te spreken over het nut van het verbieden van Batasuna, de politieke tak van de ETA. Aznar zelf vindt dit een uitstekend idee, en mensen die hem tegenspreken krijgen altijd onder uit de zak. Dus noemde hij de twijfels van de bisschoppen niets minder dan 'een morele en intellectuele perversiteit' en liet hij de pauselijke nuntius op het matje roepen.

De overige bisschoppen kregen het verzoek als de drommel hun collega's tot de orde te roepen. Helaas was hun reactie de verkeerde. De bisschoppenconferentie noemde de veroordeling van Aznar buiten alle proporties en verweten hem de Baskische prelaten bewust in een kwaad daglicht te plaatsen door te zeggen dat 'die willen dat de moordenaars vrij rondlopen'. En nu heeft de premier ruzie met de kerkelijke hierarchie, die hem tot dusver zo na stond.

Een probleem is dat Aznar dit conflict niet op het conto kan schrijven van zijn gebruikelijke zondebokken: de socialisten. Als de socialisten niet bestonden, zou Aznar ze uitvinden. Alles wat er niet in orde is in Spanje, elk protest tegen het regeringsbeleid, elk weerwoord op een idee van de PP, wordt door de premier en zijn partij al zes jaar lang toegeschreven aan een complot van de Socialistische Partij. En als het even kan aan Felipe González, de ex-premier die zich vijf jaar geleden uit de actieve politiek terugtrok.

Protesteren honderdduizend studenten en docenten tegen de nieuwe onderwijswet, dan zijn het lawaaischoppers die zijn opgejut door de socialisten. Kondigen de vakbonden een algemene staking aan, dan is dit de wraak van Aznars voorganger Felipe voor de staking die deze in 1986 te verduren kreeg. Wordt de PP-burgemeester van een kleine stad veroordeeld wegens seksuele intimidatie van zijn wethouder en partijgenote, dan meldt hij prompt dat de hele affaire in elkaar is gezet door de socialisten.

De aanvaring van de regering met de bisschoppen werd vooraf gegaan door een ongebruikelijke aanval op het Hooggerechtshof. Wij leveren geen commentaar op gerechtelijke uitspraken, is het officiële standpunt van de regering. Maar als die uitspraak niet bevalt, dan verandert dat standpunt.

Het hof besloot dat Batasuna-leider Arnaldo Otegi niet wegens terrorisme vervolgd worden voor het roepen van 'Leve de ETA!' op een bijeenkomst in Frankrijk. Doen wij onze best goede wetten te maken, verzuchtte Aznar, snappen de rechters deze niet en nemen ze verkeerde besluiten. Scheiding der machten, natuurlijk, maar een regering kan niet alles over haar kant laten gaan.

Aznar heeft een absolute meerderheid in het parlement en dankzij de ijzeren discipline van de PP kan hij elke wet doorvoeren. Wie hem tegenspreekt, krijgt te horen dat ruim tien miljoen Spanjaarden hem een vrijbrief hebben gegeven. 'Hij is machtsdronken', aldus de leider van Verenigd Links, 'en verwart de absolute meerderheid met absolutisme'.

José María Aznar ziet het genuanceerder. Hij wil graag het land besturen zonder te worden lastiggevallen door onbekwame tegenstanders. Dus stilte alstublieft in de zaal, dan kan de premier zijn Europese karwei met verve afmaken.

Meer over