Machtsconcentratie? Commissie zegt nee

AMSTERDAM - In oktober sneuvelde de krokettenfusie tussen de fabrikanten van de 'chique' merken Kwekkeboom en Van Dobben met de culinair lager aangeslagen diepvriessnacks van Mora en Hebro - de Europese Commissie had het fusieplan ter nadere beoordeling voorgelegd aan de Nederlandse fusiewaakhond NMa. En nu kan door toedoen van Brussel de overname van TNT Express niet doorgaan.

Soms lijkt het of de Europese Commissie het hele bedrijfsleven reguleert. In werkelijkheid zijn ingrepen van Brussel spaarzaam. Alleen als fusies of overnames kunnen leiden tot ongewenste machtsconcentratie kan de Europese Commissie ze laten verbieden. Daar gaat de Europees Commissaris voor Mededinging over, volgens sommigen een van de belangrijkste commissarissen van de Commissie. Neelie Kroes werd in die positie opgenomen in de lijst van honderd machtigste vrouwen ter wereld.

In 2010 kwam de post Mededinging in handen van Joaquín Almunia. De Spanjaard heeft het echte werk gedelegeerd aan het zogenoemde directoraat-generaal, waarvan de Nederlander Alexander Italianer het administratieve hoofd is.

Het helemaal verbieden van fusies of overnames komt zelden voor. Het bekendste voorbeeld daarvan was misschien het voorgenomen samengaan van de NYSE Euronext en de Deutsche Börse, in 2011. 'Als men een monopolie toelaat dat leidt tot hogere prijzen en weinig innovatie, is dat niet in het belang van Europa', zei Almunia. Overigens had de fusie kunnen doorgaan als de partijen bereid waren geweest een van hun grootste twee derivatenmarkten - Liffe in Londen of Eurex in Frankfurt - te verkopen. NYSE Euronext weigerde dit.

Sinds 1990 heeft de Commissaris voor Mededinging twintig fusies en overnames verboden van de bijna tweeduizend die zijn voorgelegd. In 1991 mochten de vliegtuigbouwers Aérospatiale-Alenia en De Havilland niet fuseren. Zes jaar later verbood de commissaris de fusie van de Amerikaanse vliegtuigbouwers Boeing en McDonnell Douglas. Na toezeggingen van Boeing kregen de beide bouwers hun toestemming alsnog. De grootste fusie die niet mocht doorgaan was die tussen General Electric en Honeywell, in 2000.

Soms moet de Commissie bakzeil halen, wanneer een verbod ongedaan wordt gemaakt door het Europese Hof van Justitie in Luxemburg, zoals gebeurde bij de fusies tussen Airtours en First Choice in 2000 en de elektronicaconcerns Schneider en Legrand in 2002.

Meestal is de goedkeuring door de Europese Commissie een formaliteit. Wel worden vaak nog voorwaarden gesteld. Toen Universal vorig jaar muziekconcurrent EMI wilde overnemen, bepaalde de Commissie dat de contracten met artiesten als Coldplay en David Bowie moesten worden verkocht. Unilever moest in 2011 na de overname van de cosmeticadivisie van Sara Lee het merk Sanex verkopen. Tien jaar eerder had Unilever, bij het inlijven van Best Foods, al eens voor 1 miljard euro aan activiteiten moeten verkopen.

undefined

Meer over