Maas en mensen geniet van hoge lage cultuur

Ach, het was zo'n middagje publieke omroep, gister, in het Artis Party- en Congrescentrum te Amsterdam. Het onderwerp was het huwelijk van high en low culture, samengevat onder de noemer Bauer zingt Bach, en dat dan toegespitst op kunst- en cultuurprogramma's....

Essayist Bas Heijne hield de genodigden voor dat een gloedvolle tv-persoonlijkheid kunst - wat voor kunst dan ook - vanzelf aan de man weet te brengen. Gespreksleider Matthijs van Nieuwkerk deed zijn uiterste best om een discussie van de grond te trekken. Vooral het VPRO-programma RAM moest het ontgelden.

Gelukkig was daar internetspecialist Francisco van Jole, die geen tv meer kijkt sinds de zijne stuk is, en nooit te belabberd is om de knuppel in het hoenderhok te gooien. Over een introductie in RAM: 'Die is geschreven met de passie van een medicijnbijsluiter.' En Joost Prinsen kwalificeerde het AVRO-programma Andermans veren als 'een met de lijmpot bij mekaar gejat plakprogramma'. AVRO-directeur Ad 's Gravesande, zuinig: 'Ik had van Joost Prinsen iets m verwacht. Jammer.' Straks komt zijn omroep met een nieuw boekenprogramma van Henk Spaan. 'Ik hoop dat het geen boekenprogramma wordt. Want dat was niet de afspraak.' Het favoriete cultuurprogramma van kijkcijferspecialist Nicolette Lellen, intussen: 'De Yorin-soap Onderweg naar morgen.'

Meer bijval kreeg de uitslag van de enqu die onder de aanwezigen was uitgeschreven. Het uur van de wolf bleek het favoriete kunstprogramma uit de Nederlandse tv-geschiedenis, op de voet gevolgd door Hier is. . . Adriaan van Dis, Van Kooten en De Bie en De Plantage.

Verder was het heel veel appels met peren vergelijken, gistermiddag, veel geharrewar over wat zich een kunstprogramma mag noemen, en heel veel zeuren over kijkcijfers - dat schrikbeeld van bezielde programmamakers die proberen een programma van de grond te tillen dat niet meteen het grootste bereik heeft. En de middag had een hoog ons-kent-ons-gehalte. Panellid en Volkskrant-collega Wilma de Rek: 'Je gaat toch niks over mij schrijven hWant dat vind ik incestueus.'

Maar toen kwam, na al die soms zielloze en voorspelbare constateringen, tijdens een middag zonder rumoer, TV3 ter sprake, het nieuwe dagelijkse cultuurprogramma dat eind april op Nederland 3 van start gaat, en waar ik als mediacommentator aan ga meewerken (maar dat zou ik - zie Wilma de Rek! -- eigenlijk niet moeten opschrijven).

Eindredacteur Oscar van der Kroon, al een jaar bezig met de voorbereidingen, begon met een lang vertoog over marktonderzoeken en het format van het programma. Te lang. Geroezemoes begon, en zelfs een homerische lach klonk op. En opeens was het hek van de dam. Programmamaker Rik Zaal: 'Dit is een persconferentie in plaats van een discussie!'

En het werd een gezellig middagje vrij schieten, soms ook door (ex-)programmamakers die niet gehinderd worden door hun frustraties en ego's.

Gooi die reportages eruit, suggereerde columniste Carrie; gooi een deel van de deskundigen eruit, verklaarde Hanneke Groenteman; gooi de redactie eruit, stelde Harry de Winter voor aan Matthijs van Nieuwkerk, en zet dat programma als presentator dwingend naar je hand; hier tekenen de contouren zich af van een catastrofe, opperde tv-recensent Hans Beerekamp (die van de homerische lach); dit is een schande, schreeuwde Rik Zaal.

Zorgt TV3 dan nu al voor vuurwerk?

De messen zijn geslepen, constateerde Oscar van der Kroon in een plotselinge woede-uitbarsting. Hij, toch minstens voor een avond gebroken man, kreeg na afloop schouderklop - alsof het een condoleance betrof.

Maar Edwin de Vries, die als panellid nauwelijks aan het woord kwam, zag nog wel een lichtpuntje. 'Dsoort chaos moet je hebben op tv!'

Meer over