'Maandagbetogingen' tegen Schrs zere been

De 'maandagbetogingen' tegen de versobering van de Duitse verzorgingsstaat wekken de woede van de regering. Maar ze geeft toe dat de bezuinigingen pijnlijk zijn....

Op vele plaatsen in het westen en vooral het oosten van Duitsland wordt vandaag opnieuw gedemonstreerd tegen de versobering van de sociale wetgeving die de regering-Schr heeft aangekondigd. De tegemoetkomingen waartoe het kabinet vorige week heeft besloten, hebben niet geleid tot een verzwakking van het brede afwijzingsfront, dat zich in sommige deelstaten uitstrekt van de socialistische PDS tot de CDU.

De zogenoemde maandagbetogingen, waaraan vorige week tienduizenden mensen deelnamen, verwijzen naar de demonstraties die voorafgingen aan de val van het regime van Erich Honecker, in 1989. Net als toen brengen de betogers hun gezindheid tot uitdrukking met de leuze 'Wir sind das Volk'.

Hiermee hebben zij de gramschap gewekt van de rood-groene regeringscoalitie. 'De maandagbetoging verwijst naar de vreedzame revolutie tegen een totalitair bewind', zei Reinhard Bfer, fractievoorzitter van De Groenen in de Bondsdag. 'Daarmee is de inzet van deze betogingen niet te vergelijken. Men hult zich in de verkeerde jas.'

Bondskanselier Gerhard Schr hekelde tijdens een verkiezingsbijeenkomst van zijn partij, de SPD, in Brandenburg het nieuwe 'Volksfront' tussen linkse en rechtse opponenten, en presenteerde zich bij die gelegenheid als de enige politicus die de moed heeft om met pijnlijke ingrepen de Duitse verzorgingsstaat voor de ondergang te behoeden.

Ook binnen de SPD, de grootste regeringspartij, roeren de dissidenten zich. Oud-partijleider Oskar Lafontaine heeft Gerhard Schr opgeroepen het failliet van zijn sociale beleid te erkennen, en af te treden als kanselier. Tot misnoegen van het partij-establishment, dat een royement zou overwegen, flirt Lafontaine openlijk met de SPD'ers die een afsplitsing voorbereiden, onder de naam 'Wahlalternative und Soziale Gerechtigkeit'. De zogeheten Hartz-wetten vernoemd naar de bestuursvoorzitter van Volkswagen, Peter Hartz, die de regering in 2002 heeft geadviseerd over de bestrijding van de werkloosheid vormen het hart van het saneringsbeleid waaraan de regering-Schr haar lot heeft verbonden.

Vooral de vierde wet (Hartz IV) wordt als hardvochtig ervaren, niet alleen door de vakbonden en de PDS (de opvolger van Honeckers SED), maar ook door enkele kopstukken van de CDU, zoals Georg Milbradt, minister-president van de Sachsen. Hartz IV heeft ten doel de bijstands-en werkloosheidswetten te harmoniseren, en verplicht uitkeringsgerechtigden een deel van het eigen vermogen op te souperen voor zij aanspraak kunnen maken op financi ondersteuning door de overheid.

In de Duitse kranten woeden felle polemieken over de ingrijpendheid van de aangekondigde maatregelen. De oppositie grossiert in horrorscenario's, die doen vermoeden dat bijstandsgerechtigden straks van 350 euro per maand moeten rondkomen. De regering heeft, veel te laat volgens de commentatoren, een informatie-offensief ingezet, waarmee zij courante misvattingen wil wegnemen. Maar ook zij erkent dat de Hartz-wetten naar de maatstaven van de verwende Duitsers even noodzakelijk als pijnlijk zijn.

Meer over