Nieuws

Maandag moet de ‘proeve van een regeerakkoord’ klaar zijn waaraan VVD en D66 sinds juni schrijven

Betrokkenen bij de formatie melden dat Mark Rutte (VVD) en Sigrid Kaag (D66) maandag klaar zijn met het schrijven van een ‘proeve’ van een regeerakkoord. De verwachting is dat informateur Mariëtte Hamer hen dan zal uitnodigen voor een doorstart van de gesprekken.

Informateur Mariette Hamer ontvangt partijleiders Sigrid Kaag (D66) en Mark Rutte (VVD) met hun secondanten in juni van dit jaar.  Beeld ANP
Informateur Mariette Hamer ontvangt partijleiders Sigrid Kaag (D66) en Mark Rutte (VVD) met hun secondanten in juni van dit jaar.Beeld ANP

Volgens ingewijden zijn de gesprekken tussen VVD en D66 deze week weer begonnen. De onderhandelingen bevinden zich in de afrondende fase. De partijen braken de gesprekken een maand geleden af voor een vakantie.

De komende dagen zullen de formatieteams nog stevig met elkaar van gedachten wisselen. Hoewel de gesprekken in goede sfeer zouden verlopen, blijven de verschillen groot bij belangrijke thema’s als klimaat, stikstof en migratie. Bovendien willen de onderhandelaars van VVD en D66 in het ‘document op hoofdlijnen’ niet het achterste van hun tong laten zien: er moet daarna immers nog onderhandeld worden met CDA, PvdA en GroenLinks en als dat niet lukt, eventueel met de ChristenUnie.

D66 moet rekening houden met wat het CDA, de rechtse voorkeurspartner van de VVD, extra zal eisen in eventuele onderhandelingen, terwijl de VVD bedacht moet zijn op wat de PvdA en GroenLinks zullen eisen, de progressieve voorkeurspartners van D66. Ook de ChristenUnie, Ruttes favoriete vierde partij, is nog in beeld.

Openbaar

Of het document waar de formatieteams van VVD en D66 deze zomer aan hebben gewerkt ook met de buitenwacht wordt gedeeld, is nog niet duidelijk. De bronnen rond de formatie gaan ervan uit dat Hamer met Rutte en Kaag maandag verder zal praten over wat Hamer omschrijft als de ‘bouwstenen voor een mogelijk regeerakkoord’. Met de vier overgebleven formatiekandidaten (CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie) zal daarna verder worden onderhandeld over een mogelijk definitief regeerakkoord.

Als reden om het document niet openbaar te maken wordt aangevoerd dat VVD en D66 de proeve niet als definitief akkoord willen presenteren om CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie niet van het proces te vervreemden. De eerste twee partijen kregen van Hamer de opdracht te werken aan een conceptregeerakkoord, nadat de informateur eind juni had geconcludeerd dat de formatie muurvast zat. VVD en CDA willen niet met PvdA én GroenLinks, terwijl de twee linkse partijen niet bereid zijn elkaar los te laten. Volgende week zal moeten blijken of een van deze partijen bereid is een handreiking te doen.

‘Staatsrechtelijk onzuiver’

Kamervoorzitter Vera Bergkamp heeft informateur Hamer geschreven dat ze meer duidelijkheid wil over de stand van zaken in de formatie. ‘Ook vanuit de samenleving bereiken mij dergelijke berichten’, schrijft Bergkamp in een brief aan Hamer. Hamer liet donderdagmiddag weten dat volgende week de gesprekken hervat worden.

De Kamer zelf begint steeds meer te morren over de formatie. De slakkengang waarin deze vordert, verhoudt zich volgens PVV-leider Geert Wilders niet tot de manier waarop het demissionaire kabinet verder regeert. ‘Staatsrechtelijk onzuiver en politiek ongewenst’, aldus Wilders. Hij kreeg woensdag geen steun voor een debat met Rutte.

Er is meer ongemak in de Kamer, ook over de benoemingen, na eerder die van D66’er Tom de Bruijn, van de zittende Kamerleden Steven van Weyenberg (D66), Dennis Wiersma (VVD) en eerder al Dilan Yesilgöz (VVD) in het kabinet. Nog nooit traden vier nieuwe bewindspersonen toe tot een demissionair kabinet. Dat schuurt, vindt de SP. Tel je er de rest van de leden van het demissionaire kabinet bij op die ook in de Kamer zitten, dan kom je op een totaal van elf. Dat zijn elf Kamerleden die hun controlerende en wetgevende taak niet kunnen uitvoeren, meent de SP.

Meer over