Luid applaus voor beklaagde Haradinaj

Luid applaus en gejuich overstemmen alles wat de rechter nog zegt na dat ene woord: ‘vrijspraak’. Het publiek van het Joegoslavië–Tribunaal in Den Haag, dat vooral uit Kosovaren bestaat, is door het dolle heen. Op de eerste rij vallen de vrouw, broer en schoonmoeder van de beklaagde, de Kosovaarse commandant Ramush Haradinaj, elkaar om de hals.

Van onze verslaggeefster Leen Vervaeke

Als de rechter het publiek weer stil heeft gekregen, dringt vanuit de verte meer gejuich door. Een verdieping lager volgen tientallen Kosovaren, die niet meer in de rechtzaal konden, de uitspraak op een televisiescherm. Hun Kosovaarse vlaggen hebben ze bij de bewaking, die vandaag extra alert is, moeten achterlaten. Net als mobiele telefoons, eten en drinken.

Donderdag vond de uitspraak plaats in het proces van Haradinaj, de hoogste Kosovaarse militair en politicus die ooit door het Joegoslavië–Tribunaal is aangeklaagd. De voormalige commandant van het Kosovaarse Bevrijdingsleger UCK, en na de oorlog premier van Kosovo, werd beschuldigd van 37 oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Volgens de aanklagers had Haradinaj (39) meegewerkt aan de strategie van het UCK om Kosovo van Serviërs te zuiveren. Hij had zijn soldaten Servische burgers laten ontvoeren, gevangennemen, folteren, verkrachten of vermoorden. Strafeis: 25 jaar gevangenis voor Haradinaj, en evenveel voor zijn twee medebeklaagden, zijn ondergeschikten Idriz Balaj en Lahi Brahimaj.

Als een verrassing kwam de vrijspraak donderdag niet. Haradinajs advocaat was zo zeker van zijn zaak dat hij geen enkele getuige opriep om het bewijs van de aanklagers te weerleggen. ‘Al hun bewijzen zijn gebaseerd op los zand’, verklaarde hij zelfverzekerd.

In de uitspraak geeft de voorzittende rechter de verdediging gelijk. Het bewijs noemt hij ‘vaag, niet doorslaggevend of niet bestaand’. Veel van de moorden, mishandelingen of verkrachtingen acht de rechter wel bewezen. Ook dat UCK-soldaten de daders waren, is volgens hem duidelijk aangetoond. Maar dat de beklaagden daarbij betrokken, laat staan daarvoor verantwoordelijk waren, is ‘niet overtuigend bewezen’.

Alleen ondergeschikte Brahimaj wordt veroordeeld omdat hij zelf aan de mishandelingen heeft deelgenomen. Hij krijgt een celstraf van zes jaar, waarvan hij al 1.109 dagen heeft uitgezeten.

Toch wordt Haradinaj donderdag niet van alle blaam gezuiverd. In zijn uitspraak besteedt de rechter veel aandacht aan de intimidatie van de getuigen. Veel getuigen moesten beschermd worden, en achttien weigerden hun medewerking. ‘We hebben sterk de indruk dat de zaak heeft plaatsgevonden in een sfeer waarin getuigen bang waren om naar Den Haag te komen’, zegt de rechter.

Maar na het proces is er niemand in het publiek die daar nog aan denkt. De aanwezigen stromen naar de glazen wand, die hen van Haradinaj scheidt, en zwaaien of steken hun vuisten triomfantelijk in de lucht. ‘Gelieve de zaal te verlaten’, maant een bewaker aan. Uit de meute, die in de zaal blijft staan, roept iemand: ‘Begrijp toch onze blijdschap!’

Kosovaarse ex-premier Ramush Haradinaj (Reuters) Beeld
Kosovaarse ex-premier Ramush Haradinaj (Reuters)
Meer over