Nieuws

Luchtvervuiling maakt bloemengeur minder aantrekkelijk voor bijen en vlinders – ze raken ervan in de war

Door vervuilende stoffen in de lucht raken bijen en vlinders in de war. De stoffen maken de geur van bloemen minder aantrekkelijk. En het ging toch al niet goed met onze bestuivers.

Kim Bakker
Bijenhouders proberen een zwerm bijen te verwijderen bij een druk verkeerspunt in Londen.  Beeld Corbis via Getty Images
Bijenhouders proberen een zwerm bijen te verwijderen bij een druk verkeerspunt in Londen.Beeld Corbis via Getty Images

In het vakblad Environmental Pollution beschrijven onderzoekers donderdag hoe ze twee velden met zwarte mosterdplanten twee zomers lang in de gaten hielden. In een van die velden vulden ze de lucht met diesel en ozon, stoffen die vaak voorkomen gebieden met luchtvervuiling.

In het vervuilde veld kwamen daardoor veel minder bijen, zweefvliegen en vlinders langs, die bovendien ook nog eens minder vaak aan de aanwezige bloemen kwamen snuffelen. In totaal bestoven de insecten 31 procent minder zaden dan in het veld zonder luchtvervuiling.

Volgens de onderzoekers gaan bloemen anders ruiken door de luchtvervuiling. Geur is overigens niet voor alle dieren even belangrijk is, benadrukt Theo Zeegers, van insectencentrum EIS, zelf niet betrokken bij het onderzoek. ‘Een zweefvlieg selecteert zijn bloemen vooral op kleur. Hij is dol op de felgele zwarte mosterd uit dit onderzoek.’

Voor bijen en wespen daarentegen is geur juist heel belangrijk, maar die hebben vaak een voorkeur voor andere planten dan de zwarte mosterd uit het onderzoek. Bij een veld met andere begroeiing zouden de onderzoeksresultaten daarom anders kunnen uitpakken, denkt Zeegers.

Hij ziet de terugloop in de aantallen dieren zelf dan ook als een veel grotere bedreiging. In Nederland is volgens hem in dertig jaar tijd 80 procent van de insectenpopulatie verloren gegaan. ‘Het is eigenlijk overal dramatisch.’

Voor die achteruitgang bestaan volgens Zeegers drie voorname redenen: vervuiling door stikstof, het gebruik van landbouwgif en het menselijk ingrijpen in het landschap. Problemen die bovenal strengere wetgeving vereisen. ‘Met alleen bijenhotels in de achtertuin komen we er niet. Er is veel meer nodig. Gebeurt dat niet, dan is er geen reden om aan te nemen dat deze teloorgang binnenkort tot stilstand komt.’

Meer over